Những định hướng tại Hội nghị Trung ương 3 nhận được sự đồng tình, đánh giá cao của cán bộ, đảng viên bởi bám sát yêu cầu thực tiễn và hướng tới nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân.

Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV đã thống nhất nhiều chủ trương, quyết sách quan trọng nhằm tiếp tục xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Phát biểu bế mạc Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh nhiều yêu cầu trọng tâm để đưa nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Những định hướng này nhận được sự đồng tình, đánh giá cao của cán bộ, đảng viên bởi bám sát yêu cầu thực tiễn và hướng tới nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân.

Nền tảng xây dựng nền hành chính hiệu lực, hiệu quả

Trong năm yêu cầu trọng tâm được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, việc phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm giữa cấp Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã được xác định là một trong những nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đây không chỉ là yêu cầu nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương ba cấp mà còn là giải pháp mang tính nền tảng để xây dựng nền hành chính thống nhất, thông suốt, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Dưới góc độ của một giảng viên Lý luận chính trị, Tiến sỹ Nguyễn Văn Thụ, Phó trưởng khoa Lý luận Chính trị- Luật- Trường Đại học Hồng Đức (Thanh Hóa) cho rằng đây là chủ trương rất đúng đắn và kịp thời. Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương ba cấp, bên cạnh những kết quả bước đầu đạt được, thực tiễn cũng bộc lộ một số hạn chế như sự chồng chéo trong thực hiện nhiệm vụ, việc phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực chưa thật sự rõ ràng, còn tình trạng né tránh hoặc đùn đẩy trách nhiệm, ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp.

Vì vậy, việc tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế phân công, phân cấp và xác định rõ trách nhiệm của từng cấp chính quyền là yêu cầu cấp thiết.

Hội nghị Trung ương lần thứ ba đã xác định rõ vai trò của từng cấp trong hệ thống chính quyền. Đối với Trung ương, nhiệm vụ trọng tâm là tập trung hoạch định chiến lược phát triển, hoàn thiện thể chế, ban hành các chính sách lớn, xây dựng các nền tảng dùng chung, phân bổ nguồn lực chiến lược và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát.

Trung ương giữ vai trò kiến tạo phát triển, bảo đảm tính thống nhất trong quản lý nhà nước trên phạm vi cả nước, thay vì can thiệp sâu vào những công việc thuộc thẩm quyền của địa phương.

Đối với cấp tỉnh, yêu cầu đặt ra là tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành; cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương; chủ động điều phối nguồn lực, tổ chức không gian phát triển và tạo điều kiện thuận lợi để cấp xã thực hiện tốt nhiệm vụ.

Đồng thời, cấp tỉnh phải chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh và cải cách hành chính trên địa bàn.

Đối với cấp xã, đây là cấp chính quyền gần dân nhất, trực tiếp tiếp xúc và giải quyết các công việc liên quan đến người dân và doanh nghiệp. Chất lượng hoạt động của cấp xã có tác động trực tiếp đến niềm tin của nhân dân đối với bộ máy chính quyền.

Vì vậy, cùng với việc giao thêm nhiệm vụ và thẩm quyền, cần tiếp tục quan tâm đầu tư nguồn lực, hoàn thiện cơ sở vật chất, xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và đạo đức công vụ; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo đảm dữ liệu, tài chính và các điều kiện cần thiết để cấp xã thực hiện hiệu quả chức năng, nhiệm vụ được giao.

Quan điểm "Trung ương không làm thay địa phương; cấp tỉnh không ôm giữ những việc cấp xã có thể làm tốt" thể hiện rõ tinh thần đổi mới trong quản trị quốc gia, bảo đảm phân cấp, phân quyền phải gắn với phân định trách nhiệm và tăng cường kiểm tra, giám sát. Mỗi cấp chính quyền cần thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ; cấp trên tập trung định hướng, hướng dẫn và hỗ trợ, không bao biện, làm thay; cấp dưới phát huy tính chủ động, sáng tạo và chịu trách nhiệm đối với kết quả thực hiện nhiệm vụ. Khi cấp xã gặp khó khăn, cấp tỉnh phải chủ động đồng hành, hướng dẫn và tháo gỡ kịp thời, bảo đảm mọi công việc được giải quyết thông suốt, không để ách tắc hoặc kéo dài.

Một điểm đáng chú ý là Hội nghị xác định lấy năng lực thực thi của cấp xã và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị. Đây là cách tiếp cận hiện đại, chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước không chỉ được đánh giá bằng số lượng văn bản ban hành hay số lượng nhiệm vụ hoàn thành, mà quan trọng hơn là chất lượng phục vụ, mức độ hài lòng của người dân và hiệu quả phát triển kinh tế-xã hội.

Từ những phân tích trên có thể khẳng định, việc phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm giữa Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã là điều kiện quan trọng để mô hình chính quyền địa phương ba cấp hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Chủ trương này không chỉ góp phần khắc phục tình trạng chồng chéo, bao biện, làm thay hoặc đùn đẩy trách nhiệm mà còn tạo cơ sở để phát huy tính chủ động, sáng tạo của từng cấp chính quyền, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân và xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch.

Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, đặc biệt là đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý và giảng dạy lý luận chính trị, cần tiếp tục nghiên cứu, quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ đạo của Hội nghị Trung ương 3; tích cực tuyên truyền, làm rõ ý nghĩa của chủ trương phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp chính quyền, góp phần nâng cao nhận thức, tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện và đưa các chủ trương của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đưa quyết tâm chính trị trở thành kết quả thực chất

Đồng tình với những thông điệp chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ông Nguyễn Văn Tòng, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thanh Hóa cho rằng Hội nghị Trung ương 3 không chỉ đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ sau Đại hội XIV mà còn cho thấy quyết tâm rất lớn của Trung ương trong việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Điều ông tâm đắc nhất là Trung ương đã nhìn thẳng vào những tồn tại, không né tránh khi chỉ rõ "điểm nghẽn lớn nhất vẫn là khâu thực thi." Theo ông, việc nhận diện đúng nguyên nhân là tiền đề để đưa ra giải pháp đúng, bởi chủ trương có đúng đến đâu nhưng tổ chức thực hiện không hiệu quả thì cũng khó tạo chuyển biến trong thực tiễn.

Theo ông Nguyễn Văn Tòng, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã gửi đi thông điệp nhất quán rằng xây dựng Đảng không chỉ dừng ở việc hoàn thiện tổ chức bộ máy hay ban hành thêm các quy định mới, mà phải được thể hiện bằng năng lực lãnh đạo, năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của từng cấp ủy, từng cán bộ, đảng viên.

Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xử lý đồng bộ từ thể chế, tổ chức, con người đến phương thức lãnh đạo, quản trị; gắn xây dựng Đảng với quản trị quốc gia, phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ Tổ quốc cho thấy tư duy lãnh đạo toàn diện, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm mục tiêu cuối cùng.

Ông Nguyễn Văn Tòng đặc biệt đồng tình với yêu cầu tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức của hệ thống chính trị sau khi sắp xếp. Theo ông, sau một năm vận hành, bộ máy mới đã chứng minh được tính đúng đắn của chủ trương, song thực tiễn cũng cho thấy chất lượng hoạt động giữa các địa phương còn chưa đồng đều.

Vì vậy, việc Trung ương nhấn mạnh phải hoàn thiện chức năng, thẩm quyền, quan hệ công tác; phân cấp, phân quyền gắn với nhân lực, nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và cơ chế kiểm soát quyền lực là hết sức cần thiết. Khi giao quyền phải đi đôi với giao điều kiện thực hiện và quy rõ trách nhiệm thì bộ máy mới vận hành thông suốt, tránh tình trạng đùn đẩy, né tránh hoặc chồng chéo trong giải quyết công việc.

Theo ông, một điểm rất đáng chú ý trong bài phát biểu là yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên thật sự gương mẫu. Việc Trung ương ban hành Quy định mới về những điều đảng viên không được làm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh mỗi cán bộ phải "nói đi đôi với làm, nhận nhiệm vụ phải làm đến cùng, chịu trách nhiệm trước tổ chức đảng và nhân dân" thể hiện quyết tâm siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đồng thời tạo cơ chế để bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Theo ông Nguyễn Văn Tòng, đây là yêu cầu rất phù hợp trong bối cảnh hiện nay, khi nhiều nhiệm vụ mới, khó, chưa có tiền lệ đòi hỏi cán bộ vừa phải giữ vững nguyên tắc, vừa chủ động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện.

Ông Tòng cũng đánh giá cao quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về việc chuyển nhanh nghị quyết thành hành động cụ thể. Theo ông, nhiều năm qua, điều nhân dân kỳ vọng không chỉ là những nghị quyết đúng mà còn là những chuyển biến có thể cảm nhận được trong đời sống hằng ngày.

Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm, nguồn lực, tiến độ, sản phẩm; đồng thời lấy kết quả thực tế và sự hài lòng của nhân dân, doanh nghiệp làm căn cứ đánh giá cán bộ là bước chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ. Đây cũng là thước đo khách quan nhất để đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.

Theo ông Tòng, những thông điệp được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh tại Hội nghị Trung ương 3 không chỉ có ý nghĩa đối với các cơ quan Trung ương mà còn là định hướng hành động cho từng địa phương, từng cơ quan, đơn vị.

Khi mỗi cấp ủy, mỗi cán bộ, đảng viên thực sự quán triệt tinh thần "biến quyết tâm chính trị thành kết quả thực chất", lấy hiệu quả công việc và sự hài lòng của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu thì các chủ trương của Đảng sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống, góp phần xây dựng Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh, xây dựng hệ thống chính trị hoạt động hiệu lực, hiệu quả và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới./.