Tiến sỹ Arisman, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á cho rằng Việt Nam không chỉ là một thành viên tích cực mà còn ngày càng khẳng định vai trò kiến tạo trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Sau hơn 3 thập kỷ đồng hành cùng ASEAN (28/7/1995-28/7/2026) Việt Nam đã tiếp tục là một trong những nhân tố quan trọng thúc đẩy sự gắn kết và phát triển của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Indonesia, Tiến sỹ Arisman, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á (CSEAS), cho rằng Việt Nam không chỉ là một thành viên tích cực mà còn ngày càng khẳng định vai trò kiến tạo trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Theo Tiến sỹ Arisman, sau 31 năm gia nhập ASEAN, những dấu ấn đóng góp của Việt Nam được ghi nhận trên cả 3 trụ cột của Cộng đồng. Trên lĩnh vực chính trị-an ninh, Việt Nam luôn kiên định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, góp phần duy trì hòa bình, ổn định và ngăn ngừa xung đột trong khu vực.

Trong sự phát triển chung của hiệp hội, Việt Nam đã trở thành một trong những nền kinh tế năng động và ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực.

Sự tham gia tích cực của Việt Nam vào Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và các hiệp định thương mại tự do ASEAN dẫn dắt đã góp phần thúc đẩy liên kết kinh tế và kết nối đầu tư.

Dẫn đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB), ông Arisman cho biết Việt Nam hiện là một trong những trung tâm thương mại quan trọng của Đông Nam Á và thuộc nhóm các nền kinh tế tăng trưởng nhanh trong khu vực.

Ở trụ cột văn hóa-xã hội, Việt Nam cũng tích cực thúc đẩy hợp tác về phát triển bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý thiên tai, giáo dục, y tế và giao lưu nhân dân.

Đặc biệt, Việt Nam đã chủ động đề xuất các ưu tiên mới như tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển bao trùm, góp phần định hình chương trình nghị sự dài hạn của ASEAN.

Đánh giá về những kết quả và đóng góp tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 vừa diễn ra tại thủ đô Manila của Philippine, Tiến sỹ Arisman cho rằng Việt Nam đã tiếp tục khẳng định vị thế là một thành viên chủ động và có trách nhiệm trong việc củng cố đoàn kết, tăng cường tự chủ chiến lược và thúc đẩy hợp tác thực chất trong bối cảnh khu vực và thế giới nhiều biến động.

Theo ông, trước sự cạnh tranh ngày càng gia tăng giữa các nước lớn, Việt Nam đã nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì vai trò trung tâm của ASEAN, tăng cường đoàn kết nội khối và phát huy hiệu quả các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS), Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) và các cơ chế ASEAN+.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng tái khẳng định quyết tâm triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, đồng thời đề cao việc cụ thể hóa tầm nhìn này thông qua các chương trình hành động về kết nối khu vực, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, tăng trưởng bền vững và nâng cao năng lực thể chế.

Đối với các vấn đề khu vực, đặc biệt là Biển Đông, Việt Nam tiếp tục nhất quán quan điểm giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.

Theo Tiến sỹ Arisman, những lập trường này cho thấy Việt Nam không chỉ tích cực tham gia các tiến trình của ASEAN mà còn chủ động đề xuất các sáng kiến và giải pháp nhằm tăng cường khả năng thích ứng và củng cố sự gắn kết của hiệp hội.

Đề cập đến vai trò của Việt Nam trong quá trình triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Tiến sỹ Arisman nhận định Việt Nam có nhiều điều kiện để tiếp tục đóng góp vào các mục tiêu phát triển chung của khu vực.

Ông cho rằng Việt Nam có thể thúc đẩy mạnh hơn hội nhập kinh tế thông qua tăng cường kết nối số, tạo thuận lợi cho thương mại xuyên biên giới, phát triển chuỗi cung ứng bền vững và hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ASEAN trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang thay đổi.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có nhiều kinh nghiệm có thể chia sẻ với các nước ASEAN trong phát triển năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và tăng cường an ninh năng lượng của khu vực.

Là một trong những quốc gia sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản hàng đầu ASEAN, Việt Nam cũng có thể đóng góp kinh nghiệm về xây dựng hệ thống lương thực thích ứng với biến đổi khí hậu, quản lý nghề cá bền vững và thúc đẩy hợp tác kinh tế biển.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có thể tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số của ASEAN thông qua hợp tác về quản trị số, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo, phát triển kỹ năng số và hài hòa các quy định nhằm tạo thuận lợi cho thương mại số xuyên biên giới.

Ngoài ra, Việt Nam có thể đóng góp nhiều hơn vào việc thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nước thành viên thông qua hợp tác kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy các chương trình hợp tác tiểu vùng.

Theo Tiến sỹ Arisman, điểm mạnh nổi bật của Việt Nam là khả năng kết nối các lợi ích khác nhau, thúc đẩy hợp tác thực chất và góp phần duy trì sự đoàn kết của ASEAN trong khi vẫn thích ứng với những thách thức mới.

Ông bày tỏ tin tưởng những thế mạnh này sẽ tiếp tục giúp Việt Nam giữ vai trò quan trọng trong quá trình hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới một ASEAN kiên cường, đổi mới, bền vững và lấy người dân làm trung tâm./.