Hai doanh nghiệp lọc dầu Hàn Quốc là SK Energy và HD Hyundai Oilbank đang đối mặt nguy cơ bị xử phạt do thông đồng trong việc định giá nhiên liệu, với tổng mức phạt có thể lên tới khoảng 3,45 tỷ USD.

Hai doanh nghiệp lọc dầu hàng đầu Hàn Quốc là SK Energy và HD Hyundai Oilbank đang đối mặt nguy cơ bị Ủy ban Thương mại công bằng Hàn Quốc (FTC) xử phạt do nghi ngờ thông đồng trong việc định giá xăng, dầu diesel và dầu hỏa.

Nếu các vi phạm được xác nhận, tổng mức phạt đối với hai doanh nghiệp có thể lên tới 4.630 tỷ won (khoảng 3,45 tỷ USD), trở thành một trong những vụ xử phạt chống độc quyền lớn nhất tại Hàn Quốc.

FTC ngày 7/10 cho biết đã gửi báo cáo thẩm tra tới SK Energy và HD Hyundai Oilbank, chính thức khởi động quá trình xem xét vụ việc bị cáo buộc là hành vi ấn định giá nhiên liệu.

Động thái này đánh dấu giai đoạn điều tra chuyển sang bước đánh giá và ra quyết định cuối cùng về khả năng vi phạm Luật Thương mại công bằng.

Theo kết quả điều tra sơ bộ của cơ quan chống độc quyền, hành vi thông đồng bị nghi ngờ diễn ra từ tháng 2/2022, thời điểm ngay trước khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát, đến tháng 3/2026, không lâu sau khi xảy ra cuộc xung đột tại Iran.

Đây là giai đoạn thị trường năng lượng toàn cầu liên tục biến động mạnh, khiến giá nhiên liệu trở thành vấn đề có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh.

FTC nhận định vụ việc đặc biệt nghiêm trọng bởi các sản phẩm liên quan gồm xăng, dầu diesel và dầu hỏa đều là những mặt hàng thiết yếu đối với nền kinh tế và sinh hoạt hằng ngày.

Trong bối cảnh ngành lọc dầu Hàn Quốc có mức độ tập trung rất cao, bốn doanh nghiệp gồm SK Energy, HD Hyundai Oilbank, GS Caltex và S-Oil hiện chiếm khoảng 98% thị phần nội địa, nên bất kỳ hành vi phối hợp nào về giá cũng có thể tạo ra tác động lớn đối với toàn bộ thị trường.

Theo FTC, SK Energy và HD Hyundai Oilbank đã trao đổi với nhau nhiều thông tin liên quan đến giá bán nhiên liệu, bao gồm giá tạm thời, giá cuối cùng và chính sách bán hàng. Cơ quan quản lý cũng xác định hai doanh nghiệp bị nghi đã phối hợp điều chỉnh giá sau khi căng thẳng tại Trung Đông bùng phát.

Trọng tâm của vụ việc liên quan đến cơ chế định giá hậu quyết toán vốn được sử dụng phổ biến trong ngành lọc dầu. Theo cơ chế này, các nhà máy lọc dầu trước tiên áp dụng mức giá tạm thời khi cung cấp nhiên liệu cho các cây xăng và khách hàng. Đến đầu tháng kế tiếp, doanh nghiệp sẽ xác định giá cuối cùng và tiến hành thanh toán phần chênh lệch giữa giá tạm thời và giá chính thức.

FTC cho rằng việc trao đổi các thông tin mang tính nhạy cảm về giá trong hệ thống này đã tạo cho hai doanh nghiệp lợi thế cạnh tranh không công bằng. Cơ quan điều tra ước tính tổng doanh số chịu ảnh hưởng từ hành vi bị nghi ngờ thông đồng lên tới khoảng 44.100 tỷ won.

Từ kết quả điều tra ban đầu, FTC đã xếp vụ việc vào nhóm “vi phạm nghiêm trọng,” đồng thời đề xuất áp dụng các biện pháp khắc phục và xử phạt tài chính.

Một quan chức của cơ quan này cho biết các điều tra viên cho rằng hành vi nêu trên cấu thành vi phạm nghiêm trọng Luật Thương mại Công bằng. Tuy nhiên, FTC vẫn sẽ tiến hành các phiên xem xét chính thức trước khi đưa ra kết luận cuối cùng về việc có xảy ra vi phạm hay không, cũng như xác định mức xử lý cụ thể.

Theo quy định hiện hành của FTC, các vi phạm nghiêm trọng có thể bị phạt tới 10,5% doanh thu liên quan. Nếu áp dụng tối đa tỷ lệ này đối với phần doanh số bị ảnh hưởng mà cơ quan điều tra đã xác định, tổng mức phạt có thể lên tới khoảng 4.630 tỷ won.

Dù vậy, mức phạt cuối cùng có thể thấp hơn đáng kể, tùy thuộc thời gian vi phạm và phạm vi hành vi được FTC chính thức công nhận sau quá trình xem xét.

Trong thời gian tới, FTC sẽ tổ chức phiên họp toàn thể để đưa ra quyết định cuối cùng, sau khi hoàn tất các thủ tục cho phép SK Energy và HD Hyundai Oilbank gửi ý kiến bằng văn bản cũng như thực hiện đầy đủ quyền bào chữa của mình.

Kết quả của vụ việc được đánh giá sẽ là phép thử quan trọng đối với nỗ lực siết chặt giám sát cạnh tranh trong ngành năng lượng Hàn Quốc, lĩnh vực vốn có mức độ tập trung thị trường rất cao và ảnh hưởng trực tiếp tới toàn bộ nền kinh tế./.

​