Triển lãm không chỉ tôn vinh truyền thống hiếu học và sáng tạo của dân tộc, mà còn định hình di sản như một nguồn tri thức sống, nơi các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục sinh sôi.

Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám Tổ chức khai mạc triển lãm “Tổ nghề và danh Nho nước Việt.”

Triển lãm giới thiệu về 8 vị Tiến sỹ có tên trên bia Tiến sỹ, được tôn vinh là tổ nghề một số nghề thủ công truyền thống của nước ta và nhà Nho Đặng Huy Trứ - người đặt nền móng cho nghề nhiếp ảnh.

Thông qua 9 cụm nội dung, triển lãm đưa câu chuyện về các nhân vật được suy tôn là Tổ nghề vào cuộc gặp với tác phẩm, sản phẩm thủ công và thực hành nghệ thuật hôm nay.

Hành trình bắt đầu từ những nghề đã góp phần tạo nên đời sống vật chất và văn hóa của người Việt. Câu chuyện Tiến sỹ Lương Như Hộc gắn với nghề in khắc được giới thiệu qua tác phẩm khắc gỗ, mộc bản, với sự tham gia của nghệ nhân Công Đạt cùng các họa sỹ Trần Công Dũng, Phạm Khắc Quang, Phạm Hùng Anh.

Mạch nghề dệt chiếu gắn với Tiến sỹ Phạm Đôn Lễ, kết hợp với sắp đặt của Vũ Xuân Đông và sự tham gia của các nghệ nhân làng chiếu cói Nga Sơn (Thanh Hoá), đưa kỹ năng đan dệt vào không gian trưng bày.

Với Tiến sỹ Trần Lư và nghề sơn ta, các sản phẩm, sáng tác sơn mài của Trương Hoàng Hải, nhóm HD Phạm Ngọc Hòa cùng những nghệ sỹ, nhóm sơn mài cho thấy chất liệu truyền thống tiếp tục hiện diện trong nhiều tạo hình mới.

Cụm nghề ép dầu gắn với Tiến sỹ Nguyễn Quang Tán được thể hiện qua các tác phẩm Thánh sư ép dầu bằng xi măng, gốm cổ của nhà điêu khắc Thái Nhật Minh và đèn hình chim của Đinh Văn Trọng….

Các mạch dệt lượt, thêu, da giày và dát thiếc tiếp tục mở rộng cuộc đối thoại ấy. Nghệ nhân La Khê Nguyễn Thị Thuý Quỳnh, Lê Toản, kết hợp thiết kế áo dài của sinh viên và tơ lụa của họa sỹ Phạm Thủy Tiên tham gia cụm nội dung về Tiến sỹ Phùng Khắc Khoan và nghề dệt lượt; nghệ sỹ thêu Phạm Ngọc Trâm và hoạ sỹ Đoàn Văn Tới góp mặt trong câu chuyện Tiến sỹ Lê Công Hành và nghề thêu; nghệ nhân, họa sỹ Cao Quynh và hoạ sỹ Vũ Xuân Đông “đánh thức” nghề da giày gắn với Tiến sỹ Nguyễn Thời Trung; nghệ nhân Nam Chi, Đỗ Hiệp... tham gia mạch nghề dát thiếc gắn với Tiến sỹ Nguyễn Chính.

Xuyên suốt các cụm triển lãm về nghề là những hệ thống bia khắc mica do họa sỹ Trần Hậu Yên Thế thực hiện xuyên suốt không gian trưng bày đã tạo nên gạch nối sáng tạo giữa hình tượng bia đá truyền thống với ngôn ngữ thị giác hiện đại.

Theo ông Nguyễn Văn Tú, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám, triển lãm giới thiệu với công chúng giá trị đặc biệt của nền quốc học, không chỉ đào tạo nên những hiền tài, mà còn góp phần trực tiếp vào phát triển đời sống nhân dân.

Triển lãm cũng góp phần đưa các không gian di sản trở lại gần hơn với đời sống đương đại, trở thành không gian sáng tạo, nơi lưu giữ và trao truyền giá trị truyền thống để di sản văn hóa trở thành nguồn lực cho sự phát triển đất nước.

Triển lãm diễn ra từ ngày 9/11 đến ngày 5/12 tại Nhà nhà Tiền đường, khu Thái Học./.