Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa nhấn mạnh châu Âu cần có tiếng nói thống nhất trong tất cả các cuộc thảo luận liên quan đến tương lai Ukraine và an ninh của lục địa.

Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) ngày 13/11 đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh không chính thức tại thủ đô Dublin của Ireland, thống nhất thành lập "nhóm đại diện châu Âu" tham gia các cuộc đàm phán về Ukraine, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng cường đầu tư, phát triển năng lực trí tuệ nhân tạo (AI) và giảm phụ thuộc vào công nghệ bên ngoài.

Tại cuộc họp báo sau hội nghị, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cho biết các nhà lãnh đạo đã nhất trí thành lập "nhóm đại diện châu Âu" tham gia tiến trình đàm phán hòa bình về Ukraine, gồm các thể chế EU và 5 quốc gia thuộc nhóm E5 trong Liên minh các nước sẵn sàng (Coalition of the Willing), gồm Anh, Pháp, Đức, Italy và Ba Lan. Ông nhấn mạnh châu Âu cần có tiếng nói thống nhất trong tất cả các cuộc thảo luận liên quan đến tương lai Ukraine và an ninh của lục địa.

Theo ông Costa, Ukraine là bên duy nhất có quyền quyết định những vấn đề liên quan đến lãnh thổ và chủ quyền của mình. EU giữ vai trò quan trọng trong việc thảo luận về tương lai hội nhập châu Âu, công cuộc tái thiết và phát triển thịnh vượng của Ukraine.

Trong khi đó, các bảo đảm an ninh cần được xem xét trong khuôn khổ Liên minh các nước sẵn sàng, phối hợp chặt chẽ với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Các nhà lãnh đạo EU cũng trao đổi về những diễn biến mới nhất trong tiến trình đàm phán hòa bình, trong đó có các cuộc tiếp xúc gần đây tại Abu Dhabi, đồng thời khẳng định tiếp tục hỗ trợ Ukraine về tài chính, quân sự và thúc đẩy tiến trình gia nhập EU.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu cho biết tại hội nghị thượng đỉnh EU ngày 26-27/11 tới, các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm tới và những năm tiếp theo, trên cơ sở các đề xuất sắp tới của Ủy ban châu Âu (EC).

Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, liên quan đến vấn đề này, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đề xuất gắn việc phân bổ ngân sách EU với mức đóng góp của các nước thành viên cho Ukraine nhằm bảo đảm chia sẻ trách nhiệm tài chính trong toàn khối. Đề xuất nhận được sự ủng hộ của Thủ tướng Estonia Kristen Michal và Thủ tướng Latvia Andris Kulbergs.

Tuy nhiên, Thủ tướng Ireland Micheál Martin lo ngại việc đưa vấn đề này vào đàm phán ngân sách dài hạn giai đoạn 2028-2034 có thể khiến quá trình đạt đồng thuận giữa các nước thành viên thêm khó khăn.

Bên cạnh vấn đề Ukraine, AI là nội dung trọng tâm của hội nghị lần này. Theo Hội đồng châu Âu, đây là cuộc thảo luận chiến lược chuyên sâu đầu tiên về AI ở cấp lãnh đạo EU, tập trung vào khả năng nâng cao năng lực cạnh tranh, củng cố chủ quyền công nghệ và giảm sự phụ thuộc của châu Âu vào các nhà cung cấp bên ngoài.

Các nhà lãnh đạo cũng thảo luận về những rủi ro mà AI có thể gây ra đối với xã hội, thị trường lao động, an ninh mạng và các quyền cơ bản của người dân. Đại diện cấp cao EU phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas cảnh báo về mặt trái của công nghệ này, đặc biệt là việc ứng dụng AI trong các hoạt động quân sự. Bà cho biết trên chiến trường Ukraine đã xuất hiện các thiết bị bay không người lái được trang bị AI có khả năng tìm kiếm mục tiêu, đặt ra những vấn đề nghiêm trọng về an toàn và luật pháp quốc tế.

Về định hướng phát triển công nghệ, Chủ tịch EC Ursula von der Leyen cho biết EU đang xúc tiến kế hoạch xây dựng 7 “siêu nhà máy” AI (AI Gigafactories), với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 30 tỷ euro (33,07 tỷ USD), nhằm mở rộng năng lực tính toán và tạo điều kiện phát triển các mô hình AI tiên tiến. Theo bà, để hiện thực hóa tham vọng làm chủ công nghệ, châu Âu cần huy động ít nhất 500 tỷ euro đầu tư vào lĩnh vực này.

Chủ tịch EC nhấn mạnh việc tăng cường năng lực AI của châu Âu đòi hỏi sự phối hợp giữa nguồn vốn công và tư, phát triển hạ tầng tính toán, bảo đảm nguồn cung năng lượng sạch với giá cả hợp lý, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng công nghệ bên ngoài./.