Hoạt động quan trắc đại dương được xác định có vai trò quan trọng trong bảo tồn hệ sinh thái biển, dự báo khí hậu, hỗ trợ các ngành kinh tế biển đồng thời góp phần bảo đảm an ninh và an toàn hàng hải.

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, Ủy ban châu Âu (EC) ngày 3/6 chính thức thông qua sáng kiến OceanEye.

Đây là chương trình chiến lược nhằm đưa Liên minh châu Âu (EU) trở thành trung tâm hàng đầu thế giới về dữ liệu và công nghệ quan trắc đại dương vào năm 2035, hướng tới đóng góp và chiếm lĩnh 35% thị phần lĩnh vực này trên toàn cầu.

OceanEye thuộc Hiệp ước Đại dương châu Âu (European Ocean Pact), khuôn khổ chính sách nhằm bảo vệ biển, thúc đẩy kinh tế xanh và hỗ trợ cộng đồng ven biển ứng phó biến đổi khí hậu.

Sáng kiến OceanEye sẽ thiết lập một cơ chế quản trị thống nhất để khắc phục tình trạng phân tán và chồng chéo dữ liệu giữa các quốc gia thành viên hiện nay.

Trọng tâm của nỗ lực này là xây dựng Hệ thống Đại dương số châu Âu, với tâm điểm là Mô hình Số song sinh của Đại dương (Digital Twin Ocean) dự kiến vận hành vào năm 2030.

Mô hình này sẽ cho phép mô phỏng, theo dõi và dự báo các biến động của đại dương theo thời gian thực nhằm phục vụ hiệu quả cho việc hoạch định chính sách kinh tế biển.

Trên thế giới, Liên minh châu Âu sẽ thành lập một Liên minh quốc tế nhằm củng cố Hệ thống Quan trắc Đại dương Toàn cầu (GOOS), tập trung bù đắp khoảng trống dữ liệu tại Nam Bán cầu, Bắc Cực và vùng biển sâu.

Về mặt tài chính và công nghệ, Ủy ban châu Âu xác định phát triển thiết bị tự hành, cảm biến và ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (AI) là lĩnh vực chiến lược. Tổng cộng 92 triệu euro (106 triệu USD) từ chương trình Horizon Europe và Hội đồng Đổi mới Sáng tạo châu Âu (EIC) sẽ được phân bổ để hỗ trợ các dự án công nghệ đột phá, cải thiện chia sẻ dữ liệu toàn cầu và giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận nguồn vốn.

Bên cạnh mục tiêu kỹ thuật, OceanEye còn hướng tới nâng cao nhận thức cộng đồng thông qua việc thành lập Phòng thí nghiệm Cộng đồng Biển, Duyên hải và Hải đảo, cùng hệ thống nhãn chứng nhận "OceanEye" cho các dự án đóng góp tích cực vào mạng lưới.

Hiện nay, kinh tế biển mang lại khoảng 5 triệu việc làm và đóng góp 250 tỷ euro mỗi năm cho Liên minh châu Âu. Với hơn 70.000 km bờ biển, việc triển khai OceanEye khẳng định quyết tâm của khối trong việc biến đại dương thành không gian chiến lược để phát triển bền vững và ứng phó với thách thức khí hậu.

Đại dương hiện bao phủ khoảng 70% bề mặt Trái Đất nhưng mới chỉ có khoảng 5% được khảo sát đầy đủ.

Hoạt động quan trắc đại dương được xác định có vai trò quan trọng trong bảo tồn hệ sinh thái biển, dự báo khí hậu, hỗ trợ các ngành kinh tế biển như thủy sản, năng lượng ngoài khơi, vận tải biển, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh và an toàn hàng hải./.

​