Hàng loạt ngân hàng lớn đang tăng vốn điều lệ với quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng, qua đó củng cố năng lực tài chính, mở rộng dư địa tín dụng và tăng sức cạnh tranh.

Quy mô vốn điều lệ đang trở thành một mặt trận cạnh tranh mới giữa các ngân hàng lớn khi hàng loạt kế hoạch phát hành cổ phiếu quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng được triển khai trong năm 2026. MB, VPBank, Techcombank và VietinBank cùng hướng tới mốc vốn điều lệ trên 100.000 tỷ đồng.

Nếu các phương án được thực hiện đúng kế hoạch, thứ hạng vốn điều lệ trong hệ thống sẽ có sự thay đổi đáng kể. MB, VPBank và Techcombank nhiều khả năng gia nhập nhóm ngân hàng có vốn điều lệ trên 100.000 tỷ đồng, trong khi VietinBank cũng hướng tới quy mô trên 105.000 tỷ đồng.

Hàng loạt ngân hàng tăng vốn quy mô lớn

Cuộc đua củng cố năng lực vốn trong hệ thống ngân hàng tiếp tục diễn ra mạnh mẽ. Các nhà băng đang triển khai nhiều phương án như phát hành cổ phiếu trả cổ tức, chào bán cho cổ đông hiện hữu hoặc phát hành riêng lẻ nhằm gia tăng nguồn lực cho hoạt động kinh doanh.

Trong nhóm ngân hàng tư nhân, VPBank đang tiến gần mốc 100.000 tỷ đồng vốn điều lệ. Ngày 25/9 tới đây là ngày đăng ký cuối cùng để ngân hàng chốt danh sách cổ đông nhận cổ phiếu trả cổ tức với tỷ lệ 26,04%.

Theo phương án được công bố, VPBank dự kiến phát hành hơn 2 tỷ cổ phiếu, tổng giá trị hơn 20.600 tỷ đồng. Sau khi hoàn tất, vốn điều lệ của ngân hàng sẽ tăng từ 79.339 tỷ đồng lên 100.000 tỷ đồng.

Không dừng ở phương án này, VPBank còn có kế hoạch chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài. Thương vụ dự kiến bổ sung khoảng hơn 6.200 tỷ đồng, qua đó đưa tổng vốn điều lệ lên hơn 106.200 tỷ đồng.

Với Techcombank, ngân hàng dự kiến phát hành hơn 3,54 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông hiện hữu, tương ứng tỷ lệ 50%. Bên cạnh đó, Techcombank cũng công bố phương án phát hành gần 30 triệu cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP). Sau các đợt phát hành, vốn điều lệ của Techcombank dự kiến đạt hơn 106.500 tỷ đồng.

Tại MB, ngân hàng cũng đang đồng thời triển khai hai phương án tăng vốn. Một phương án là phát hành hơn 1,2 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức với tỷ lệ 15%. Phương án còn lại là chào bán gần 805,5 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu.

Nếu hoàn tất, vốn điều lệ của MB dự kiến tăng từ gần 80.550 tỷ đồng lên khoảng hơn 100.600 tỷ đồng. Ngân hàng đồng thời lên kế hoạch phát hành riêng lẻ tối đa 200 triệu cổ phiếu. Trường hợp thực hiện đầy đủ, vốn điều lệ MB có thể tăng lên gần 102.700 tỷ đồng.

Ở nhóm ngân hàng có vốn nhà nước, VietinBank đang thực hiện phương án tăng vốn từ nguồn lợi nhuận giữ lại. Nếu được phê duyệt và hoàn tất, vốn điều lệ ngân hàng có thể vượt 105.000 tỷ đồng.

BIDV cũng vừa hoàn tất phát hành hơn 498 triệu cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu vào cuối tháng 8, nâng vốn điều lệ từ hơn 72.800 tỷ đồng lên trên 77.782 tỷ đồng. Ngân hàng tiếp tục triển khai phương án tăng vốn lên khoảng 99.558 tỷ đồng.

Vietcombank hiện vẫn đứng đầu hệ thống nhưng phương án tăng vốn đã được thông qua mới đưa vốn điều lệ lên hơn 94.000 tỷ đồng, thấp hơn mức dự kiến của một số ngân hàng tư nhân lớn.

Tăng vốn để mở rộng dư địa kinh doanh

Việc đồng loạt tăng vốn điều lệ không đơn thuần nhằm thay đổi quy mô vốn trên bảng cân đối. Đối với ngân hàng, vốn chủ sở hữu là một trong những nền tảng quan trọng để duy trì các tỷ lệ an toàn, tạo bộ đệm trước biến động và mở rộng hoạt động kinh doanh.

Tiến sỹ Châu Đình Linh - giảng viên Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh nhận định việc tăng vốn là cần thiết để các ngân hàng bảo đảm hệ số an toàn vốn, đặc biệt trong bối cảnh nợ xấu có xu hướng gia tăng.

Theo ông Linh, Ngân hàng Nhà nước có thể nâng mức hệ số an toàn vốn tối thiểu lên 10,5% vào năm 2033, buộc các tổ chức tín dụng phải chủ động chuẩn bị nguồn lực từ sớm.

Bên cạnh đó, việc củng cố vốn còn giúp các ngân hàng có thêm “bộ đệm” để ứng phó với biến động thị trường, từ lãi suất, thanh khoản đến nợ xấu. Nền tảng vốn được tăng cường cũng tạo điều kiện để các ngân hàng vừa bảo đảm an toàn hoạt động, vừa tiếp tục giữ vai trò là kênh cung ứng vốn chủ lực cho nền kinh tế.

Đặc biệt, trong bối cảnh tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động, vốn điều lệ càng có ý nghĩa trong việc tạo thêm dư địa cho các ngân hàng mở rộng bảng cân đối mà vẫn phải duy trì các tỷ lệ an toàn.

Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 28/8, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,5 triệu tỷ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025. Trong khi đó, huy động vốn VND đến ngày 22/8 tăng 8,77% so với đầu năm. Diễn biến này cho thấy tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động trong năm nay.

Trong điều kiện nhu cầu vốn của nền kinh tế gia tăng, việc tăng vốn giúp các ngân hàng có thêm nguồn lực để mở rộng hoạt động tín dụng, đồng thời củng cố khả năng đáp ứng các yêu cầu về an toàn vốn. Đây cũng là cơ sở để các nhà băng chủ động hơn trong kế hoạch tăng trưởng thay vì chỉ phụ thuộc vào khả năng huy động vốn từ thị trường.

Thông thường, các ngân hàng có 4 nguồn vốn chính gồm huy động từ dân cư; vay trên thị trường liên ngân hàng, từ Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng và các định chế tài chính quốc tế; phát hành giấy tờ có giá và vốn chủ sở hữu.

Khi huy động vốn gặp khó khăn hoặc chi phí phát hành giấy tờ có giá ở mức cao, việc củng cố vốn chủ sở hữu trở thành một phương án quan trọng để gia tăng năng lực tài chính. Vì vậy, tăng vốn không chỉ tạo dư địa mở rộng quy mô tín dụng mà còn giúp ngân hàng chủ động hơn về nguồn lực trong chu kỳ tăng trưởng mới.

Tăng vốn cũng mang ý nghĩa đối với chiến lược phát triển dài hạn của các ngân hàng. Nguồn lực vốn mới có thể tạo điều kiện để các nhà băng đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, củng cố hệ thống kiểm soát rủi ro và tăng khả năng cạnh tranh.

Với các ngân hàng có vốn nhà nước như Vietcombank, VietinBank và BIDV, việc tăng vốn còn có ý nghĩa trong việc củng cố năng lực tài chính để tiếp tục giữ vai trò cung ứng vốn nòng cốt cho thị trường, đồng thời hỗ trợ các động lực tăng trưởng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý, tăng vốn mới chỉ là điều kiện cần. Hiệu quả sử dụng nguồn vốn mới mới là yếu tố quyết định khả năng tạo ra tăng trưởng bền vững. Khi vốn điều lệ tăng, bài toán đặt ra với các ngân hàng là làm sao chuyển hóa nguồn lực này thành năng lực kinh doanh, chất lượng tài sản và hiệu quả hoạt động tốt hơn, thay vì chỉ gia tăng quy mô trên bảng cân đối.

Các ngân hàng vì thế cần đồng thời nâng cao chất lượng tài sản, cải thiện quản trị rủi ro và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh để bảo đảm tăng trưởng bền vững./.