Trong đợt cao điểm, Công an các đơn vị, địa phương phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức các hoạt động thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đối với thân nhân liệt sỹ trên địa bàn các địa phương.

Việc triển khai cao điểm thu nhận, đối sánh mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sỹ chưa xác định thông tin trên toàn quốc là minh chứng sinh động cho thấy, dù chiến tranh đã lùi xa, Đảng, Nhà nước và nhân dân vẫn không ngừng nỗ lực để đưa các liệt sỹ trở về với gia đình, quê hương.

Xác định được danh tính liệt sỹ sau hơn 50 năm nhờ đối sánh dữ liệu ADN

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng có những niềm khắc khoải vẫn còn lại. Đối với gia đình ông Nguyễn Văn Bảy (quê ở xã Hợp Tiến, tỉnh Thanh Hóa), hành trình đi tìm hài cốt của người anh trai - liệt sỹ Nguyễn Trọng Cát, là một chặng đường dài, có những lúc tưởng chừng không còn hy vọng.

Ông Bảy có hai người anh trai đều hy sinh trong cùng năm 1972 ở hai chiến trường khác nhau. Liệt sỹ Nguyễn Trọng Khánh may mắn hơn khi sau đó đã được quy tập từ nghĩa trang Xuân Mai (Lệ Thủy, Quảng Bình) về quê nhà. Còn Liệt sỹ Nguyễn Trọng Cát nhập ngũ năm 1971, hy sinh năm 1972 tại Cần Thơ nhưng suốt hơn nửa thế kỷ qua vẫn chưa xác định được hài cốt.

Bản thân ông Nguyễn Văn Bảy cũng từng là một người lính từng tham gia chiến trường Campuchia. Trở về sau khói lửa chiến tranh, suốt nhiều năm qua, ông và gia đình, cùng sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng, dò hỏi, tìm kiếm thông tin từ những người đồng đội cũ của anh trai. Cứ nghe ở đâu có manh mối, có thông tin về trận đánh năm xưa ở Cần Thơ là ông lại lặn lội tìm đến. Thế nhưng, nhiều nỗ lực và cố gắng trong thời gian dài vẫn chưa đem lại kết quả.

"Bố mẹ tôi đã mất cách đây 30 năm. Trước khi nhắm mắt, tâm nguyện lớn nhất của các cụ vẫn là đưa được anh Cát về với quê cha đất tổ, để các anh được nằm cạnh nhau, cạnh gia đình..." - ông Bảy nghẹn ngào chia sẻ.

Bước ngoặt đã đến khi gia đình nhận được sự hỗ trợ từ chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trong việc triển khai giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin. Sau thời gian hồi hộp chờ đợi kết quả phân tích và đối sánh mẫu sinh học, ADN, ngày nhận được thông tin chính thức xác định được hài cốt của liệt sỹ Nguyễn Trọng Cát, ông Bảy và gia đình vỡ òa trong niềm vui sướng khôn xiết.

Ông Nguyễn Văn Bảy bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc trước sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm và đầy nghĩa tình của các cơ quan chức năng, đưa công nghệ hiện đại vào phục vụ công tác đền ơn đáp nghĩa, giúp gia đình ông hoàn thành tâm nguyện sau hơn 50 năm dài chờ mong.

Xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, nhân văn

Trường hợp của liệt sỹ Nguyễn Trọng Cát không chỉ là niềm vui lớn lao của gia đình mà còn là niềm vui chung của những người đã và đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.

Thời gian qua, Bộ Công an đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo, quyết tâm, quyết liệt trong chủ động nghiên cứu, xây dựng và triển khai các giải pháp ứng dụng công nghệ hiện đại, trong đó có việc thu nhận, phân tích và xây dựng cơ sở dữ liệu ADN. Kết quả đã thu nhận, đối sánh, phân tích và đồng bộ hơn 53.000 dữ liệu ADN thân nhân liệt sỹ chưa xác định thông tin vào cơ sở dữ liệu, qua đó xác định và công nhận danh tính cho 25 liệt sỹ.

Trong lễ phát động triển khai cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sỹ chưa xác định thông tin trên toàn quốc, lãnh đạo Bộ Công an đã nhấn mạnh: "Bộ Công an xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, nhân văn, vừa là trách nhiệm, vừa là tình cảm và là sự tri ân thiêng liêng đối với các anh hùng liệt sỹ cùng thân nhân gia đình liệt sỹ."

Đây là một trong những hoạt động nằm trong khuôn khổ Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ," hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Về ứng dụng công nghệ, dữ liệu trong công tác này, Đại tá Trần Hồng Phú, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) cho biết, việc triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đối với thân nhân liệt sỹ chưa xác định thông tin được khảo sát, xác minh và cập nhật thông tin trên Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong đợt cao điểm sắp tới, Bộ Công an đặt mục tiêu từ ngày 25/6 đến ngày 25/7 phấn đấu thu được 250.000 mẫu và từ ngày 26/7 đến ngày 31/12 phấn đấu thu thêm 50.000 mẫu.

"Đợt cao điểm phấn đấu đạt 70% số lượng thân nhân liệt sỹ đủ điều kiện đã cập nhật trên hệ thống được thu mẫu sinh phẩm ADN. Công tác thu mẫu sinh phẩm ADN theo kế hoạch bảo đảm đúng người, đúng diện đối tượng và tuân thủ các quy định," đại diện Cục C06 cho biết.

Trong đợt cao điểm, Công an các đơn vị, địa phương phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức các hoạt động thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đối với thân nhân liệt sỹ trên địa bàn các địa phương.

Là thân nhân liệt sỹ đến thu nhận mẫu sinh phẩm, bà Phạm Thị Trâm (80 tuổi, ở Đông Ngạc, Hà Nội) chia sẻ: "Gia đình được thắp lên niềm hy vọng tìm thấy hài cốt em trai là liệt sỹ Phạm Văn Diễn hy sinh ở chiến trường miền Nam sau nhiều năm dài chờ mong."

Đây không chỉ là niềm hy vọng của riêng gia đình bà Trâm, mà còn là niềm hy vọng của hàng nghìn gia đình thân nhân liệt sỹ trên cả nước qua chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ," sử dụng công nghệ ADN xác định danh tính./.