Mỗi mẫu ADN được lấy, mỗi phần mộ được số hóa không đơn thuần là một thao tác kỹ thuật mà còn là sự nối dài lòng biết ơn, góp phần trả lại tên cho những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin do Ban Chỉ đạo quốc gia 515 phát động, thành phố Đồng Nai đang đồng loạt triển khai việc khai quật, lấy mẫu sinh phẩm ADN và số hóa dữ liệu tại 12 nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn.

Đây là chiến dịch có quy mô lớn nhất từ trước đến nay trong công tác xác định danh tính liệt sỹ, thể hiện quyết tâm hiện thực hóa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" bằng những giải pháp khoa học, công nghệ hiện đại.

Theo thống kê, toàn thành phố Đồng Nai hiện có hơn 7.600 phần mộ liệt sỹ chưa xác định được danh tính cần lấy mẫu ADN. Trong đó, riêng Nghĩa trang liệt sỹ Bình Phước có hơn 2.800 phần mộ, là địa điểm có quy mô thực hiện lớn nhất trong toàn chiến dịch.

Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Đồng Tâm Nguyễn Văn Hải cho biết ngay sau khi được Ban Chỉ đạo 515 thành phố giao nhiệm vụ chủ trì tại Nghĩa trang liệt sỹ Bình Phước, địa phương đã xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng lực lượng, đồng thời bố trí thời gian hợp lý để vừa thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của địa phương, vừa bảo đảm tiến độ chiến dịch.

Tại hiện trường, công tác khai quật được triển khai theo từng cụm năm phần mộ, các lực lượng phối hợp chặt chẽ từ khâu khai quật, đánh số, lập sơ đồ, lấy mẫu đến bảo quản và hoàn táng. Mỗi phần mộ đều được mã hóa, lập hồ sơ điện tử để kết nối với Hệ thống cơ sở dữ liệu người có công, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đối chiếu, xác định danh tính trong thời gian tới.

Trung tá Lữ Tấn Hoài, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự xã Đồng Tâm cho biết, với số lượng mộ cần lấy mẫu rất lớn, đơn vị đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng tổ, từng cá nhân theo nguyên tắc "6 rõ", gồm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ thẩm quyền và rõ kết quả.

Việc áp dụng quy trình này giúp các lực lượng hiệp đồng chặt chẽ, bảo đảm đúng kỹ thuật, tiến độ và giữ gìn sự tôn nghiêm đối với các anh hùng liệt sỹ. Dù khối lượng công việc lớn, áp lực cao nhưng toàn đơn vị xác định quyết tâm khắc phục mọi khó khăn để góp phần đưa các liệt sỹ trở về với đúng danh tính, gia đình và người thân.

Song song với công tác khai quật, tổ y tế liên ngành thực hiện quy trình lấy mẫu ADN theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Lực lượng tham gia gồm các bác sỹ, chuyên gia pháp y và kỹ thuật viên đến từ Trung tâm Pháp y thành phố Đồng Nai, Trung tâm Y tế phường Đồng Xoài, Bệnh viện Đa khoa Bình Phước và Trung tâm Y tế khu vực Đồng Xoài.

Theo Bác sỹ chuyên khoa I Ngô Quang Dưỡng, Khoa Giám định, Trung tâm Pháp y thành phố Đồng Nai, sau khi tiếp nhận phần hài cốt từ tổ khai quật, cán bộ y tế kiểm tra lại thông tin, đánh giá chất lượng mẫu trước khi tiến hành lấy mẫu ADN. Mẫu ưu tiên là răng còn nguyên chân và các đoạn xương dài có mật độ chắc, bảo đảm tiêu chuẩn phục vụ giám định.

"Toàn bộ quy trình được thực hiện rất nghiêm ngặt, không để xảy ra sai sót ở bất kỳ khâu nào. Chúng tôi luôn làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, bởi đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là sự tri ân đối với các anh hùng liệt sỹ," bác sĩ Dưỡng chia sẻ.

Các mẫu sinh phẩm sau khi lấy được đóng gói, mã hóa, niêm phong và chuyển đến đơn vị giám định ADN để phục vụ đối chiếu với cơ sở dữ liệu thân nhân liệt sỹ. Phần hài cốt sau đó được hoàn táng trở lại đúng vị trí theo quy định.

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện thời tiết mưa nhiều, đồng thời hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng mẫu ADN, xã Đồng Tâm đã lắp đặt hệ thống lều bạt di động, bố trí khu vực lưu giữ mẫu riêng biệt, thường xuyên phun thuốc phòng chống côn trùng.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch ỦY ban Nhân dân xã Đồng Tâm Nguyễn Văn Hải, địa phương vẫn gặp nhiều khó khăn do khối lượng vật tư tiêu hao rất lớn trong khi chưa có hướng dẫn cụ thể về cơ chế tạm ứng kinh phí phục vụ chiến dịch.

Bên cạnh đó, lực lượng dân quân thường trực của xã còn mỏng, chưa đủ để tổ chức đồng thời 6 tổ khai quật theo kế hoạch. Địa phương sẽ kiến nghị Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố tăng cường lực lượng nhằm bảo đảm tiến độ của toàn chiến dịch, ông Hải cho biết.

Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Việc ứng dụng công nghệ số, xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử và giám định ADN được kỳ vọng mở ra cơ hội xác định danh tính cho hàng nghìn liệt sỹ còn thiếu thông tin, giúp nhiều gia đình sau nhiều thập kỷ có thể tìm lại người thân.

Mỗi mẫu ADN được lấy, mỗi phần mộ được số hóa không đơn thuần là một thao tác kỹ thuật mà còn là sự nối dài của lòng biết ơn, góp phần trả lại tên cho những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, tiếp tục bồi đắp truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam./.

​