Đổi mới phương pháp dạy tiếng Việt ở nước ngoài trong thời đại số
Theo Tiến sỹ Hà Ngọc Huyền, nhờ có công nghệ thông tin và mạng Internet, việc dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài trở nên thuận lợi hơn, các công cụ dạy học từ xa ngày càng phong phú.
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh về những thuận lợi trong việc giảng dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài, đặc biệt là thế hệ trẻ gốc Việt, Tiến sỹ Hà Ngọc Huyền, giảng viên Khoa tiếng Việt, Học viện Ngoại ngữ, Đại học Kinh tế thương mại đối ngoại Bắc Kinh cho biết, có rất nhiều thuận lợi như sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và mạng Internet, chính sách hỗ trợ của Nhà nước và ý thức cội nguồn của gia đình.
Theo Tiến sỹ Hà Ngọc Huyền, nhờ có công nghệ thông tin và mạng Internet, việc dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài trở nên thuận lợi hơn.
Các công cụ dạy học từ xa, các ứng dụng học tiếng Việt, nội dung giải trí như phim ảnh, nhạc Việt, TikTok hay YouTube ngày càng phong phú.
Cùng với đó, Đảng và Nhà nước cũng ngày càng quan tâm đến các chương trình giảng dạy Tiếng Việt cho cộng đồng người Việt ở xa Tổ quốc, ví dụ như năm 2025, Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc đã tổ chức Lớp dạy học tiếng Việt cho kiều bào và công dân Việt Nam tại Trung Quốc.
Ngoài ra, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài cũng đã tổ chức nhiều Khóa tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người Việt Nam ở nước ngoài cả trực tiếp lẫn trực tuyến.
Tiến sỹ Hà Ngọc Huyền - người tham gia giảng dạy tại Lớp dạy học tiếng Việt cho kiều bào và công dân Việt Nam tại Trung Quốc do Đại sứ quán Việt Nam tổ chức - chia sẻ: “Trong quá trình giảng dạy, khi tiếp xúc với nhiều phụ huynh người Việt, tôi cũng cảm nhận được họ rất có ý thức muốn con cái mình giữ gìn ngôn ngữ, văn hóa Việt Nam. Đây cũng là nguồn động lực rất lớn cho các giáo viên.”
Nhận định về những khó khăn trong công tác giảng dạy tiếng Việt, Tiến sỹ Hà Ngọc Huyền cho biết, khó khăn lớn nhất là môi trường ngôn ngữ. Các bạn trẻ sinh ra và lớn lên ở nước ngoài, tiếng mẹ đẻ là ngôn ngữ sở tại, nên tiếng Việt chỉ dùng hạn chế trong gia đình. Điều này làm cho các bạn dễ quên, dễ phát âm sai hoặc ngại nói tiếng Việt.
Để khắc phục những khó khăn này, đồng thời tạo không khí khích lệ tinh thần học của các em, Tiến sỹ Hà Ngọc Huyền đã không ngừng đổi mới sáng tạo trong phương pháp dạy.
Tiến sỹ Huyền chia sẻ: “Trong quá trình giảng dạy, tôi áp dụng cách dạy tiếng Việt thông qua tìm hiểu văn hóa, ví dụ như tìm hiểu các ngày Lễ Tết ở Việt Nam, sau đó so sánh với Lễ Tết Trung Quốc.
Thông qua so sánh, cảm nhận, hứng thú học tiếng Việt của các em cũng tăng lên, các em hiểu, yêu và gắn bó hơn với văn hóa, cội nguồn Việt Nam. Dạy tiếng Việt qua các bài hát, bài thơ, các trò chơi đoán từ, hoặc qua các bức tranh cũng góp phần làm tăng sự thú vị khi học.
Ngoài ra, các bạn có thể học qua thực hành, ví dụ đóng vai mua bán ở chợ, nấu món ăn Việt, gọi món ăn Việt ở nhà hàng, các hoạt động này làm cho các em cảm thấy việc học tiếng Việt thú vị và hữu ích”.
Ngoài việc giảng dạy tiếng Việt cho cộng đồng người Việt, là giảng viên khoa tiếng Việt tại Đại học Kinh tế thương mại đối ngoại Bắc Kinh, Tiến sỹ Hà Ngọc Huyền còn thông qua dạy tiếng Việt cho sinh viên người bản địa để tăng cường quảng bá văn hóa Việt Nam ra nước ngoài.
Tiến sỹ Hà Ngọc Huyền cho biết: “Trong quá trình giảng dạy tiếng Việt cho sinh viên chuyên ngành tiếng Việt tại Bắc Kinh, tôi thấy người Trung Quốc quan tâm nhất đến ba nội dung: một là văn hóa ẩm thực, trong đó phở, bánh mì, cà phê được nhắc đến nhiều nhất; thứ hai là lịch sử và các di sản, có bạn thích tìm hiểu lịch sử triều Nguyễn, có bạn thích tìm hiểu về phố cổ Hội An, vịnh Hạ Long, các di tích Champa; thứ ba nữa là nghệ thuật truyền thống Việt Nam, ví dụ sinh viên Trung Quốc cảm thấy rất hứng thú với múa rối nước, chèo và nhã nhạc cung đình Huế...”
Theo Tiến sỹ Hà Ngọc Huyền, còn rất nhiều giá trị đặc sắc của Việt Nam chưa được giới thiệu rộng rãi, như các loại hình nghệ thuật dân gian như tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống, kho tàng thơ văn, ca dao, tục ngữ của Việt Nam, hoặc là văn hóa làng xã, tín ngưỡng nông nghiệp lúa nước... Những giá trị này đều có thể trở thành cầu nối giúp công chúng quốc tế hiểu sâu hơn về đất nước, con người Việt Nam.
Để quảng bá rộng rãi những loại hình văn hóa này, theo Tiến sỹ Hà Ngọc Hiền, cần triển khai nhiều giải pháp sáng tạo như: sáng tạo các chuỗi video giới thiệu ngắn trên TikTok, Instagram, YouTube giới thiệu về quá trình làm tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống, cách làm bánh cốm, cảnh cấy cày hay gặt lúa trên ruộng bậc thang.
Tổ chức triển lãm tại Trung Quốc, xuất bản các ấn phẩm song ngữ cầm tay để quảng bá thơ ca, ca dao và tục ngữ Việt Nam… qua đó giúp người bản địa hiểu sâu hơn về đời sống, văn hóa dân gian của Việt Nam./.
