Hơn 200 đồng bào thuộc 20 dân tộc hội tụ tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam, giới thiệu nghi lễ, diễn xướng và trải nghiệm truyền thống, góp phần gắn kết cộng đồng, lan tỏa giá trị di sản.

Những nghi lễ truyền thống do chính nghệ nhân, đồng bào thực hành; những làn điệu dân ca, điệu múa, tiếng cồng chiêng và nghề thủ công được giới thiệu trong không gian văn hóa của từng cộng đồng sẽ là điểm nhấn của chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 14-15/11 tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, Hà Nội).

Với hơn 200 đồng bào thuộc 20 dân tộc đến từ nhiều vùng miền tham gia, chương trình không chỉ tạo không gian gặp gỡ, giao lưu mà còn đưa di sản đến gần công chúng thông qua hoạt động thực hành, giới thiệu trực tiếp của chủ thể văn hóa.

Hội tụ sắc màu văn hóa các vùng miền

Thông tin từ ban tổ chức, Chương trình sắc màu văn hóa cộng đồng các dân tộc tại Ngôi nhà chung sẽ mở đầu chuỗi hoạt động, diễn ra từ 8h30-10h30 ngày 14/11, tại Quảng trường Hùng Vương, Khu Nghi lễ thờ Tổ. Trong không gian hướng về cội nguồn, đồng bào các dân tộc cùng tổ chức Lễ dâng hương tưởng nhớ Quốc Tổ, thể hiện đạo lý tri ân nguồn cội và tình đoàn kết giữa các dân tộc Việt Nam.

Tiếp đó là chương trình giao lưu văn hóa, văn nghệ giữa các đoàn nghệ nhân dân tộc Dao (Quảng Ninh), Mông (Thanh Hóa), Rơ Măm (Quảng Ngãi), Chăm Bà la môn (Khánh Hòa) với 16 nhóm đồng bào đang hoạt động thường xuyên tại Làng. Các loại hình nghệ thuật dân gian, cồng chiêng Tây Nguyên, âm nhạc tre nứa, dân ca, dân vũ, múa cộng đồng cùng nghề đan lát, dệt truyền thống sẽ tạo nên không gian giao lưu mang đậm bản sắc vùng miền.

Trong hai ngày 14-15/11, du khách sẽ khám phá những không gian văn hóa đặc trưng. Tại Khu các làng dân tộc I, đồng bào Dao giới thiệu văn hóa Dao quần chẹt của Hà Nội qua kiến trúc, trang phục, nhạc cụ, múa chuông, múa rùa, dân ca, dân vũ, nghề thuốc nam và ẩm thực. Du khách có thể trải nghiệm ngâm chân lá thuốc, thưởng thức hát Páo dung, hát đối đáp, thổi kèn lá và giao lưu với đồng bào Dao Quảng Ninh trong chương trình “Ngày hội bản Dao.”

Tại quần thể tháp Chăm, Khu các làng dân tộc III, không gian “Hoa đất Tháp” giới thiệu văn hóa Chăm Bà la môn tỉnh Khánh Hòa với nghệ thuật múa, dân ca, dân vũ, dân nhạc và các nhạc cụ truyền thống như trống Ginăng, kèn Saranai. Đáng chú ý, công chúng có cơ hội tìm hiểu nghệ thuật gốm Bàu Trúc – di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh, nghề dệt truyền thống và nghi lễ Rija Praong (Lễ cúng dòng họ).

Trong khi đó, không gian văn hóa dân tộc Rơ Măm tại Khu các làng dân tộc II giới thiệu phong tục, trang phục, nghệ thuật diễn xướng, hát giao duyên, sử thi, cồng chiêng, nhạc cụ tre nứa cùng ẩm thực đặc trưng như cơm nếp ống tre, rượu cần. Đồng bào Mông Thanh Hóa mang đến nghệ thuật khèn, dân ca, dân vũ, trang phục, ẩm thực và nghề thủ công truyền thống.

Các hoạt động giao lưu theo vùng miền cũng được tổ chức tại không gian văn hóa của các cộng đồng, gồm giao lưu văn hóa các dân tộc phía Bắc tại làng Tày, các dân tộc Tây Nguyên tại làng Ê Đê, văn hóa Nam Bộ gắn với không gian đền tháp Chăm và sắc màu văn hóa Khmer miền Tây sông nước. Qua đó, các cộng đồng có dịp chia sẻ, giới thiệu di sản, phong tục, nghệ thuật, ẩm thực và sản vật đặc trưng của địa phương.

Để di sản được thực hành và trao truyền

Điểm nhấn của chương trình là hoạt động tái hiện các nghi lễ, lễ hội truyền thống do chính nghệ nhân và đồng bào thực hành. Mỗi nghi lễ phản ánh quan niệm về thiên nhiên, mùa màng, tổ tiên và đời sống tinh thần, góp phần làm rõ bản sắc văn hóa của từng cộng đồng.

Vào 14h ngày 14/11, đồng bào Mông tỉnh Thanh Hóa tái hiện Lễ cúng cơm mới, nghi lễ nông nghiệp thể hiện lòng biết ơn thần linh, tổ tiên và “hồn lúa,” cầu mong mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no.

Sáng 15/11, đồng bào Dao thực hành Lễ Sóng mun - Cầu an, gửi gắm mong ước bình an, may mắn, mưa thuận gió hòa; tiếp đó là Lễ mở cửa kho lúa của dân tộc Rơ Măm, đánh dấu thời điểm kết thúc chu kỳ sản xuất lúa rẫy và cầu mong vụ mùa tiếp theo thuận lợi.

Chiều cùng ngày, đồng bào Chăm Bà la môn tỉnh Khánh Hòa giới thiệu Lễ Rija Praong (Lễ cúng dòng họ), thể hiện đạo lý tưởng nhớ, tri ân tổ tiên và cầu mong sự phù hộ cho các thành viên trong dòng họ.

Việc tái hiện nghi lễ trong không gian văn hóa cộng đồng, với sự tham gia trực tiếp của nghệ nhân và đồng bào, giúp công chúng hiểu rõ hơn về phong tục, ý nghĩa và những quan niệm được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Quan trọng hơn, di sản tiếp tục được thực hành trong đời sống, tạo cơ hội để các thế hệ tiếp nối trao truyền những giá trị văn hóa của cộng đồng.

Cùng với đó, triển lãm “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” diễn ra từ ngày 13-15/11 tại Khu Nghi lễ thờ Tổ, giới thiệu di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của 54 dân tộc, hành trình tri ân nguồn cội và vai trò của Làng trong kết nối, bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống. Triển lãm ứng dụng hình ảnh, tư liệu, mã QR và nội dung số, giúp du khách có thêm cơ hội tìm hiểu về di sản.

Thêm trải nghiệm văn hóa tại không gian làng Chài

Bên cạnh các hoạt động giao lưu và thực hành di sản, Khu làng Chài mở cửa phục vụ khách tham quan từ 8h đến 17h trong hai ngày 14-15/11, với nhiều hoạt động giới thiệu đời sống văn hóa sông nước.

Du khách có thể tìm hiểu hình ảnh, hiện vật, thuyền, ngư cụ và vật dụng gắn với nghề chài lưới; theo dõi trình diễn trên mặt hồ “Người ngư dân ra khơi” vào hai khung giờ 9h-10h30 và 14h30-16h. Hoạt động tái hiện một phần đời sống lao động của cư dân vùng sông nước, giúp công chúng hiểu hơn về nghề chài lưới và những sinh hoạt gắn với mặt nước.

Tại bốn nhà làng Chài, các hoạt động tương tác như tô vẽ mô hình cá, tôm, cua; làm vòng tay handmade; tìm hiểu ngư cụ, thực hành đan lưới cũng được tổ chức. Du khách còn có thể tham gia trò chơi “Bắt chạch trong chum;” trải nghiệm trang phục, lưu giữ hình ảnh tại hoạt động nhiếp ảnh “Một thoáng làng Chài” và lựa chọn quà lưu niệm.

Trong suốt chuỗi hoạt động từ ngày 13-15/11, 16 nhóm đồng bào đang sinh sống, hoạt động thường xuyên tại Làng tiếp tục giới thiệu phong tục, tập quán, nghi lễ, trang phục, dân ca, dân vũ, ẩm thực, nghề thủ công và trò chơi dân gian.

Thông qua chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò là không gian hội tụ, giao lưu và thực hành văn hóa của cộng đồng 54 dân tộc.

Khi nghệ nhân và đồng bào trực tiếp giới thiệu, trình diễn, thực hành di sản, những giá trị truyền thống vừa được bảo tồn, đồng thời có thêm cơ hội lan tỏa, gắn kết với đời sống hôm nay và tiếp cận gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ./.