Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII: Xây dựng thế hệ thanh niên thời kỳ mới
Trung ương Đoàn đặt mục tiêu xây dựng thế hệ thanh niên mới giàu lý tưởng cách mạng; yêu nước; bản lĩnh, hoài bão, đạo đức tốt; tri thức sâu rộng, thể chất khỏe mạnh và giàu bản sắc văn hóa Việt Nam.
Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ và đất nước đang tiến vào kỷ nguyên mới, giai đoạn 2026-2031, Trung ương Đoàn đặt mục tiêu xây dựng thế hệ thanh niên thời kỳ mới có lý tưởng cách mạng; lòng yêu nước; có bản lĩnh, có hoài bão, đạo đức tốt; có tri thức sâu rộng, thể chất khỏe mạnh và tâm hồn giàu bản sắc văn hóa Việt Nam, trở thành những công dân toàn cầu mang hồn Việt, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Khẩu hiệu hành động là “Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến - Làm chủ tương lai”
Hoàn thành đạt và vượt tất cả các chỉ tiêu
Trình bày tóm tắt báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khoá XII tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII, Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn Nguyễn Minh Triết cho hay trong giai đoạn 2022-2026, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi đã có nhiều đổi mới mạnh mẽ, đạt được những kết quả toàn diện và dấu ấn nổi bật.
Những kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong giáo dục, bồi dưỡng, phát huy thanh niên và tham gia xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Hoạt động của các cấp bộ Đoàn ngày càng chủ động, sáng tạo, thích ứng nhanh với yêu cầu của thời kỳ chuyển đổi số, bám sát nhiệm vụ chính trị của đất nước và nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của thanh niên.

Nội dung, phương thức hoạt động của Đoàn được đổi mới theo hướng thiết thực, hiệu quả, lấy thanh niên làm trung tâm, phát huy vai trò chủ thể của thanh niên trong học tập, lao động, sáng tạo, khởi nghiệp, tình nguyện, hội nhập quốc tế, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số.
Tinh thần xung kích, tiên phong của đoàn viên, thanh niên tiếp tục được khơi dậy và phát huy mạnh mẽ, nhất là trong khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và chuyển đổi số.
Công tác tuyên truyền, giáo dục được đẩy mạnh với nhiều hình thức hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, góp phần bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, khơi dậy khát vọng cống hiến, tinh thần yêu nước, trách nhiệm xã hội và ý chí vươn lên của thế hệ trẻ.
Các phong trào hành động cách mạng, chương trình đồng hành với thanh niên, công tác chăm lo, giáo dục thiếu niên, nhi đồng được triển khai sâu rộng, tạo môi trường thuận lợi để thanh niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành.
Công tác xây dựng Đoàn, mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên, tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tiếp tục được tăng cường; tổ chức bộ máy từng bước được sắp xếp tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số.
Với những kết quả đạt được, toàn Đoàn đã hoàn thành và vượt mức 12/12 chỉ tiêu nhiệm kỳ, tạo nền tảng quan trọng để tiếp tục phát huy vai trò tiên phong của tuổi trẻ trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Trong đó có nhiều chỉ số vượt rất xa so với chỉ tiêu đặt ra như: đạt 12.892 tỷ đồng được hỗ trợ cho thanh niên vay vốn để khởi nghiệp, lập nghiệp, làm kinh tế (cao hơn 2.392 tỷ đồng so với chỉ tiêu); 9.029 dự án khởi nghiệp sáng tạo của thanh niên được tổ chức Đoàn hỗ trợ (cao hơn 4.129 dự án so với chỉ tiêu); 11.900.200 lượt thanh thiếu niên được tư vấn hướng nghiệp và việc làm (cao hơn 3.500.200 lượt so với chỉ tiêu); gần 3,3 triệu thanh niên được giới thiệu việc làm (vượt hơn gần 1,2 triệu thanh niên so với chỉ tiêu); hơn 4,5 triệu thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn được tổ chức Đoàn các cấp hỗ trợ - gần gấp đôi chỉ tiêu…

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bí thư Trung ương Đoàn Nguyễn Tường Lâm cho hay công tác đoàn vẫn còn những hạn chế. Việc nắm bắt tình hình tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng và những vấn đề tác động đến thanh thiếu nhi ở một số đơn vị có thời điểm còn chưa chủ động, chưa kịp thời. Một số hoạt động giáo dục chậm đổi mới hình thức, còn theo lối mòn, chưa bắt nhịp được với đặc điểm tâm lý của thanh niên. Một số chương trình, hoạt động phong trào chưa bắt kịp với xu hướng.

Việc triển khai các chương trình đồng hành với thanh niên yếu thế, khu vực đặc thù chưa được thường xuyên, hiệu quả và tính bền vững chưa cao. Các giải pháp, mô hình hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế chưa đáp ứng được hết nhu cầu, tiềm năng, thế mạnh của thanh niên…
Xây dựng thế hệ thanh niên đáp ứng yêu cầu mới
Thông tin về mục tiêu, nhiệm vụ trong nhiệm kỳ 2026-2031, Bí thư Trung ương Đoàn Nguyễn Minh Triết cho hay đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới, yêu cầu đặt ra đối với thanh niên cần có lý tưởng, đạo đức, năng lực và khát vọng cống hiến cho đất nước.
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cần phải đổi mới mạnh mẽ hoạt động, tăng cường giáo dục, tập hợp, phát huy sức mạnh của các tầng lớp thanh niên, đồng hành và tạo môi trường để phát huy tinh thần tiên phong, sáng tạo của thế hệ trẻ, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh, hạnh phúc, khẳng định vai trò, sứ mệnh lịch sử qua 100 năm thành lập (1931 - 2031) dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Trong bối cảnh mới và yêu cầu mới, khẩu hiệu hành động cho giai đoạn mới được Trung ương Đoàn xác định là: “Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến - Làm chủ tương lai”
Ban chấp hành Trung ương Đoàn đặt mục tiêu xây dựng thế hệ thanh niên thời kỳ mới có lý tưởng cách mạng; lòng yêu nước; có bản lĩnh, có hoài bão, đạo đức tốt; có tri thức sâu rộng, thể chất khỏe mạnh và tâm hồn giàu bản sắc văn hóa Việt Nam, trở thành những công dân toàn cầu mang hồn Việt, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tổ chức Đoàn phải được xây dựng vững mạnh toàn diện, thực sự là đội dự bị tin cậy của Đảng, lực lượng xung kích cách mạng, trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, đại diện chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tuổi trẻ. Theo đó, các tổ chức đoàn phải đổi mới và nâng cao chất lượng, nội dung, phương pháp hoạt động gắn với mục tiêu phát triển của đất nước. Phong trào thanh niên trở thành môi trường để thanh thiếu nhi trưởng thành về lý tưởng, đạo đức, năng lực và trách nhiệm; là nơi phát hiện những nhân tố tiêu biểu, mô hình hay, cách làm hiệu quả.
Bên cạnh đó là việc phát huy hơn nữa tinh thần cống hiến, vai trò tiên phong, xung kích của thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng an ninh, hội nhập quốc tế; phát triển khoa học công nghệ, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tiên phong trong chuyển đổi xanh và phát triển bền vững; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; tham gia phòng, chống, giảm tỷ lệ tội phạm trong thanh thiếu niên.
Các chỉ tiêu trọng tâm được đặt ra cho giai đoạn 2026-2031 là 100 triệu lượt đoàn viên tham gia hoạt động tình nguyện; 100% đoàn xã, phường, đặc khu xóa ít nhất 1 điểm đen về ô nhiễm môi trường mỗi năm, đồng thời duy trì bền vững kết quả đã đạt được; mỗi năm, 100% đoàn cấp tỉnh triển khai tối thiểu 1 công trình thanh niên; tỷ lệ đoàn kết tập hợp thanh niên đạt 80%.

Về công tác bồi dưỡng, đào tạo, chỉ tiêu ít nhất 80% thanh thiếu nhi tham gia các hoạt động nâng cao năng lực số và sử dụng khoa học công nghệ do đoàn, hội, đội tổ chức; 10 triệu thanh thiếu nhi tham gia các chương trình bồi dưỡng, nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ và hội nhập quốc tế…
Về kinh tế, ít nhất 750 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của thanh niên được hỗ trợ đầu ra sản phẩm/dịch vụ đầu ra; 4 triệu thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ…
Để thực hiện các mục tiêu này, Trung ương Đoàn đề ra nhiều giải pháp như đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục; phát triển phong trào “Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới”; triển khai chương trình “Phát triển toàn diện thanh niên Việt Nam”; mở rộng mặt trận đoàn kết tập hợp thanh niên…
Các nhiệm vụ đột phá được xác định là đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Đoàn phù hợp với mô hình tổ chức mới; hỗ trợ nâng cao năng lực số cho thanh niên; hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp; xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn; tăng cường năng lực quản lý, điều phối hoạt động tình nguyện.
Trung ương Đoàn xác định 7 đề án trọng điểm: Chương trình “Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi trên không gian mạng giai đoạn 2022-2030”; “Phát hiện, bồi dưỡng và phát huy Tài năng trẻ Việt Nam giai đoạn 2022-2030”; “Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp giai đoạn 2022-2030”; “Hỗ trợ nâng cao năng lực ngoại ngữ và hội nhập quốc tế cho thanh thiếu nhi Việt Nam giai đoạn 2022-2030; “Tăng cường năng lực quản lý, điều phối hoạt động tình nguyện cho đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam các cấp, giai đoạn 2022 2030”; “Bồi dưỡng cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh” giai đoạn 2023-202 và đề án “Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025-2030”./.
