Thủ tướng đương nhiệm Benjamin Netanyahu, lãnh đạo đảng Likud, đang nỗ lực để có thể tái đắc cử. Trong khi đó, đảng Yashar được dự báo có khả năng giành số ghế cao nhất.

Sáng 27/10, cử tri Israel bắt đầu đi bỏ phiếu bầu Quốc hội (Knesset) khóa mới gồm 120 ghế, trong bối cảnh cuộc cạnh tranh giữa đảng Likud của Thủ tướng Benjamin Netanyahu và đảng Yashar do ông Gadi Eisenkot đứng đầu đang diễn ra quyết liệt.

Kết quả bầu cử không chỉ quyết định tương quan lực lượng tại cơ quan lập pháp mà còn mở đường cho quá trình thành lập chính phủ mới, được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn do chưa có khối chính trị nào chắc chắn giành được đa số.

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, số liệu của Ủy ban Bầu cử Trung ương Israel cho thấy khoảng 7,33 triệu công dân đủ điều kiện tham gia bỏ phiếu, chiếm 71,15% tổng dân số nước này.

Tại cuộc bầu cử năm 2022, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 70,63%, tương đương gần 4,8 triệu người. Israel áp dụng hệ thống bầu cử đại diện theo tỷ lệ, theo đó cử tri bỏ phiếu cho các đảng phái thay vì trực tiếp lựa chọn ứng cử viên thủ tướng.

Nhà chức trách đã bố trí 12.018 điểm bỏ phiếu với khoảng 18.000 hòm phiếu. Khoảng 100.000 nhân viên sẽ làm nhiệm vụ trong ngày bầu cử, trong khi 15.000 camera được sử dụng để giám sát, ghi nhận quá trình bỏ phiếu và phát hiện các dấu hiệu bất thường.

Quân đội Israel đã áp đặt lệnh phong tỏa tại khu vực Bờ Tây trong thời gian diễn ra cuộc bầu cử.

Có tổng cộng 36 đảng tham gia tranh cử lần này, song các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy chỉ 12 đảng có khả năng vượt ngưỡng tối thiểu 3,25% số phiếu hợp lệ để giành ghế tại Quốc hội, tương đương khoảng 4 trong tổng số 120 ghế.

Một số đảng nhỏ khác đang ở sát ngưỡng này, khiến cuộc cạnh tranh giành phiếu có ý nghĩa quan trọng đối với tương quan lực lượng sau bầu cử. Ước tính khoảng 70.000 người Israel ở nước ngoài đã trở về nước để tham gia cuộc bầu cử.

Thủ tướng đương nhiệm Benjamin Netanyahu, lãnh đạo đảng Likud, đang nỗ lực để có thể tái đắc cử. Trong khi đó, đảng Yashar của cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Gadi Eisenkot được dự báo có khả năng giành số ghế cao nhất.

Tuy nhiên, việc đảng nào đứng đầu không đồng nghĩa với việc lãnh đạo đảng đó đương nhiên trở thành thủ tướng, bởi yếu tố quyết định là khả năng tập hợp đủ sự ủng hộ tại Quốc hội để thành lập chính phủ.

Trong giai đoạn vận động tranh cử cuối cùng, khối cánh hữu và các đảng Do Thái Chính thống cực đoan ủng hộ ông Netanyahu được dự báo có số ghế thấp hơn đôi chút so với khối của ông Eisenkot, tập hợp các đảng có quan điểm từ cánh hữu đến cánh tả, trong đó có các lực lượng trung dung.

Tuy nhiên, các cuộc thăm dò đều cho thấy chưa khối nào chắc chắn đạt ngưỡng đa số 61 ghế. Vì vậy, kết quả của các đảng nhỏ và khả năng hợp tác với những lực lượng chính trị khác, trong đó có các đảng Arập, có thể đóng vai trò quyết định đối với việc thành lập chính phủ.

Theo quy trình bầu cử của Israel, kết quả chính thức dự kiến được công bố chậm nhất vào ngày 4/11.

Trong vòng 7 ngày sau khi kết quả chính thức được công bố, Tổng thống Isaac Herzog sẽ tham vấn lãnh đạo các đảng và lựa chọn nghị sĩ được đánh giá có khả năng tập hợp liên minh cầm quyền cao nhất để giao nhiệm vụ thành lập chính phủ.

Ứng cử viên được lựa chọn có 28 ngày để hoàn tất đàm phán, với khả năng được gia hạn thêm 14 ngày.

Nếu ứng cử viên đầu tiên thất bại, Tổng thống có thể giao nhiệm vụ cho một nghị sĩ khác. Trường hợp các nỗ lực tiếp theo vẫn không thành công, Quốc hội có thể bị giải tán và Israel phải tiến hành bầu cử mới theo quy định.

Quốc hội khóa mới dự kiến tuyên thệ nhậm chức sau ngày bầu cử 14 ngày và có thể bắt đầu hoạt động lập pháp ngay cả khi chính phủ mới chưa được thành lập. Trong thời gian chuyển tiếp, chính phủ đương nhiệm tiếp tục điều hành đất nước.

Giới quan sát nhận định cuộc bầu cử lần này không chỉ phản ánh tương quan lực lượng giữa các đảng mà còn cho thấy mức độ ủng hộ dành cho ông Netanyahu sau nhiều năm cầm quyền.

Khả năng hình thành liên minh đa số sẽ là yếu tố then chốt quyết định định hướng chính trị và hoạt động điều hành của Chính phủ Israel trong thời gian tới./.