COP31: Việt Nam chủ động dành nguồn lực để thích ứng với biến đổi khí hậu
Phát biểu tại COP31 Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam chủ động dành nguồn lực trong nước cho thích ứng với biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng, nông nghiệp phát thải thấp.
Trong hai ngày 17-18/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam tham dự Phiên thảo luận cấp cao của Hội nghị lần thứ 31 các Bên tham gia Công ước khung Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo phóng viên TTXVN đưa tin từ Antalya, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng là diễn giả thứ hai phát biểu tại Phiên thảo luận cấp cao COP31 ngay trong sáng 17/11.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh khoảng cách giữa cam kết và hành động khí hậu vẫn còn lớn, trong khi các nước đang phát triển còn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận tài chính và công nghệ.
Với tinh thần “đã cam kết phải thực hiện, đã hành động phải đạt hiệu quả,” Việt Nam chủ động dành nguồn lực trong nước cho thích ứng với biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng và phát triển nông nghiệp phát thải thấp, trong đó có Đề án một triệu hécta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại đồng bằng sông Cửu Long.
Trên cơ sở nguyên tắc trách nhiệm chung nhưng có phân biệt, Phó Thủ tướng nêu 3 đề xuất.
Một là, những nước phát triển và các định chế tài chính quốc tế cần đi đầu, cùng cộng đồng quốc tế huy động tài chính khí hậu hướng tới 1.300 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035, ưu tiên viện trợ không hoàn lại và vốn vay ưu đãi, nhất là cho thích ứng tại các nước đang phát triển.
Hai là tạo điều kiện thuận lợi cho chuyển giao công nghệ, cân bằng giữa bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và khả năng tiếp cận công nghệ xanh.
Ba là bảo đảm chuyển đổi công bằng, bao trùm, lấy con người làm trung tâm, bảo vệ sinh kế của người dân và quan tâm đến doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị các nước củng cố hợp tác đa phương và khu vực, tăng cường đối thoại để các biện pháp thương mại liên quan đến khí hậu được thực hiện minh bạch, phù hợp với quy tắc quốc tế, tránh tạo thêm rào cản cho các nước đang phát triển.
Cũng trong ngày 17/11, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã chủ trì 2 sự kiện tại Gian triển lãm của Việt Nam ở COP31, gồm tọa đàm cấp cao “Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới” và Lễ công bố sáng kiến Đối tác chuyển đổi chuỗi giá trị nông, lâm, thủy sản ứng phó với khí hậu và có trách nhiệm (P-CRAFT).

Tại Tọa đàm cấp cao “Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới,” Phó Thủ tướng khẳng định chuyển đổi xanh là cơ hội để Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc và tạo thuận lợi để các doanh nghiệp, nhà đầu tư tham gia các dự án xanh và thị trường carbon.
Đồng thời, Phó Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất phát thải thấp, gắn chuyển đổi xanh với chuyển đổi số; kêu gọi các đối tác tăng cường chuyển giao công nghệ, mở rộng tài chính xanh và vốn vay ưu đãi.
Theo định hướng của Phó Thủ tướng, các đại biểu đã tích cực trao đổi về giải pháp khơi thông nguồn tài chính khí hậu và cơ hội từ thị trường carbon cho quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam.
Trong khuôn khổ Tọa đàm, Phó Thủ tướng đã chứng kiến 3 Bản ghi nhớ hợp tác (MoU) được trao giữa ngân hàng Standard Chartered Việt Nam với tập đoàn Đại Dũng, giữa Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam với tập đoàn Stavian và giữa Ngân hàng BIDV với Cơ quan Phát triển Pháp (AfD). Tổng giá trị hợp tác dự kiến lên tới 260 triệu USD.
Trong đó, hợp tác giữa BIDV và AfD hướng tới thiết lập hạn mức tín dụng tài trợ cho các dự án có lộ trình chuyển đổi xanh trong lĩnh vực dệt may, thực phẩm và đồ uống.
Tại Lễ công bố sáng kiến P-CRAFT do Việt Nam khởi xướng, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định sáng kiến nhằm kết nối người sản xuất và doanh nghiệp với thị trường, công nghệ và nguồn lực tài chính để phát triển các chuỗi giá trị nông, lâm, thủy sản bền vững, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu. P-CRAFT là cơ chế đối tác tự nguyện, mở, bao trùm và do các quốc gia chủ động định hướng, qua đó góp phần thực hiện Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh - Montreal và Chương trình nghị sự 2030 của Liên hợp quốc.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh quá trình chuyển đổi cần gắn với bảo vệ thiên nhiên, bảo đảm sinh kế và phân chia công bằng cơ hội, chi phí, lợi ích, lấy những thay đổi thực chất đối với người nông dân làm thước đo thành công.
Phó Thủ tướng mời các chính phủ, tổ chức quốc tế, định chế tài chính, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và tổ chức nông dân tham gia, chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng các mô hình hiệu quả và huy động nguồn lực cho chuyển đổi.
Mặc dù mới chính thức công bố, nhưng sáng kiến P-CRAFT đã nhận được sự ủng hộ tích cực của nhiều đối tác. Tổ chức Lương Nông Liên hợp quốc (FAO), Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Tổ chức quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF) và Công ty cổ phần chăn nuôi C.P. Việt Nam tham gia với tư cách thành viên sáng lập.
Bên cạnh đó, còn có các thành viên kỹ thuật gồm Canada, Nhật Bản, SNV, Grow Asia, Mekong Capital, Quỹ Phát triển nông nghiệp quốc tế (IFAD), Chương trình môi trường Liên hợp quốc (UNEP), tập đoàn Bayer, tập đoàn Nestlé, Viện Nghiên cứu lúa gạo quốc tế (IRRI) và Quỹ Oxfam.

Ngày 18/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã có các cuộc gặp làm việc với ông Simon Stiell, Thư ký điều hành Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), ông Simon Watts, Bộ trưởng Biến đổi khí hậu New Zealand và lãnh đạo 2 Ngân hàng Standard Chartered và HSBC.
Tại cuộc gặp với Thư ký điều hành UNFCCC Simon Stiell, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định vai trò trung tâm của UNFCCC và Thỏa thuận Paris trong hợp tác quốc tế về biến đổi khí hậu; nhấn mạnh tham vọng và hành động khí hậu phải đi đôi với hỗ trợ thực chất, khả năng tiếp cận nguồn lực, đồng thời không làm ảnh hưởng đến quyền phát triển chính đáng của các nước đang phát triển.
Đánh giá cao vai trò của Ban Thư ký UNFCCC trong thúc đẩy tiến trình đàm phán và hỗ trợ các nước đang phát triển, Phó Thủ tướng đề nghị Ban Thư ký tiếp tục hỗ trợ Việt Nam về kỹ thuật, nâng cao năng lực thực hiện các cam kết khí hậu, thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển thị trường carbon; kết nối các nguồn tài chính và đối tác quốc tế, thúc đẩy triển khai các khuôn khổ hợp tác hiện có.
Chia sẻ với Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, ông Simon Stiell cho biết COP31 đang đi sâu vào đàm phán kỹ thuật về chuyển dịch công bằng, giảm phát thải, mục tiêu toàn cầu về thích ứng và tài chính khí hậu; tuy không có vấn đề lớn nhưng các bên đàm phán, trong đó có Việt Nam, cần rất nỗ lực để kết quả Hội nghị cho thấy có tiến triển trong hành động khí hậu và minh chứng của hợp tác đa phương, nhất là trong bối cảnh chia rẽ địa chính trị và xung đột tại nhiều khu vực.
Ông Simon Stiell hoan nghênh các nỗ lực ứng phó khí hậu của Việt Nam, mong Việt Nam gửi Đóng góp quốc gia tự nguyện (NDC) cập nhật tới Ban Thư ký để làm cơ sở thúc đẩy hợp tác; bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ kết nối với các cơ quan chuyên môn phù hợp của Liên hợp quốc để triển khai sáng kiến P-CRAFT.
Tại buổi tiếp Bộ trưởng Biến đổi khí hậu New Zealand Simon Watts, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao sự phát triển tích cực của quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-New Zealand; đề nghị hai bên triển khai hiệu quả các thỏa thuận hợp tác, nhất là Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường ký hồi tháng 8/2026.
Ghi nhận sự hỗ trợ thiết thực của New Zealand đối với Việt Nam trong các lĩnh vực an toàn đập, phát triển cây ăn quả và nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực, chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác về chuyển đổi xanh, tài chính khí hậu và giao dịch phát thải; đồng thời tăng cường phối hợp tại các diễn đàn quốc tế về biến đổi khí hậu.
Bộ trưởng Simon Watts bày tỏ vui mừng về các kết quả của chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong tháng 8/2026, nhất là việc hai bên ký kết các văn bản hợp tác về nông nghiệp thông minh, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu; khẳng định mong muốn thúc đẩy hợp tác về giảm phát thải, an ninh lương thực, nâng cao năng suất và năng lực chống chịu trong nông nghiệp; sẵn sàng phối hợp và ủng hộ sáng kiến P-CRAFT của Việt Nam. Bộ trưởng Simon Watts chia sẻ Hệ thống giao dịch phát thải New Zealand (NZ ETS) vận hành chính thức từ năm 2008, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, tư vấn trong lĩnh vực này; đồng thời trân trọng mời Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng thăm, làm việc tại New Zealand trong thời gian tới.

Tại buổi tiếp Giám đốc cấp cao toàn cầu phụ trách Phát triển thị trường carbon của Ngân hàng Standard Chartered Chris Leeds, Phó Thủ tướng đánh giá cao những đóng góp của Ngân hàng Standard Chartered đối với phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam; khẳng định cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và các nỗ lực của Việt Nam thúc đẩy số hóa, chuyển đổi xanh, phát triển bền vững và nền kinh tế phát thải thấp.
Phó Thủ tướng đề nghị Standard Chartered tiếp tục hỗ trợ nguồn lực tài chính để triển khai các mục tiêu khí hậu, đặc biệt trong những lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn như năng lượng, đồng thời tăng cường tư vấn, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nâng cao năng lực phát triển thị trường carbon.
Ông Chris Leeds khẳng định cam kết lâu dài với Việt Nam trong chuyển đổi xanh và cho biết đang ưu tiên tài chính cho các doanh nghiệp xanh. Ngân hàng hoan nghênh việc Việt Nam đã thành lập sàn giao dịch tín chỉ carbon và sẵn sàng hỗ trợ phát triển hạ tầng thị trường đáng tin cậy, tăng kết nối với các sàn quốc tế, tham gia Khung thị trường carbon chung ASEAN (ACCF).
Bên cạnh đó, Standard Chartered bày tỏ mong muốn thúc đẩy hợp tác về tài chính thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học, kinh tế tuần hoàn và kinh tế biển xanh.
Tại buổi tiếp Giám đốc điều hành, Trưởng bộ phận Phát triển bền vững và Biến đổi khí hậu khu vực Châu Á và Trung Đông của Ngân hàng HSBC Justin Wu, Phó Thủ tướng ghi nhận đóng góp lâu dài của HSBC đối với phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam; cho biết Việt Nam đã cập nhật Quy hoạch điện VIII và sẵn sàng tạo điều kiện cho đầu tư năng lượng sạch, trong đó có điện gió ngoài khơi; đề nghị tiếp tục đẩy mạnh tài chính khí hậu bền vững, hỗ trợ các dự án phát triển hạ tầng thích ứng và nông nghiệp tuần hoàn; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận công nghệ tiên tiến, ít phát thải.
Ông Justin Wu chúc mừng các thành tựu phát triển của Việt Nam và khẳng định cam kết huy động 12 tỷ USD hỗ trợ Việt Nam trong chuyển đổi kinh tế và phát triển bền vững; sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam tiếp cận thị trường vốn quốc tế, đào tạo, nâng cao năng lực trong chuyển dịch năng lượng và hành động khí hậu; đề xuất mở rộng hợp tác đầu tư hạ tầng năng lượng tái tạo, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tài chính cho năng lượng sạch, tái tạo./.
