ASEAN: Không gian chiến lược quan trọng với an ninh và phát triển Việt Nam
Với sự tham dự của lãnh đạo tất cả các nước ASEAN và lãnh đạo nhiều nước đối tác quan trọng của ASEAN, các hội nghị đã thông qua 117 văn kiện, mức cao nhất trong nhiều kỳ Hội nghị Cấp cao ASEAN.
Trong 4 ngày công tác tại Manila, Philippines (14-17/11), Thủ tướng Chính phủ đã có lịch trình dày đặc với nhiều hoạt động đa phương và song phương, tham dự các hội nghị, sự kiện của ASEAN và các hội nghị giữa ASEAN với các đối tác. Thủ tướng cũng có các cuộc gặp, tiếp xúc với lãnh đạo nhiều nước ASEAN, các nước đối tác và tổ chức quốc tế tham dự hội nghị.
Ngày 18/11, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang chia sẻ với báo chí về kết quả chuyến công tác của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị cấp cao liên quan.
Số văn kiện được thông qua cao nhất từ trước đến nay
- Xin Thứ trưởng chia sẻ những kết quả nổi bật của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan?
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang: Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan đã kết thúc thành công tốt đẹp. Với sự tham dự của lãnh đạo tất cả các nước ASEAN và lãnh đạo nhiều nước đối tác quan trọng của ASEAN, các hội nghị đã thông qua và ghi nhận 117 văn kiện, mức cao nhất trong nhiều kỳ Hội nghị Cấp cao ASEAN gần đây.
Sau gần 60 năm hình thành và phát triển, ASEAN đã đạt được nhiều thành tựu có ý nghĩa chiến lược và đang đứng trước một bước ngoặt trong tiến trình hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. ASEAN có nhiều cơ hội mở rộng hợp tác, đồng thời phải giải quyết những thách thức lớn về duy trì hòa bình, ổn định và tăng cường liên kết khu vực.
Trong bối cảnh đó, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nổi bật là việc ký Hiệp định khung ASEAN về kinh tế số (DEFA), mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp và có thể giúp quy mô kinh tế số ASEAN đạt 2.000 tỷ USD vào năm 2030, gấp đôi mức dự báo theo kịch bản cơ sở trước đó.
Việc sớm triển khai Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN nâng cấp (ATIGA) sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục, thúc đẩy thương mại nội khối và tăng cường kết nối chuỗi cung ứng khu vực. Các nước cũng đề ra nhiều giải pháp tăng cường hợp tác và kết nối năng lượng, trong đó có thúc đẩy kết nối lưới điện, phối hợp bảo đảm an ninh nguồn cung dầu mỏ…

Các nước đối tác tái khẳng định tôn trọng vai trò trung tâm của ASEAN và nhất trí tăng cường phối hợp trong những lĩnh vực phù hợp với nhu cầu của ASEAN và thế mạnh của từng đối tác. Trên cơ sở đó, ASEAN và các đối tác đã thống nhất nhiều chương trình hợp tác mới, nhất là trong các lĩnh vực an ninh phi truyền thống, trí tuệ nhân tạo, khoa học và công nghệ... Các đối tác cũng tiếp tục ủng hộ ASEAN phát huy vai trò trung tâm, qua đó góp phần duy trì hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới.
Đặc biệt, việc nối lại các Hội nghị Cấp cao Mê Công-Nhật Bản và Mê Công-Hàn Quốc sau 6 năm gián đoạn tạo thêm động lực cho hợp tác tiểu vùng, gắn kết chặt chẽ hơn các chương trình hợp tác Mê Công với các ưu tiên của ASEAN, qua đó góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển.
Có thể nói, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 đã khép lại một năm thành công của Philippines trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2026, trong bối cảnh cả ASEAN và Philippines phải đối mặt với nhiều thách thức từ bên trong và bên ngoài. Singapore, nước đảm nhận cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2027, sẽ tiếp tục đề xuất các sáng kiến và hướng hợp tác mới nhằm thúc đẩy thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, trong đó chú trọng tăng cường hợp tác nội khối và mở rộng quan hệ với các đối tác.
Sáng kiến của Việt Nam được ủng hộ mạnh mẽ
- Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã có đóng góp tham gia như thế nào tại các hội nghị lần này, thưa Thứ trưởng?
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã có chuyến công tác rất thành công tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan.
Với chương trình làm việc sôi động và dày đặc, gồm gần 40 hoạt động trên cả bình diện đa phương và song phương, Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra nhiều định hướng, đề xuất chiến lược quan trọng nhằm củng cố đoàn kết, duy trì đà phát triển và thúc đẩy hợp tác thực chất trong ASEAN cũng như giữa ASEAN với các đối tác.

Tại các hội nghị, Thủ tướng đã nêu ba định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác ASEAN. Một là kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định, hai là kiến tạo sự phát triển chung năng động, sáng tạo, tự cường, ba là kiến tạo bản sắc để xây dựng Cộng đồng ASEAN gắn kết, bền vững.
Để phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và nâng cao hiệu quả thực thi các cam kết, Thủ tướng đề nghị ASEAN xây dựng bản đồ chiến lược hợp tác với các đối tác. Đây sẽ là cơ sở để ASEAN chủ động xác định các ưu tiên và huy động nguồn lực phù hợp với tiềm năng và nhu cầu hợp tác của các bên.
Trên tinh thần đó, Thủ tướng đã đề xuất hai sáng kiến cụ thể. Một là thiết lập Đối tác Không gian ASEAN vì phát triển và khả năng chống chịu. Hai là thúc đẩy ASEAN trở thành khu vực tiên phong trong triển khai sáng kiến Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì sự phát triển bền vững. Những sáng kiến này đều được các nước ghi nhận và tích cực ủng hộ.

- Thứ trưởng có nhận định thế nào về vai trò, đóng góp của Việt Nam trong việc thúc đẩy hữu nghị hợp tác trong khu vực?
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang: Có thể nói, thời gian qua, Việt Nam là một trong những nước đi đầu trong triển khai các cam kết của ASEAN và được các nước đánh giá cao. Các nước coi trọng vai trò quốc tế của Việt Nam, bày tỏ ấn tượng trước những thành tựu và triển vọng phát triển của nước ta, đồng thời đề xuất nhiều nội dung hợp tác song phương thiết thực. Sự tham gia và những đóng góp của Thủ tướng Chính phủ tại các hội nghị lần này tiếp tục khẳng định ASEAN là không gian chiến lược quan trọng đối với an ninh và phát triển của Việt Nam.
Trong năm 2027, trên cương vị Chủ tịch APEC 2027, Việt Nam sẽ thúc đẩy gắn kết chương trình nghị sự của APEC và ASEAN để huy động thêm nguồn lực cho các ưu tiên chung, nhất là tăng trưởng bền vững, an ninh năng lượng, ứng phó với biến đổi khí hậu…
- Xin cảm ơn Thứ trưởng./.
