Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng đe dọa thay đổi thị trường lao động, mô hình thu nhập cơ bản toàn dân đang trở thành giải pháp được quan tâm lớn.

Nhằm ứng phó với nguy cơ thất nghiệp do trí tuệ nhân tạo và tình trạng gia tăng bất bình đẳng, các tập đoàn công nghệ hàng đầu tại Mỹ đang tài trợ hàng chục triệu USD cho các chương trình thử nghiệm thu nhập cơ bản đảm bảo dành cho người dân.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng đe dọa thay đổi thị trường lao động, mô hình thu nhập cơ bản toàn dân đang trở thành giải pháp được quan tâm lớn tại Thung lũng Silicon ở bang California, Mỹ.

Tỷ phú Elon Musk từng nhận định thu nhập cao toàn dân là giải pháp tốt nhất cho nạn thất nghiệp do công nghệ, trong khi Giám đốc điều hành (CEO) công ty trí tuệ nhân tạo Anthropic Dario Amodei đề xuất đánh thuế các công ty trí tuệ nhân tạo để tài trợ cho chính sách này.

Nhằm ngăn chặn nguy cơ vô gia cư tại một trong những khu vực đắt đỏ nhất nước Mỹ, từ năm 2022, tập đoàn Google đã đóng góp 50 triệu USD cho các tổ chức phi lợi nhuận tại khu vực vịnh San Francisco để tài trợ cho 6 sáng kiến thử nghiệm thu nhập cơ bản.

Các chương trình này cấp khoản tiền từ 1.000 USD đến 1.330 USD mỗi tháng cho hàng trăm người tham gia - vốn là những người từng vô gia cư và đang gặp khó khăn về tài chính.

Kết quả theo dõi thực tế cho thấy các khoản tiền hỗ trợ không điều kiện giúp người thụ hưởng giải tỏa áp lực tài chính ngắn hạn, đảm bảo nhu cầu lương thực và nhà ở.

Tại thành phố Santa Cruz, bang California - cách trụ sở Tập đoàn Google khoảng 64 km - chị Mikole Weeks đã nhận 1.330 USD mỗi tháng trong vòng một năm kể từ tháng 12/2024, giúp chị trang trang trải sinh hoạt phí cho con nhỏ và đăng ký học lại đại học cộng đồng.

Trong khi đó, anh Nicholas Marquez nhận 1.330 USD mỗi tháng từ tháng 12/2024 để chi trả hóa đơn điện 500 USD và thực phẩm dinh dưỡng trong quá trình điều trị bệnh tim và thận.

Tại thành phố Vallejo, chị KaMesha Staples cũng nhận được 1.000 USD mỗi tháng từ tháng 6/2024 đến tháng 5/2025 từ Tổ chức Compass Family Services, giúp chị có nguồn lực tham gia khóa học nâng cao trình độ và giảm bớt quãng đường đi bộ 3,2 km tới trường của con gái.

Dù đem lại sự hỗ trợ tức thì, các chương trình thử nghiệm cũng bộc lộ hạn chế khi thời gian viện trợ kéo dài 12 tháng chưa đủ để người thụ hưởng vượt qua các rào cản tài chính mang tính hệ thống.

CEO Jennifer Loving của Tổ chức phi lợi nhuận Destination Home nhận định rất khó để một cá nhân hoàn toàn ổn định cuộc sống trong vòng một năm khi chi phí sinh hoạt liên tục leo thang.

Mặc dù vậy, sự hỗ trợ tài chính kịp thời đã tạo bệ phóng quan trọng giúp nhiều người tìm được công việc tốt hơn, như chị KaMesha Staples trúng tuyển vị trí điều phối viên với mức lương 30 USD mỗi giờ hay chị Mikole Weeks có công việc ổn định 24 USD mỗi giờ kèm bảo hiểm y tế.

CEO Erica Kisch của Tổ chức Compass Family Services nhấn mạnh các khoản viện trợ thu nhập cơ bản đóng vai trò là lực đẩy quan trọng giúp các gia đình vượt qua nghèo khó và hướng tới sự ổn định bền vững./.

​

​

​