Các hãng hàng không Việt Nam đang đối mặt với chi phí khai thác rất lớn do biến động nhiên liệu tăng cao và đã ứng phó bằng cách phải cắt giảm chuyến bay.

Trong bối cảnh biến động giá nhiên liệu đã tác động đến nhu cầu đi lại bằng đường hàng không-du lịch, theo ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, chi phí khai thác hàng không hiện nay đang chịu áp lực rất lớn.

Hạ tầng hàng không vẫn là điểm nghẽn

Tại buổi tọa đàm “Giải pháp nào kích cầu hàng không-du lịch trong tình hình mới?” do Báo Tiền Phong tổ chức vào sáng nay (ngày 15/5), theo ông Dũng, thống kê cho thấy, khoảng 80% khách du lịch quốc tế đến Việt Nam sử dụng đường hàng không, vận tải hàng không cũng là phương thức chủ đạo đối với nhiều điểm đến nội địa; nguồn khách du lịch cũng chiếm tới 70% tổng lượng vận chuyển của các hãng hàng không.

Từ đó, ông Dũng đánh giá, hàng không và du lịch có mối quan hệ gắn bó và tương hỗ chặt chẽ, có tính chiến lược tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội, hội nhập quốc tế của đất nước; hàng không mở đường, kết nối dòng khách, mở rộng không gian phát triển; trong khi du lịch tạo nguồn cầu, tạo động lực tăng trưởng cho vận tải hàng không. Ở chiều ngược lại, du lịch phát triển cũng tạo dư địa để mở thêm đường bay, nâng cao tần suất khai thác, thúc đẩy đầu tư hạ tầng và dịch vụ hàng không…

Nhìn nhận trong thời gian qua, thị trường vận tải hàng không cũng như ngành du lịch Việt Nam đã có những bước tăng trưởng có tính đột phá, ông Dũng cho rằng mạng đường bay nội địa và quốc tế tiếp tục được mở rộng mạnh mẽ, góp phần đưa Việt Nam trở thành điểm đến ngày càng hấp dẫn trong khu vực. Nhiều điểm đến như Phú Quốc, Đà Nẵng, Nha Trang, Đà Lạt, Hạ Long,… đã có bước phát triển rõ nét nhờ sự phát triển của hàng không.

Mặt khác, năng lực hạ tầng hàng không từng bước được nâng cao với việc đưa vào khai thác nhiều nhà ga (T3 Tân Sơn Nhất, T2 Nội Bài), đường cất hạ cánh mới, đồng thời đang triển khai các dự án chiến lược như Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, Gia Bình, Phú Quốc…

“Các hãng hàng không và doanh nghiệp du lịch đã chủ động hơn trong liên kết kích cầu, xây dựng các gói sản phẩm tích hợp vé máy bay-nghỉ dưỡng-dịch vụ trải nghiệm, qua đó góp phần phục hồi nhanh thị trường sau đại dịch,” người đứng đầu Cục Hàng không Việt Nam nói.

Dẫn chứng, các hãng bay Việt đang khai thác với 49 đường bay nội địa và 77 hãng hàng không nước ngoài từ 30 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới khai thác 155 đường bay thường lệ. Các thành phố và địa phương trọng điểm trong phát triển du lịch như: Hà Nội, Thành phố. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Phú Quốc, Nha Trang, Đà Lạt, Hải Phòng…) đều có các đường bay quốc tế kết nối, là điều kiện thuận lợi thúc đẩy sự phát triển du lịch của địa phương.

Tuy nhiên, ông Dũng cũng cần chỉ ra những tồn tại, hạn chế và thách thức như kết cấu hạ tầng hàng không vẫn là điểm nghẽn. Nhiều cảng hàng không trọng điểm đang khai thác vượt công suất thiết kế, đặc biệt tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cam Ranh, Phú Quốc... ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ, khả năng điều hành khai thác và trải nghiệm của hành khách.

“Sự liên kết giữa hàng không và du lịch dù đã có cải thiện nhưng nhìn chung vẫn chưa thực sự đồng bộ và mang tính dài hạn; việc phối hợp giữa hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và địa phương ở nhiều nơi còn mang tính thời vụ; chưa hình thành được nhiều sản phẩm du lịch đặc sắc có sức cạnh tranh quốc tế cao gắn với mạng kết nối hàng không ổn định,” Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho hay.

Ngoài ra, tính kết nối giữa hàng không với các phương thức vận tải khác, logistics và hạ tầng du lịch tại nhiều địa phương vẫn chưa đồng bộ, dẫn tới việc chưa khai thác hết tiềm năng lan tỏa của các cảng hàng không đối với phát triển kinh tế-du lịch vùng.

Chi phí khai thác bay đang chịu áp lực rất lớn

Trong bối cảnh biến động giá nhiên liệu đã tác động đến nhu cầu đi lại bằng đường hàng không-du lịch, theo ông Dũng, chi phí khai thác hàng không hiện nay đang chịu áp lực rất lớn từ giá nhiên liệu, tỷ giá, sự khan hiếm về tàu bay và vật tư, cũng như chịu tác động từ các biến động địa chính trị toàn cầu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giá vé, khả năng kích cầu và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Cụ thể, sau giai đoạn quý 1/2026 tăng trưởng tích cực, đến tháng 4 năm nay, do ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông, dẫn đến giá nhiên liệu bay tăng cao (có thời điểm tăng trên 100%), các hãng hàng không Việt Nam cũng đã phải giảm số lượng các chuyến bay, xuống còn hơn 20.700 chuyến trong tháng, giảm gần 5.000 chuyến so với tháng trước đó.

Triển khai theo Nghị quyết số 59-NQ/TW (24/01/2025) của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, ngành Hàng không không chỉ là phục hồi mà phải phát triển bền vững, an toàn, hiện đại và có khả năng thích ứng cao trước các biến động toàn cầu, Cục Hàng không Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp hàng không và du lịch phát triển ổn định, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh.

Cục Hàng không phối hợp với các cơ quan, đơn vị đẩy nhanh đầu tư hạ tầng hàng không, đặc biệt là đưa vào khai thác Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, Gia Bình, Phú Quốc; tăng tốc tiến độ đầu tư nâng cấp các Cảng Hàng không quốc tế Đà Nẵng, Cam Ranh… đồng thời nâng cao năng lực quản lý, điều hành khai thác theo hướng hiện đại, thông minh, phát triển Việt Nam trở thành điểm trung chuyển hàng không của khu vực.

Cục Hàng không cũng tăng cường liên kết thực chất giữa hàng không-du lịch-địa phương; xây dựng các chương trình xúc tiến thị trường quốc tế trọng điểm; phát triển thêm các đường bay mới tới các thị trường tiềm năng; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; tối ưu điều hành bay, giảm phát thải và nâng cao chất lượng dịch vụ hành khách./.