Lần đầu tiên mở cửa đón công chúng, hai kiệt tác 2.000 năm tuổi được phát hiện tại nhà tắm Trajan ở Rome hé lộ dấu tích quý giá về đời sống, kiến trúc và một thành phố cảng bí ẩn của La Mã cổ đại.

Những kiệt tác nghệ thuật có niên đại gần 2.000 năm tại Nhà tắm Trajan - một trong những quần thể công trình tắm và giải trí lớn nhất của La Mã cổ đại - đã lần đầu tiên được mở cửa đón công chúng tại Italy, hé lộ những hình ảnh đặc biệt về một thành phố cảng bí ẩn của Đế chế La Mã.

Trong buổi họp báo ngày 8/9, Thị trưởng Rome - ông Roberto Gualtieri đã giới thiệu hai tác phẩm vừa được phục chế, gồm bức bích họa “Thành phố được vẽ” (The Painted City) và một bức tranh khảm lớn "Nàng thơ và Nhà triết học" (The Muse and the Philosopher), được phát hiện trong một phòng trưng bày dưới lòng đất trong quá trình khai quật nhà tắm Trajan từ những năm 1990.

Theo ông Gualtieri, đây là những tác phẩm có quy mô đặc biệt lớn và giá trị nghệ thuật, lịch sử độc đáo. Bức bích họa được cho là tác phẩm lớn nhất thuộc loại này từng được phát hiện tại La Mã cổ đại, trong khi bức tranh khảm được đánh giá là một trong những công trình khảm ghép quy mô nhất của thời kỳ La Mã.

Bức bích họa “Thành phố được vẽ” mô tả một thành phố cảng nhìn từ trên cao, với hệ thống tường thành, các công trình kiến trúc, nhà hát, đền thờ, quảng trường và những tòa tháp. Màu xanh và đỏ đất nung vẫn còn khá rõ nét sau hàng thế kỷ nằm dưới lòng đất.

Tuy nhiên, các nhà khảo cổ chưa xác định được thành phố được mô tả trong tác phẩm. Ông Claudio Parisi Presicce - Giám đốc Di sản Văn hóa của Rome - cho rằng mức độ bảo tồn của hình ảnh thành phố cho thấy đây có thể là một địa danh đặc biệt nổi tiếng vào thời kỳ đó.

Công tác phục chế tập trung vào việc loại bỏ các lớp bụi bẩn trên bề mặt, củng cố lớp vữa và áp dụng các kỹ thuật nhằm bảo vệ, đồng thời cải thiện khả năng quan sát những chi tiết trang trí.

Trong khi đó, bức tranh khảm "Nàng thơ và Nhà triết học" cao khoảng 15 mét, gồm các cột và chi tiết kiến trúc được trang trí công phu cùng nhiều hình người được thể hiện trên 4 tầng. Những hình ảnh ở các tầng trên được khắc họa cận cảnh, gần giống những cảnh diễn trên sân khấu, trong khi phần phía dưới tái hiện toàn cảnh thành phố cảng từ trên cao.

Hai tác phẩm được phát hiện trong một phòng trưng bày dưới lòng đất của nhà tắm Trajan, công trình được Hoàng đế Trajan khánh thành vào năm 109 sau Công nguyên.

Với diện tích khoảng 6ha, đây từng là quần thể nhà tắm lớn nhất thế giới, phục vụ không chỉ nhu cầu tắm và rèn luyện thể chất mà còn cả các hoạt động văn hóa.

Nhà tắm Trajan được xây dựng trên đồi Oppio, gần Đấu trường Colosseum và Quảng trường La Mã, trên nền một phần quần thể Domus Aurea trước đó. Công trình được thiết kế với hướng bố trí khác biệt nhằm tận dụng tốt hơn nhiệt độ của nước, nâng cao trải nghiệm tắm của người sử dụng.

Khu vực mới được mở cửa còn có một công trình hình bán nguyệt lớn, được các nhà khảo cổ cho rằng từng là một không gian dành cho hoạt động văn hóa và có thể đóng vai trò như một thư viện.

Do các tác phẩm vẫn cần được bảo tồn và theo dõi, khu vực này trước mắt chỉ mở cửa vào cuối tuần trong tháng Chín, mỗi nhóm tối đa 15 người.

Đây cũng là giai đoạn thử nghiệm nhằm đánh giá tác động của độ ẩm và các điều kiện khí hậu đối với những tác phẩm nghệ thuật đặc biệt dễ bị tổn thương trước khi mở cửa rộng rãi hơn./.