Bộ trưởng Y tế giải trình, làm rõ ý kiến đại biểu về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật thuộc lĩnh vực y tế, trong đó có Luật Trẻ em, Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Bảo hiểm y tế...

Chiều 9/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về 02 dự án: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã giải trình, làm rõ ý kiến đại biểu Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật thuộc lĩnh vực y tế, trong đó có Luật Trẻ em, Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Bảo hiểm y tế.

Tiếp thu ý kiến đại biểu trong lĩnh vực thuốc lá

Trong phiên thảo luận buổi chiều, có rất nhiều ý kiến của đại biểu liên quan đến Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Trước các ý kiến của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Y tế thông tin về những nội dung sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Liên quan đến đề xuất nâng độ tuổi được sử dụng thuốc lá lên 21 tuổi, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, cơ quan soạn thảo tiếp cận vấn đề này trên cơ sở đồng bộ với quy định của Bộ luật Dân sự về độ tuổi và năng lực hành vi dân sự. Hiện nay, đa số quốc gia quy định độ tuổi cấm trẻ em sử dụng thuốc lá là dưới 18 tuổi. Thống kê cho thấy khoảng 140 quốc gia quy định độ tuổi từ 18 trở lên được sử dụng thuốc lá. Đây cũng được coi là độ tuổi tiêu chuẩn toàn cầu, phổ biến tại châu Âu, châu Á và châu Mỹ.

Trong khi đó, hiện có 16 quốc gia quy định độ tuổi sử dụng thuốc lá từ 21 tuổi trở lên, trong đó có Mỹ, Singapore, Indonesia, Bahrain, Kuwait, Mông Cổ và Sri Lanka. Đây là những kinh nghiệm quốc tế đã được cơ quan soạn thảo tham khảo trong quá trình xây dựng dự án Luật.

Về đề xuất cấm thuốc lá theo thế hệ, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết đây là nội dung mới, đã được cơ quan soạn thảo nghiên cứu, đưa vào quá trình xây dựng chính sách và báo cáo Chính phủ. Chính phủ cũng đã tổ chức lấy ý kiến các thành viên và đa số ý kiến cho rằng cần cân nhắc kỹ trước khi đưa quy định này vào dự thảo Luật.

Qua nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết New Zealand từng thông qua chính sách cấm thuốc lá theo thế hệ vào năm 2022 nhưng đã bãi bỏ trước khi có hiệu lực. Maldives là quốc gia đầu tiên đưa chính sách này vào thực hiện từ tháng 11/2025, áp dụng với toàn bộ người sinh từ năm 2007 trở về sau. Tuy nhiên, đây là quốc đảo có quy mô dân số khoảng 530.000 người.

Tại Anh, Dự thảo Luật Thuốc lá và Thuốc lá điện tử được đưa ra tháng 4/2026 cũng đề xuất cấm bán thuốc lá cho những người sinh từ tháng 1/2009 trở về sau, nhưng chính sách dự kiến đến năm 2027 mới có hiệu lực.

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, đến nay chưa có đủ căn cứ thực tiễn để đánh giá đầy đủ tác động và hiệu quả của chính sách này. Trong khi đó, ngay cả quy định cấm bán thuốc lá, cấm sử dụng thuốc lá đối với người dưới 18 tuổi hiện hành vẫn cần tiếp tục được triển khai quyết liệt hơn. Vì vậy, Chính phủ cho rằng chưa đủ cơ sở để đề xuất đưa quy định cấm thuốc lá theo thế hệ vào dự thảo Luật.

Đối với các địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu, đồng thời nghiên cứu lộ trình do Chính phủ quy định để phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Về các hành vi bị nghiêm cấm, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát. Riêng quy định liên quan đến sản phẩm có nicotine hoặc không có nicotine đã được đề cập trong báo cáo tiếp thu, giải trình ngày 8/11 và dự thảo mới.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng có thể được phối trộn nhiều nguyên liệu khác nhau để tạo ra các dạng sản phẩm mới. Vì vậy, dự thảo đã bổ sung quy định về các chất, nguyên liệu khác thay thế được sử dụng cho thuốc lá nhằm bao quát các tình huống phát sinh.

Về đề xuất tăng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao thuốc lá, Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, Công ước khung về kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) quy định diện tích cảnh báo tối thiểu là 30% ở mặt trước và mặt sau bao thuốc lá, khuyến nghị mức 50% trở lên và nguyên tắc diện tích cảnh báo càng lớn càng tốt. Hiện đa số quốc gia áp dụng diện tích cảnh báo từ 75% trở lên, ưu tiên hình ảnh trực quan và luân phiên.

Qua thống kê năm 2025 cho thấy có 77 quốc gia áp dụng diện tích cảnh báo trung bình từ 65% trở lên, 25 quốc gia quy định từ 75% trở lên và 11 quốc gia áp dụng từ 85% trở lên. Do đó, trên cơ sở rà soát, đánh giá tác động và tham khảo thông lệ quốc tế để có mức điều chỉnh phù hợp.

Tập trung xử lý những bất cập phát sinh từ thực tiễn

Đối với lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho rằng, bảo đảm thuốc và trang thiết bị y tế là yêu cầu xuyên suốt trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Để giải quyết những vướng mắc liên quan, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, sửa đổi các quy định về đấu thầu đến hướng dẫn thực hiện và phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm tại các cơ sở y tế.

Trong dự thảo luật, cơ quan soạn thảo tập trung xử lý những bất cập phát sinh từ thực tiễn, đặc biệt là yêu cầu kiểm soát công khai, minh bạch giá thuốc và giá trang thiết bị y tế, hạn chế tình trạng tăng giá, đẩy giá hoặc xác định giá không phù hợp trong quá trình đấu thầu.

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, đây là những nội dung đã được hoàn thiện theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ để trình Quốc hội xem xét.

Liên quan đến y tế cơ sở, trước ý kiến đại biểu về năng lực đấu thầu, điều kiện cơ sở hạ tầng và các điều kiện bảo đảm hoạt động của trạm y tế, Bộ trưởng cho biết Bộ Y tế và cơ quan soạn thảo tiếp thu các ý kiến này. Hiện nay, Quốc hội cũng đã thông qua chương trình mục tiêu quốc gia với nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng lực hệ thống trạm y tế cơ sở.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định, Bộ Y tế, Chính phủ sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan thẩm tra của Quốc hội, tiếp thu ý kiến đại biểu để hoàn thiện các nội dung dự thảo luật, trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng

Giải trình về các nội dung liên quan đến Luật Trẻ em, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, việc rà soát, sửa đổi các luật được thực hiện trên nguyên tắc đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đối với quy định về cơ sở dịch vụ bảo vệ trẻ em, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, Luật Đầu tư trước đây quy định điều kiện kinh doanh đối với cơ sở chăm sóc trẻ em, trong khi Luật Trẻ em lại quy định điều kiện đối với cơ sở dịch vụ bảo vệ trẻ em. Tuy nhiên, dịch vụ bảo vệ trẻ em không thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo quy định của Luật Đầu tư đã được Quốc hội thông qua. Do đó, việc sửa đổi Luật Trẻ em nhằm bảo đảm tính thống nhất giữa các quy định pháp luật, theo hướng bỏ tiền kiểm đối với cơ sở dịch vụ bảo vệ trẻ em.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh, bỏ tiền kiểm không có nghĩa là giảm yêu cầu bảo vệ trẻ em hay xem nhẹ quyền trẻ em. Các nội dung tại Điều 56, 57 được rà soát, chuyển tải vào Điều 58, 59 nhằm bảo đảm quyền trẻ em và các yêu cầu đối với dịch vụ bảo vệ trẻ em vẫn được quy định đầy đủ.

Về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, tháng 4/2026 đã diễn ra lễ mở ký Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm trên không gian mạng. Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng năm 2025 đã được Quốc hội thông qua, trong đó Điều 16 quy định cụ thể về phòng, chống xâm hại trẻ em trên không gian mạng. Vì vậy, các nội dung của dự thảo luật được rà soát để bảo đảm phù hợp với quy định hiện hành./.