Bảo hiểm xã hội Việt Nam: Đột phá trong cải cách hành chính và chuyển đổi số

Bảo hiểm xã hội Việt Nam quyết liệt triển khai các giải pháp chuyển đổi số nhằm tạo bước tiến quan trọng trong công tác phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Ngày 16/4, Bảo hiểm xã hội Việt Nam thông tin cho biết những kết quả triển khai công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số của ngành. Trong bối cảnh khối lượng công việc ngày càng lớn và tính chất phức tạp, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của hàng trăm triệu người dân, Bảo hiểm xã hội đã xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm đồng thời là chiến lược mang tính dài hạn.

Việc bám sát Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Đề án 06 của Chính phủ đã giúp Bảo hiểm xã hội Việt Nam đạt được những bước tiến mang tính đột phá, nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ và đáp ứng kỳ vọng của xã hội về một nền hành chính tinh gọn, hiện đại. Cụ thể, bảy đột phá quan trọng đã làm thay đổi căn bản diện mạo của ngành Bảo hiểm xã hội.

Kiến tạo hệ sinh thái dữ liệu

Một trong những thành tựu mang tính cốt lõi tạo nên sự thay đổi của Bảo hiểm xã hội Việt Nam chính là việc xây dựng thành công hệ sinh thái dữ liệu và dịch vụ số. Không còn bó hẹp trong các nghiệp vụ đơn lẻ, ngành Bảo hiểm xã hội đã hình thành được hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Đây là kho dữ liệu lớn quản lý thông tin của hơn 100 triệu người dân, bao gồm đầy đủ quá trình tham gia và thụ hưởng các chế độ Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp.

Đặc biệt, việc hoàn thành xác thực và làm sạch dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã đạt tỷ lệ lên tới 99,65%. Kết quả này không chỉ đảm bảo tính chính xác mà còn tạo nền tảng vững chắc để ngành chuyển sang sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số Bảo hiểm xã hội truyền thống, tạo sự thống nhất trong quản lý Nhà nước.

Bên cạnh nền tảng dữ liệu, việc hiện đại hóa hạ tầng số cũng ghi nhận bước đi tiên phong khi Bảo hiểm xã hội Việt Nam là một trong những đơn vị đầu tiên thực hiện dịch chuyển hệ thống công nghệ thông tin lên Trung tâm dữ liệu quốc gia. Sự dịch chuyển này mang ý nghĩa chiến lược, giúp nâng cao năng lực lưu trữ, xử lý thông tin và đặc biệt là đảm bảo an toàn, an ninh dữ liệu ở mức độ cao nhất. Việc vận hành trên hạ tầng số quốc gia giúp ngành sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu chuyển đổi số toàn diện, phục vụ hàng trăm triệu giao dịch mỗi năm song vẫn đảm bảo tính ổn định và bảo mật.

Bên cạnh đó, hệ thống phần mềm nghiệp vụ của ngành cũng được đánh giá là một "đột phá" khi đã được chuẩn hóa, tích hợp và vận hành đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. Toàn bộ quy trình từ thu, cấp sổ thẻ đến giải quyết chế độ và giám định bảo hiểm y tế đã được số hóa toàn diện. Việc tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ trên môi trường số giúp Cơ quan Bảo hiểm xã hội chuyển từ xử lý thủ công sang xử lý hoàn toàn điện tử, tăng cường khả năng tự động hóa và kiểm soát chặt chẽ quy trình, từ đó phòng chống hiệu quả các hành vi gian lận hay trục lợi chính sách. Hệ thống này thực sự đã trở thành "xương sống" cho toàn bộ hoạt động của ngành, giúp rút ngắn tối đa thời gian giải quyết hồ sơ và nâng cao độ chính xác trong từng nghiệp vụ.

Hệ thống phần mềm nghiệp vụ của ngành cũng được đánh giá là một "đột phá" khi đã được chuẩn hóa, tích hợp và vận hành đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. (Ảnh minh họa)

4,2 triệu hồ sơ liên thông được xử lý thành công

Sự đột phá về công nghệ không chỉ mang lại hiệu quả quản lý cho cơ quan Nhà nước mà còn mang lại lợi ích trực tiếp, hữu hình cho người dân và doanh nghiệp thông qua việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Hiện nay, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã hoàn thành việc cung cấp 100% dịch vụ công trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Số liệu thống kê trong năm 2025, hệ thống đã tiếp nhận 149,9 triệu hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính, trong đó hồ sơ giao dịch điện tử chiếm tới 91%, tăng 2% so với năm trước. Việc điện tử hóa hồ sơ đã giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí cho các bên liên quan đồng thời nâng cao tính minh bạch khi người dân có thể dễ dàng theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ của mình.

Đặc biệt, việc triển khai các dịch vụ công liên thông theo Đề án 06 đã tạo ra bước chuyển căn bản trong phương thức phục vụ: Chuyển từ "người dân phải đi nhiều nơi" sang "cơ quan Nhà nước chủ động kết nối." Các nhóm thủ tục thiết yếu như đăng ký khai sinh-thường trú-cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi hay các thủ tục liên quan đến mai táng phí đã được liên thông.

Tính đến nay, hơn 4,2 triệu hồ sơ liên thông đã được xử lý thành công. Người dân giờ đây chỉ cần thực hiện một lần khai báo, thông tin sẽ được tự động chia sẻ giữa các bộ phận, không còn tình trạng phải nộp lại các loại giấy tờ bản giấy như trước. Điều này không chỉ rút ngắn thời gian giải quyết mà còn giảm thiểu tối đa các sai sót do yếu tố con người.

Trong lĩnh vực khám chữa bệnh, đột phá từ công nghệ số đã giúp 100% cơ sở y tế trên toàn quốc triển khai sử dụng căn cước công dân gắn chip để thay thế thẻ bảo hiểm y tế giấy.

Hệ thống đã ghi nhận gần 400 triệu lượt tra cứu thông tin thẻ thành công và hơn 647 triệu lượt dữ liệu khám chữa bệnh được tiếp nhận. Việc liên thông dữ liệu y tế này đã tạo nền tảng cho hồ sơ sức khỏe điện tử và giúp người dân được chăm sóc sức khỏe liên tục, toàn diện hơn đồng thời giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính tại các bệnh viện.

Một điểm nhấn quan trọng khác là sự đột phá trong chi trả không dùng tiền mặt. Với tỷ lệ người hưởng lương hưu và trợ cấp Bảo hiểm xã hội qua tài khoản cá nhân đạt trên 88%, ngành Bảo hiểm xã hội đã đóng góp đáng kể vào việc phát triển kinh tế số. Việc nhận tiền qua tài khoản không chỉ giúp người thụ hưởng tiết kiệm thời gian, nhận tiền nhanh chóng và an toàn mà còn giúp cơ quan quản lý kiểm soát dòng tiền minh bạch, hiệu quả hơn.

Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng đang từng bước kết nối dữ liệu với các ngân hàng để xác thực thông tin người hưởng, đảm bảo chi trả đúng đối tượng và kịp thời xử lý các trường hợp phát sinh.

Chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo của Bảo hiểm xã hội Việt Nam về Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 cùng ngày 16/4, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, ông Lê Hùng Sơn tiếp tục yêu cầu toàn hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam phát huy tinh thần chủ động, quyết liệt trong cải cách hành chính và chuyển đổi số, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Ông nhấn mạnh phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, khai thác hiệu quả dữ liệu để nâng cao chất lượng phục vụ, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận, thụ hưởng chính sách an sinh xã hội một cách nhanh chóng, thuận tiện, công khai và minh bạch.

Định hướng cho giai đoạn tới, ông Lê Hùng Sơn chỉ ra các nhiệm vụ của Bảo hiểm xã hội Việt Nam phải bám sát tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Phiên họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo đó, việc triển khai Nghị quyết số 57 phải được thực hiện quyết liệt, bài bản hơn, gắn với kết quả cụ thể, đo lường được. Công tác triển khai không chỉ dừng ở việc nhận diện vấn đề mà phải tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo chuyển biến rõ rệt ngay từ những tháng đầu, quý đầu của năm./.

(Vietnam+)