Mặc dù sản lượng vải năm nay giảm hơn 50% so với cùng kỳ năm trước nhưng giá duy trì ở mức cao, mang lại niềm vui lớn cho người dân trồng loại nông sản đặc biệt này.

Năm 2026, toàn tỉnh Bắc Ninh có hơn 29.800 ha trồng vải thiều, tổng sản lượng toàn tỉnh dự kiến đạt khoảng 125.000 tấn. Đây đang là thời điểm chính vụ, các nhà vườn đang tập trung thu hoạch vải. Mặc dù sản lượng vải năm nay giảm hơn 50% so với cùng kỳ năm trước nhưng giá duy trì ở mức cao, mang lại niềm vui lớn cho người dân.

Tất bật vào vụ

Năm 2026, vải chính vụ Bắc Ninh thu hoạch cao điểm từ 10/6/2026 kéo dài sau đó 1 tháng. Năm nay, mặc dù ảnh hưởng thời tiết trong giai đoạn phân hóa mầm hoa, tỷ lệ đậu hoa thấp, sản lượng vải giảm nhưng nông dân Bắc Ninh tích cực ứng dụng khoa học kỹ thuật, đẩy mạnh chăm sóc, nâng cao chất lượng sản phẩm nên đến nay, không phụ công người chăm sóc, những vườn vải đỏ hồng, căng chín đã đến thời điểm thu hoạch.

Mặc dù thời tiết nắng nóng nhưng gia đình ông Ngô Văn Hùng, phường Chũ, tỉnh Bắc Ninh - một trong những gia đình nổi tiếng có vườn vải đẹp, nhiều năm chất lượng vải ngon, mẫu mã đẹp, tranh thủ dậy từ sáng sớm, thuê thêm người thu hoạch vải bán khi được giá.

Ông Ngô Văn Hùng cho biết: Năm nay gia đình ông trồng hơn 2 ha vải, sản lượng ước đạt 10 tấn, giảm 50% so với mọi năm. Mặc dù vậy, do có kinh nghiệm nhiều năm trồng vải, gia đình ông đã ứng dụng khoa học kỹ thuật, chú trọng chăm sóc những cây, khu vải đậu quả. Năm nay chất lượng quả được đánh giá tốt, mẫu mã đẹp, sạch và đồng đều.

Những ngày này, đang là thời kỳ cao điểm thu hoạch vải, mỗi ngày cùng với các thành viên trong gia đình, ông thuê thêm nhân công tranh thủ hái vải vào sáng sớm để kịp giao hàng cho các mối buôn.

Theo ông Hùng, những người trồng vải như ông năm nay rất vui, mặc dù sản lượng giảm nhưng bù lại giá vải năm nay cao gấp 2-3 lần các năm trước, phổ biến từ 70.000-80.000 đồng/kg. Dự báo về gần cuối vụ, nguồn cung vải thiều ít, giá có thể đạt 100.000 đồng/kg.

Gia đình ông Trần Văn Bốn ở xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh hiện trồng hơn 1ha vải thiều. Nhờ chăm sóc bài bản, quả đẹp mã, cùi dày, vị ngọt thanh nên được thương nhân thu mua với giá bình quân khoảng 60.000 đồng/kg, có thời điểm vượt 70.000 đồng/kg, cao gấp đôi so với giữa vụ năm ngoái.

Theo ông Bốn, gia đình rất vinh dự khi được xã Nam Dương lựa chọn là một trong những vườn vải đẹp, phục vụ xuất khẩu. Tâm huyết với từng gốc vải, ông Bốn hàng ngày luôn bận rộn cắt tỉa quả xấu, dọn sạch lá khô, phát quang cỏ dại, chỉnh trang lối đi, tạo cảnh quan thông thoáng cho vườn vải.

Trong cái nắng gắt cao điểm của những ngày chính hè, từng giọt mồ hôi rơi tí tách trong chiếc áo điều hòa với quạt gió chạy rè rè, ông Bốn vẫn vui vẻ bày tỏ: Ngoài mong muốn xuất khẩu những lô vải đẹp, chất lượng đến các thị trường, những người trồng vải còn mong muốn được phục vụ khách tham quan, du lịch đến trải nghiệm tại vườn. Qua đó, giới thiệu mọi người quy trình trồng, chăm sóc vải để mọi người yên tâm sử dụng sản phẩm; đồng thời là kênh quảng bá đến du khách gần xa.

Theo ông Trần Văn Bốn, mặc dù thời kỳ ra hoa, đậu quả vải thời tiết không thuận lợi nhưng việc chăm sóc khi cây đậu quả lại khá thuận lợi, nhất là giai đoạn quả chín nên năm nay vải quả ngọt, mẫu mã đẹp.

“Cùng với việc nâng cao tiêu chí cảnh quan, các vườn vải được cán bộ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh hướng dẫn, giám sát quy trình sản xuất an toàn, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng danh mục, đúng thời gian cách ly, bảo đảm chất lượng đáp ứng yêu cầu tiêu thụ trong nước, xuất khẩu, bảo đảm an toàn cho du khách đến trải nghiệm. Du khách đến không chỉ chụp ảnh, hái quả mà còn được sử dụng sản phẩm sạch, bảo đảm chất lượng để thương hiệu vải Bắc Ninh trở thành đặc sản, mà mỗi người đến Bắc Ninh không thể bỏ qua.”

Chủ động đầu ra

Theo ông Nguyễn Biên Thùy, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Phúc Hòa cho biết: Xã Phúc Hòa có khoảng trên 80% diện tích sản xuất vải theo quy trình VietGAP, GlobalGAP; có trên 30% diện tích chứng nhận VietGap còn thời hạn. Năm 2026, được sự quan tâm của chính quyền các cấp, tạo điều kiện về kinh phí, xã Phúc Hòa thực hiện và đề nghị cấp chứng nhận mới VietGap đối với 30ha, chứng nhận GlobalGAP 17ha vải. Đây là một trong những nội dung quan trọng hướng chỉ đạo sản xuất của xã, tạo ra sản phẩm quả an toàn, chất lượng mẫu mã đẹp, bắt mắt đáp ứng thị hiếu, cũng như đặt niềm tin đối với người tiêu dùng.

Để hỗ trợ người dân tiêu thụ vải thiều, ngay từ đầu vụ Ủy ban Nhân dân xã đã sớm chủ động tổ chức hội nghị gặp mặt tọa đàm, kết nối doanh nghiệp tìm cách tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong quá trình tiêu thụ cho mùa vải chín sớm. Các doanh nghiệp đã chủ động đến khảo sát, tiêu thụ ký kết thu mua với sản lượng lớn; hệ thống logistics lạnh cũng được tăng cường với hàng trăm container phục vụ xuất khẩu sang thị trường khó tính. Điều này cho thấy hoạt động xuất khẩu đang ngày càng chuyên nghiệp, bài bản hơn thay vì phụ thuộc tiêu thụ ngắn hạn như trước.

Tại xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh, năm 2026, tổng diện tích vải của xã đạt trên 1.042 ha, trong đó diện tích vải sớm khoảng 645 ha còn lại là vải chính vụ. Hiện nay, diện tích vải sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đạt trên 1.020 ha, tổng sản lượng vải toàn xã năm 2026 ước đạt trên 2.500 tấn. Đặc biệt, sản phẩm vải sớm U Hồng Tân Mộc của Hợp tác xã Dịch vụ tiêu thụ nông sản Tân Mộc đã được đánh giá đạt tiêu chuẩn OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) 3 sao. Đây là dấu mốc quan trọng, mở ra cơ hội để quả vải của địa phương từng bước tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao về chất lượng và an toàn thực phẩm.

Theo ông Lê Tuấn Anh, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Nam Dương cho biết: Xã xác định tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức xúc tiến thương mại; trong đó lấy chuyển đổi số và ứng dụng nền tảng số làm giải pháp trọng tâm nhằm mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Địa phương tập trung đẩy mạnh các hoạt động livestream bán hàng trên các nền tảng số nhằm quảng bá hình ảnh vùng vải thiều, tăng khả năng tiếp cận người tiêu dùng và tạo hiệu ứng lan tỏa rộng rãi.

Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ số để kết nối trực tiếp giữa người sản xuất, hợp tác xã với doanh nghiệp và người tiêu dùng; giảm bớt khâu trung gian, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân. Xã cũng tích cực đưa sản phẩm vải thiều lên các sàn thương mại điện tử, kết nối với hệ thống phân phối hiện đại và dịch vụ logistics nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ.

Bên cạnh đó, Nam Dương chú trọng phát triển các tour du lịch trải nghiệm hái vải gắn với du lịch tâm linh chùa Am Vãi, làng nghề truyền thống mỳ gạo Thủ Dương và các điểm du lịch sinh thái cộng đồng, qua đó góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và thúc đẩy tiêu thụ các sản phẩm đặc trưng.

Được biết, năm 2026, tỉnh Bắc Ninh có hơn 29.800 ha trồng vải thiều, tổng sản lượng toàn tỉnh dự kiến đạt khoảng 125.000 tấn. Vải chín sớm được thu mua từ 35.000-70.000 đồng/kg, trong khi vải chính vụ khoảng 55.000-90.000 đồng/kg, Dự báo giá vải chính vụ sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân vùng trồng./.