Đổi mới mạnh mẽ chương trình, giáo trình các môn lý luận chính trị

Sáng 27/8, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thành ủy Hà Nội tổ chức Tọa đàm “Đổi mới xây dựng chương trình khung, giáo trình các môn lý luận chính trị theo hướng tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới”.

Quang cảnh Tọa đàm.

Toạ đàm nằm trong khuôn khổ Hội nghị toàn quốc bồi dưỡng, tập huấn lý luận chính trị năm 2026 cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, giáo viên trong hệ thống giáo dục quốc dân khu vực phía Bắc, diễn ra từ ngày 24 đến 27/8 tại Hà Nội. Tại Tọa đàm, các đại biểu tập trung đánh giá việc triển khai chương trình, giáo trình các môn lý luận chính trị thời gian qua; làm rõ những yêu cầu mới đặt ra đối với việc xây dựng chương trình khung, biên soạn giáo trình, đổi mới phương pháp dạy và học, kiểm tra, đánh giá trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Qua hơn 10 năm thực hiện Kết luận số 94-KL/TW, ngày 28/3/2014 của Ban Bí thư về tiếp tục đổi mới việc học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân, công tác giảng dạy, học tập các môn lý luận chính trị đã đạt nhiều kết quả tích cực. Chương trình, giáo trình từng bước được chuẩn hóa; hệ thống khoa, bộ môn được củng cố; đội ngũ giảng viên tăng về số lượng, từng bước nâng cao chất lượng. Nhiều cơ sở đào tạo đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng học liệu điện tử, bài giảng trực tuyến và đa dạng hóa hình thức tổ chức dạy, học, kiểm tra, đánh giá.

Bên cạnh kết quả đạt được, việc giảng dạy các môn lý luận chính trị vẫn còn một số hạn chế. Một số nội dung chưa theo kịp những vấn đề mới của thực tiễn đất nước và sự phát triển tư duy lý luận của Đảng; tính liên thông giữa các cấp học, trình độ đào tạo chưa thật rõ; phương pháp giảng dạy ở một số nơi còn nặng về truyền thụ một chiều, chưa phát huy đầy đủ tính chủ động, khả năng tư duy, vận dụng của người học. Việc kiểm tra, đánh giá còn thiên về tái hiện kiến thức, chưa chú trọng đúng mức năng lực vận dụng thực tiễn.

Những yêu cầu đó càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 10-CT/TW, ngày 20/7/2026 về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới.

Các đại biểu dự Tọa đàm.

Theo đó, việc rà soát, hoàn thiện chương trình, học phần, giáo trình lý luận chính trị bậc đại học cần được tiến hành đồng bộ cả về nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy và học; góp phần hình thành môi trường giáo dục hiện đại, lành mạnh, an toàn; xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị, đạo đức, tri thức, kỹ năng, lối sống, văn hóa, ý thức tuân thủ pháp luật, năng lực số và khát vọng cống hiến.

Các đại biểu cũng tập trung trao đổi về cấu trúc, tỷ lệ và khối lượng kiến thức trong chương trình; yêu cầu xác định rõ kiến thức cốt lõi và nội dung vận dụng; đổi mới chuẩn đầu ra, phương pháp dạy học, hình thức kiểm tra, đánh giá; xây dựng hệ sinh thái học liệu; phát triển đội ngũ giảng viên và tăng cường cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ phục vụ giảng dạy, học tập.

Nhiều ý kiến cho rằng, giáo dục lý luận chính trị trong giai đoạn mới không chỉ dừng ở việc cung cấp kiến thức mà cần tăng cường các tình huống thực tiễn, câu hỏi mở, nội dung liên ngành và những vấn đề mới của đất nước, thời đại; mở rộng không gian học tập từ giảng đường đến hoạt động thực tế. Việc kiểm tra, đánh giá cần chuyển mạnh từ đo lường khả năng ghi nhớ, tái hiện kiến thức sang đánh giá năng lực tư duy, phân tích, lập luận và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Tọa đàm cũng chia sẻ kinh nghiệm đổi mới đào tạo lý luận chính trị trong hệ thống Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các trường chính trị. Theo đó, chương trình, giáo trình trung cấp, cao cấp lý luận chính trị đang được cập nhật, sửa đổi, bổ sung theo hướng bám sát Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết, quyết sách chiến lược của Trung ương; đồng thời chuyển mạnh từ phương thức truyền thụ một chiều sang phát huy vai trò chủ động của người học, gắn đào tạo với năng lực tổ chức thực hiện các chủ trương, quyết sách trong thực tiễn.

Các ý kiến tại Tọa đàm là cơ sở phục vụ việc nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện chương trình khung, giáo trình các môn lý luận chính trị, bảo đảm tính khoa học, hiện đại, thống nhất, đồng bộ và phù hợp yêu cầu giáo dục, đào tạo trong giai đoạn mới.