Trong bối cảnh eo biển Hormuz tê liệt do xung đột, Italy thúc đẩy sáng kiến hành lang nhân đạo dưới sự ủy quyền của LHQ, trong khi Ukraine tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ khai thông tuyến vận tải chiến lược.

Trong bối cảnh eo biển Hormuz - tuyến vận tải then chốt của của thế giới - rơi vào tình trạng tê liệt kéo dài, Italy ngày 3/4 đã đề xuất thiết lập một “hành lang nhân đạo” dưới sự ủy quyền của Liên hợp quốc nhằm bảo đảm lưu thông các mặt hàng thiết yếu qua Hormuz, đặc biệt là phân bón và nguyên liệu phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Theo phóng viên TTXVN tại Rome, sáng kiến trên được đưa ra trong một hội nghị trực tuyến quy tụ hơn 40 quốc gia và tổ chức quốc tế, cho thấy mối lo ngại ngày càng gia tăng về nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là tại các quốc gia châu Phi vốn phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu.

Ngoại trưởng Antonio Tajani khẳng định Rome sẵn sàng tham gia các cơ chế đa phương để đảm bảo an toàn hàng hải, nhưng nhấn mạnh rằng mọi hành động cần có ủy quyền rõ ràng của Liên hợp quốc.

Ở chiều ngược lại, Iran vừa phát đi những thông điệp cứng rắn, vừa để ngỏ khả năng hợp tác khu vực. Nhiều nguồn thạo tin cho biết Tehran đã đề xuất cơ chế giám sát chung với Oman nhằm duy trì an ninh hàng hải, đồng thời cam kết đảm bảo an toàn cho tàu của Ấn Độ đi qua eo biển.

Những động thái này cho thấy xu hướng tìm kiếm giải pháp mang tính khu vực, thay vì quốc tế hóa hoàn toàn vấn đề.

Trong khi đó, Ukraine cũng bày tỏ sẵn sàng tham gia hỗ trợ khai thông tuyến vận tải hàng hải chiến lược này.

Tổng thống Volodymyr Zelensky viện dẫn kinh nghiệm xử lý khủng hoảng tại Biển Đen - nơi Ukraine từng đối mặt với sự phong tỏa kéo dài - như một mô hình tham chiếu.

Động thái này cũng cho thấy Ukraine đang nỗ lực mở rộng ảnh hưởng thông qua hợp tác an ninh với các quốc gia vùng Vịnh, sau các chuyến công du gần đây của ông Zelensky tới Qatar và Saudi Arabia.

Tình hình nhân đạo tại Iran vẫn tiếp tục diễn biến theo chiều hướng xấu. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo đã ghi nhận “nhiều cuộc tấn công nhằm vào hệ thống y tế” tại thủ đô Tehran trong những ngày gần đây.

Trong số này, Viện Pasteur tại Tehran - một trong những cơ sở nghiên cứu và y tế công cộng lâu đời nhất của Iran, thành lập từ năm 1920 - đã bị phá hủy nghiêm trọng trong một cuộc không kích, khiến cơ sở này không còn khả năng hoạt động.

Theo WHO, đó mới chỉ là một trong ít nhất 20 cơ sở y tế bị xác nhận là mục tiêu tấn công. Các cơ sở khác cũng chịu thiệt hại nặng nề gồm Bệnh viện Tâm thần Delaram Sina, bệnh viện tư nhân cao cấp Gandhi tại Tây Bắc Tehran, cùng văn phòng WHO tại nước này.

Ngoài ra, công ty dược Tofigh Daru - đơn vị sản xuất thuốc gây mê và thuốc điều trị ung thư - cũng bị đánh trúng, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt thuốc thiết yếu.

Những diễn biến này đặt ra câu hỏi lớn về việc tuân thủ các nguyên tắc của Công ước Geneva - vốn quy định rõ ràng việc bảo vệ cơ sở y tế và hạ tầng dân sự trong xung đột vũ trang.

Theo Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran, có 307 cơ sở y tế và dịch vụ khẩn cấp bị ảnh hưởng, trong khi Liên hợp quốc cho biết ít nhất 20/31 tỉnh của nước này ghi nhận dân thường thương vong./.