Số phận của hơn 2 triệu người Palestine tại Gaza hiện vẫn mờ mịt, trong đó đa số phải rời bỏ nhà ở đi lánh nạn và đang sống trong cảnh đổ nát hoang tàn.

Ngày 2/7 đánh dấu tròn 1.000 ngày kể từ khi xung đột Israel và Hamas bùng phát tại Dải Gaza. Dù một số cuộc xung đột khác nổ ra trong khu vực và các thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập, song các cuộc tấn công vẫn dai dẳng. Cả người dân Israel và Palestine đều đã mệt mỏi do xung đột kéo dài.

Số phận của hơn 2 triệu người Palestine tại Gaza hiện vẫn mờ mịt, trong đó đa số phải rời bỏ nhà ở đi lánh nạn và đang sống trong cảnh đổ nát hoang tàn.

Lực lượng Israel kiểm soát hơn 50% diện tích Gaza theo thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 10/10/2025, nhưng Chính phủ Israel đang muốn mở rộng phạm vi kiểm soát với mục tiêu chiếm 70% dải đất ven biển Địa Trung Hải này.

Liên hợp quốc cảnh báo việc Israel mở rộng phạm vi kiểm soát tại Gaza sẽ làm gia tăng rủi ro tính mạng của dân thường tại những khu vực thiếu ranh giới phân định rõ ràng trên thực địa.

Trong khi đó, phía quân đội Israel tuyên bố chỉ nhắm mục tiêu vào Hamas và các lực lượng dân quân khác, cho rằng nhóm này đang lên kế hoạch tấn công, cũng như cáo buộc Hamas dùng dân thường làm “lá chắn sống.”

Dù các đợt không kích của Israel đã giảm đáng kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, nhưng các vụ tấn công vẫn diễn ra gần như hằng ngày.

Theo Cơ quan Y tế Dải Gaza, tính đến ngày 1/7, ít nhất 1.053 người Palestine thiệt mạng, trong đó có hơn 350 phụ nữ và trẻ em, cùng với hơn 3.400 người bị thương kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.

Tính từ khi xung đột xảy ra từ ngày 7/10/2023 đến nay, tổng cộng 73.066 người Palestine đã thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel.

Về phía Israel, xung đột đã cướp đi sinh mạng của khoảng 1.200 người và 251 người bị bắt làm con tin. Đến nay, tất cả các con tin hoặc thi thể của họ đều được trả tự do hoặc bàn giao cho thân nhân.

Cuộc xung đột dai dẳng đẩy người dân Palestine tại Gaza đến tới hạn chịu đựng. Họ tiếp tục sống tạm bợ trong các khu lều trại với các dịch vụ tiện ích cơ bản, hoặc bám trụ dưới những bộ khung trơ trọi của các tòa nhà trúng bom, giữa tiếng gầm rú của thiết bị bay không người lái và mối đe dọa không kích rình rập mỗi ngày.

Lệnh ngừng bắn được kỳ vọng sẽ mang lại làn sóng viện trợ nhân đạo quy mô lớn như thuốc men và nhiên liệu, song các tổ chức cứu trợ cho biết điều này đã không xảy ra. Tất cả các cửa khẩu vào Gaza vẫn bị kiểm soát chặt chẽ và đôi khi đóng cửa hoàn toàn. Tháng 6 vừa qua, Liên hợp quốc cho biết 17 bệnh viện tại đây vẫn chưa thể hoạt động trở lại.

Điều phối viên Cứu trợ khẩn cấp của Liên hợp quốc Tom Fletcher cho biết quy trình phê duyệt và thủ tục hải quan phức tạp của phía Israel đã hạn chế các nguồn cung thiết yếu vào Gaza.

Thậm chí ngay cả các thiết bị chân tay giả cũng bị ảnh hưởng do những lo ngại về nguy cơ có thể bị sử dụng làm vũ khí.

Nạn đói được ban bố tại thành phố Gaza vào tháng 8 năm ngoái, nhưng các chuyên gia an ninh lương thực sau đó ghi nhận tình hình "cải thiện đáng kể" khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.

Ngày 1/7, Cơ quan điều phối viện trợ của quân đội Israel (COGAT) khẳng định lượng lương thực được vận chuyển vào khu vực này vượt quá nhu cầu dinh dưỡng của người dân Gaza.

Trong 1.000 ngày qua, người dân Israel cũng phải gánh chịu những tổn thương tâm lý do cuộc tấn công ngày 7/10 - thảm kịch đẫm máu nhất trong lịch sử nước này - và các cuộc xung đột liên tiếp nổ ra sau đó với lực lượng Hezbollah tại Liban, Houthi tại Yemen và các cuộc tấn công đáp trả từ Iran.

Các lực lượng này tuyên bố tấn công Israel nhằm bày tỏ tinh thần đoàn kết với người dân Palestine. Đến nay, chưa có mặt trận nào trong số này hoàn toàn hạ nhiệt.

Số binh sỹ Israel thiệt mạng ngày càng tăng, các cuộc tấn công liên tục dọc khu vực giáp giới với Liban và những cáo buộc về tội diệt chủng ở Gaza mà Israel bác bỏ đang đè nặng lên tâm lý người dân Israel trong khi ông Netanyahu đang nỗ lực tìm kiếm cơ hội tái đắc cử vào mùa Thu năm nay.
Thủ tướng Netanyahu đang phải đối mặt với thách thức gian nan.

Theo một cuộc khảo sát do Viện Dân chủ Israel công bố tháng trước, hơn 60% người dân Israel cho rằng ông không nên tiếp tục tranh cử. Làn sóng phẫn nộ trong nước cũng dâng cao khi người dân chỉ trích lỗ hổng an ninh xảy ra trước sự kiện ngày 7/10/2023, việc thiếu một ủy ban điều tra cấp nhà nước để làm rõ các vấn đề này, cũng như các trường hợp miễn nghĩa vụ quân sự gây tranh cãi.

Hiện hầu như không ai có thể ra hoặc vào Dải Gaza. Các bước tiếp theo trong tiến trình ngừng bắn, trong đó có nhiệm vụ tái thiết Gaza và Hamas giải giáp, đều đang rơi vào bế tắc.

Giám đốc khu vực của Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC), ông Nicolas von Arx, đánh giá: “Còn rất nhiều việc phải làm để có thể khôi phục dù chỉ là chút ít trạng thái bình thường, nhưng chúng ta vẫn còn cách rất xa mục tiêu đó."

Nhà ngoại giao hàng đầu giám sát lệnh ngừng bắn, ông Nickolay Mladenov, nêu rõ các bước tiếp theo trong tiến trình thực thi thỏa thuận do Mỹ làm trung gian đang đình trệ do vấn đề nan giải liên quan đến giải giáp Hamas.

Đây cũng được coi là phép thử quan trọng đối với Hội đồng Hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump thành lập và dẫn dắt. Dù ra mắt vào đầu năm nay cùng với các cam kết quốc tế trị giá hàng tỷ USD với mục tiêu là giúp Gaza phục hồi sau xung đột, hội đồng này hiện đưa ra rất ít thông tin công khai.

Việc giải giáp Hamas được kỳ vọng sẽ mở đường cho các bước đi tiếp theo, bao gồm cả thành lập bộ máy quản lý mới tại Gaza và triển khai lực lượng ổn định quốc tế để hỗ trợ các nỗ lực an ninh và tái thiết.

Mặc dù Hamas không nói rõ từ chối hạ vũ khí, nhưng lực lượng này ám chỉ muốn giữ lại một số loại vũ khí nhất định và yêu cầu Israel phải nhượng bộ thêm./.