Trong các tháng tới, nếu duy trì được đà tăng trưởng và tháo gỡ các khó khăn hiện tại, tổng kim ngạch thủy sản cả năm 2026 có thể tăng thêm khoảng 1 tỷ USD so với mức khoảng 11,3 tỷ USD của năm 2025.

Từ đầu năm 2026 đến nay, nuôi trồng thủy sản tương đối thuận lợi, giá trị xuất khẩu ước đạt gần 4 tỷ USD (tăng hơn 11,9% so với cùng kỳ năm trước).

Theo ông Nguyễn Hoài Nam - Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong những tháng tới, nếu duy trì được đà tăng trưởng và tháo gỡ các khó khăn hiện tại, tổng kim ngạch thủy sản cả năm 2026 có thể tăng thêm khoảng 1 tỷ USD so với mức khoảng 11,3 tỷ USD của năm 2025 (trong đó tôm và cá tra tiếp tục là hai mặt hàng chủ lực).

Xuất khẩu thủy sản dự kiến tăng thêm 1 tỷ USD

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 4/2026, nuôi trồng thủy sản trên cả nước tăng trưởng khá do thời tiết trong tháng thuận lợi và mở rộng hình thức nuôi thâm canh và ứng dụng công nghệ cao.

Nhờ vậy, tổng sản lượng thủy sản bốn tháng kể từ đầu năm 2026, ước đạt trên 3 triệu tấn (tăng 3,1 % so với cùng kỳ năm trước).

Trong đó, sản lượng cá đạt 2,2 triệu tấn (tăng 2,5%); tôm đạt 368,6 nghìn tấn (tăng 6,6%). Sản lượng thủy sản nuôi trồng ước đạt gần 1,8 triệu tấn (tăng 5,2%); sản lượng thủy sản khai thác ước đạt gần 1,3 triệu tấn (tăng 0,1%).

Riêng trong tháng 4/2026, sản lượng thủy sản được thống kê ước đạt 831,7 nghìn tấn (tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước). Trong đó, nuôi trồng đạt 471,6 nghìn tấn (tăng 4,8%), khai thác đạt 360,1 nghìn tấn (tăng 0,2%).

Đáng chú ý, giá trị xuất khẩu hàng thủy sản trong tháng 4/2026 ước đạt 947,8 triệu USD, qua đó đưa tổng giá trị xuất khẩu hàng thủy sản bốn tháng kể từ đầu năm 2026 đạt 3,59 tỷ USD (tăng 11,9% so với cùng kỳ năm 2025).

Trung Quốc, Nhật Bản và Hoa Kỳ là 3 thị trường tiêu thụ hàng thủy sản lớn nhất của Việt Nam, chiếm thị phần lần lượt là 26,7%, 13,8% và 13%.

So với cùng kỳ năm trước, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giá trị xuất khẩu thủy sản các tháng đầu năm sang thị trường Trung Quốc tăng 52,3%, thị trường Nhật Bản tăng 1,8%, trong khi thị trường Hoa Kỳ giảm 7,4%.

Trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu thủy sản của Việt Nam lớn nhất, giá trị xuất khẩu hàng thủy sản tăng mạnh nhất ở thị trường Trung Quốc với mức tăng 52,3% và giảm duy nhất ở thị trường Hoa Kỳ với mức giảm 7,4%.

Theo ông Nguyễn Hoài Nam - Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong thời gian tới, nếu duy trì được đà tăng trưởng và tháo gỡ các khó khăn hiện tại, tổng kim ngạch cả năm có thể tăng thêm khoảng 1 tỷ USD so với mức khoảng 11,3 tỷ USD của năm 2025.

Dự báo trên là hoàn toàn có cơ sở, bởi phần lớn các nhóm mặt hàng thủy sản trong bốn tháng vừa qua đều ghi nhận tăng trưởng, dù có sự phân hóa. Trong đó, chỉ có mặt hàng cá tra (một trong những mặt hàng chủ lực) giảm khoảng 6%, còn các nhóm sản phẩm khác đều giữ được đà tăng tốt.

Xét theo thị trường, ông Nam cho biết nhiều khu vực tiếp tục mở rộng nhập khẩu, đặc biệt là Trung Quốc. Chỉ trong bốn tháng qua, thị trường Trung Quốc đã đạt kim ngạch hơn 1 tỷ USD, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.

Chủ động ứng phó, duy trì đà tăng trưởng

Tuy vậy, trong bốn tháng vừa qua, thị trường Hoa Kỳ (vốn là thị trường lớn nhất của thủy sản Việt Nam) lại giảm khoảng 6%. Nguyên nhân dẫn tới xu thế giảm này là do các áp lực từ chính sách và rào cản thương mại.

Theo Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam Nguyễn Hoài Nam, thời gian gần đây, cả Hoa Kỳ và châu Âu đều liên tục điều chỉnh các quy định liên quan đến nhập khẩu thủy sản.

Những thay đổi trên buộc doanh nghiệp thủy sản Việt Nam phải điều chỉnh theo, dẫn đến nhiều vướng mắc trong thực thi. Đơn cử như tại thị trường Hoa Kỳ, ngành thủy sản đang phải đối mặt với các vụ việc điều tra liên quan đến chống trợ cấp, lao động và các vấn đề thương mại khác. Trong đó, mặt hàng tôm chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch, các vụ việc này tạo áp lực đáng kể cho doanh nghiệp, từ chi phí đến nguy cơ áp thuế.

Tại châu Âu, các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, môi trường và trách nhiệm xã hội ngày càng chặt chẽ. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, việc duy trì “thẻ vàng” đối với thủy sản khai thác tiếp tục là rào cản lớn, khiến doanh nghiệp phải đáp ứng thêm nhiều thủ tục và tiêu chuẩn.

Mặt khác, ngành thuỷ sản cũng gặp không ít khó khăn do một số quy định từ phía đối tác được áp dụng theo hướng rất chi tiết, có những yêu cầu khó thực hiện trong thực tế (như việc kiểm soát chênh lệch một khối lượng nhỏ trong quá trình vận chuyển và giao nhận hàng hóa). Thực trạng này dẫn đến phát sinh chi phí và làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Ở trong nước, doanh nghiệp thuỷ sản cũng chịu áp lực từ chi phí tuân thủ. Theo phản ánh từ một số doanh nghiệp thủy sản, nhiều nhà máy chế biến dù đặt trong khu công nghiệp vẫn phải đầu tư hệ thống xử lý riêng, sau đó tiếp tục kết nối với hệ thống xử lý tập trung, làm tăng chi phí sản xuất.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, để đạt được mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu thuỷ sản trong năm 2026, giải pháp đặt ra là cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện quy định.

Song song với đó, việc tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp cũng cần được xúc tiến nhằm cập nhật nhanh các thay đổi từ thị trường quốc tế, từ đó có giải pháp duy trì đà tăng trưởng của ngành.

Trước đó, tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 (buổi họp báo đầu tiên của Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031), Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, cho biết ngay sau khi được Quốc hội bầu, phê chuẩn, Chính phủ đã bắt tay ngay vào công việc, chỉ đạo và hoàn thành nhiều công việc quan trọng, cấp bách trong thời gian rất ngắn.

Bộ trưởng Đặng Xuân Phong cho biết tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ đầu tiên của Chính phủ khóa XVI, chiều 4/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã nhấn mạnh một số nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu trong thời gian tới. Trong đó yêu cầu bảo đảm an ninh lương thực trong mọi tình huống. Quyết liệt gỡ “thẻ vàng” IUU và hướng tới phát triển thủy sản biển bền vững./.