Xét tuyển thẳng vào lớp 10: Thêm đối tượng, “siết” phạm vi chọn trường
Năm nay, những vận động viên trong đội tuyển cấp tỉnh, cấp quốc gia có giải quốc gia trở lên sẽ được tuyển thẳng ở lớp 10. Tuy nhiên, học sinh không được chủ động chọn trường như các năm trước.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm nay của Hà Nội có một số điều chỉnh quan trọng trong việc xét tuyển thẳng. Phạm vi được chọn trường tuyển thẳng hạn chế hơn, học sinh chỉ được đăng ký vào một trường duy nhất đã được hệ thống xác định dựa trên khoảng cách và vị trí địa lý thay vì được chủ động chọn như mọi năm.
Đây là thông tin được ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội nhấn mạnh.
Mở rộng đối tượng ưu tiên
Theo ông Nghiêm Văn Bình, năm nay có thêm một đối tượng tuyển thẳng, nâng tổng số đối tượng tuyển thẳng từ 5 đối tượng lên 6 đối tượng. Đối tượng thứ sáu là những vận động viên trong đội tuyển được tập trung thi đấu ở cấp tỉnh, thành phố, Trung ương hoặc đội tuyển quốc gia, những vận động viên này có giải quốc gia trở lên sẽ được tuyển thẳng ở lớp 10, theo đúng Nghị định 349 của Chính phủ.
Năm đối tượng tuyển thẳng đã được quy định từ các năm trước là học sinh trường dân tộc nội trú; học sinh dân tộc rất ít người (có 16 dân tộc rất ít người); học sinh khuyết tật; học sinh đoạt giải trong cuộc thi quốc tế do Giáo dục và Đào tạo quyết định cử tham gia; học sinh đạt giải quốc gia trong các cuộc thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hoặc phối hợp với các cơ quan ngang bộ tổ chức trên phạm vi toàn quốc thuộc lĩnh vực văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, khoa học kỹ thuật.

Theo ông Bình, cơ quan ngang bộ theo quyết định của Chính phủ, nay chỉ còn Thanh tra Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và Văn phòng Chính phủ. Vì vậy, các cuộc thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các cơ quan như Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, các hội khoa học kỹ thuật sẽ không được xét tuyển thẳng. Ông Bình cũng cho hay đã nhận được nhiều câu hỏi của phụ huynh về cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng nhưng Bộ Giáo dục và Đào tạo không tham gia cuộc thi này.
“Chỉ định" trường tuyển thẳng
Cùng với việc mở rộng đối tượng, một điểm mới khác rất quan trọng là học sinh sẽ không được tự do chọn trường, chỉ được đăng ký vào một trường duy nhất đã được hệ thống xác định dựa trên khoảng cách và vị trí địa lý.
Cụ thể, học sinh nếu đủ điều kiện tuyển thẳng, có minh chứng hợp lệ sẽ được tuyển thẳng vào một trường trung học phổ thông trên địa bàn cư trú hoặc trường trung học phổ thông gần nhà nhất nếu trên địa bàn cư trú của học sinh không có trường trung học phổ thông. Hiện có 26 xã, phường chưa có trường trung học phổ thông. Ngay khi học sinh làm thủ tục đăng ký xét tuyển trực tuyến, hệ thống sẽ hiển thị sẵn trường học sinh được đăng ký tuyển thẳng.
Các năm trước, học sinh diện tuyển thẳng được chọn đăng ký vào một trong các trường công lập trong khu vực tuyển sinh nơi học sinh, hoặc bố, hoặc mẹ, hoặc người giám hộ có hộ khẩu thường trú. Một khu vực tuyển sinh sẽ có nhiều trường trung học phổ thông. Theo đó, phạm vi được chọn trường khá rộng.
Về chế độ ưu tiên, có ba loại chế độ ưu tiên với mức điểm cộng thấp nhất là 1 điểm và nhiều nhất là 2 điểm, gồm con đối tượng chính sách, người dân tộc thiểu số, học sinh đoạt giải cấp tỉnh/thành phố trong các cuộc thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hoặc phối hợp tổ chức với các bộ và cơ quan ngang bộ.

Ông Bình lưu ý, với học sinh dân tộc thiểu số phải là người Việt Nam và có bố, mẹ có quốc tịch Việt Nam. Đối tượng là con người người lao động mất sức hưởng chế độ bảo hiểm xã hội khác với đối tượng con thương, bệnh binh và vì vậy không được hưởng điểm ưu tiên. Học sinh đoạt giải học sinh giỏi cấp thành phố không được cộng điểm vì học sinh giỏi thành phố cấp trung cơ sở chỉ tổ chức ở cấp thành phố.
Chế độ ưu tiên, tuyển thẳng sẽ được bảo lưu trong toàn cấp học bậc trung học cơ sở, không yêu cầu học sinh phải đoạt giải trong năm lớp 9.
Rà soát kỹ để đảm bảo quyền lợi thí sinh
Tại hội nghị về công tác tuyển sinh đầu cấp được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức ngày 2/4, ông Nghiêm Văn Bình đề nghị các nhà trường, giáo viên chủ nhiệm phải rà soát thật kỹ thông tin về đối tượng ưu tiên và tuyển thẳng để đảm bảo quyền lợi cho thí sinh.
Ông Bình cho hay khi đăng nhập trên hệ thống, giáo viên chủ nhiệm sẽ nhìn thấy danh sách các học sinh mà mình quản lý. Sau khi rà soát thông tin của học sinh và xác nhận đã hoàn thành rà soát, tài khoản của học sinh sẽ hiển thị tích xanh, khi đó học sinh mới có thể thực hiện đăng ký trực tuyến thử nghiệm cũng như đăng ký thi chính thức. Vì vậy, giáo viên có thể nhận biết được những học sinh chưa được rà soát.
Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, đến hết ngày 1/4, đã có 40% học sinh được rà soát, tương đương khoảng 60.000 em.
Năm nay, Hà Nội áp dụng phương thức đăng ký trực tuyến vào lớp 10 với tất cả các học sinh. Trường hợp học sinh không thể đăng ký trực tuyến có thể nhờ người thân hoặc giáo viên, nhà trường hỗ trợ đăng ký trực tuyến.
Học sinh tự đăng ký bắt buộc phải có định danh điện tử VNID mức 2. Với người đăng ký hộ, sau khi đăng nhập trên VNID, khi truy cập để đăng ký nguyện vọng xét tuyển vẫn phải đăng nhập bằng tài khoản của học sinh đã được nhà trường cấp mới có thể thực hiện. Điều này nhằm đảm bảo tính chính xác, bảo mật thông tin của thí sinh.
Theo kế hoạch của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, từ ngày 4 – 6/4, học sinh được đăng ký thử nghiệm. Thời gian đăng ký chính thức từ ngày 10 đến 17/4. Từ ngày 18/4, các nhà trường tải và in phiếu đăng ký để học sinh ký xác nhận trước khi nhà trường ký đóng giống.
“Đây là một quy trình rất chặt chẽ để đảm bảo chính xác, bảo mật và an toàn thông tin cho học sinh,” ông Bình nói./.
