Từ ngày 1/6, xăng E10 chính thức được phân phối, kinh doanh trên toàn quốc, thay thế xăng truyền thống. Các chuyên gia cho rằng đây là bước chuyển đổi được chuẩn bị kỹ lưỡng, phù hợp xu thế toàn cầu.

Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 chính thức được phân phối trên toàn quốc, từng bước thay thế xăng khoáng truyền thống. Tại Tọa đàm "Sử dụng xăng E10 có đáng lo?" do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức cùng ngày, các chuyên gia, nhà quản lý khẳng định đây là bước chuyển đổi chủ động, được chuẩn bị kỹ lưỡng, an toàn cho phương tiện và là xu thế tất yếu của thế giới.

Việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 không chỉ nhằm thực hiện cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính (Net Zero) mà còn là bài toán chiến lược về an ninh năng lượng và phát triển nông nghiệp bền vững. Trên thực tế, xăng E10 đã được bán thí điểm tại một số địa phương trong gần 1 năm qua và không ghi nhận sự cố hay khác biệt đáng kể nào so với xăng khoáng.

Bước chuyển dịch "chín muồi" và không bị động

Nhìn lại lịch sử ngành xăng dầu Việt Nam, thị trường đã trải qua 4 đợt chuyển đổi nhiên liệu sâu sắc, chuyển đổi tiêu chuẩn từ hệ GOST sang ASTM thập niên 90, chuyển từ xăng có chì sang không chì năm 2000, đưa xăng E5 vào thay thế RON 92 năm 2018 và từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 chính thức được phân phối trên toàn quốc.

Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, nếu như các đợt chuyển đổi trước năm 2000 mang tính "bị động" do đứt gãy nguồn cung hoặc phụ thuộc 100% vào nhập khẩu, thì việc chuyển đổi sang xăng sinh học lại mang một tâm thế hoàn toàn khác.

"Đây là một sự chuyển đổi có tính toán, chủ động trên cơ sở đánh giá rất kỹ về nguồn lực. Chúng ta chủ động để đạt được mục tiêu phát triển xanh, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh năng lượng và đồng bộ với quy hoạch phát triển vùng nguyên liệu nông nghiệp," Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam nhấn mạnh.

Đồng tình với quan điểm này, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, lộ trình triển khai E10 đã được nghiên cứu hết sức thận trọng. Cơ quan quản lý đã khảo sát toàn diện từ nguồn cung, hạ tầng lưu chứa, phối trộn, vận chuyển đến mạng lưới phân phối.

"Đã đến thời điểm chín muồi. Khi đã có đầy đủ thông tin, đánh giá kỹ lưỡng, không có lý do gì để chúng ta tiếp tục giữ lại xăng khoáng. Nếu vẫn dùng nhiên liệu hóa thạch, làm sao có thể nói đến việc tự chủ an ninh năng lượng quốc gia," ông Đào Duy Anh khẳng định.

Về giá cả, đại diện Bộ Công Thương cũng làm rõ, giá xăng E10 được cấu thành minh bạch dựa trên giá nguyên liệu đầu vào theo mặt bằng thế giới, cộng với chi phí logistics, sản xuất, thuế và lợi nhuận định mức, đảm bảo vận hành đúng cơ chế thị trường.

Phương tiện tương thích cao, tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe

Một trong những băn khoăn lớn nhất của người tiêu dùng khi chuyển sang xăng E10 là sự tương thích của động cơ. Giải đáp vấn đề này, ông Lỗ Hải Nam, Trưởng ban Kỹ thuật Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) đưa ra thông điệp tích cực.

Dựa trên các nghiên cứu phối hợp cùng Đại học Bách khoa Hà Nội, VAMM khẳng định hầu hết các loại mô tô, xe gắn máy hiện nay do các thành viên VAMM sản xuất đều đáp ứng tốt việc sử dụng xăng E10. Bên cạnh lợi ích giảm phát thải khí nhà kính, xăng E10 còn làm giảm đáng kể nồng độ các khí thải độc hại như CO, HC.

"Đối với những loại xe có niên đại quá cũ, các nhà sản xuất đều đã có khuyến cáo. Khách hàng hoàn toàn có thể liên hệ qua các kênh hotline chăm sóc khách hàng của từng hãng để kiểm tra xem phương tiện của mình có tương thích với E10 hay không," ông Nam thông tin.

Dưới góc độ kỹ thuật nhiên liệu, ông Bùi Ngọc Bảo phân tích thêm, tiêu chuẩn kỹ thuật của xăng E10 hoàn toàn đồng nhất với tiêu chuẩn của xăng khoáng ở hầu hết các chỉ tiêu cốt lõi như hệ số kích nổ RON hay thành phần cất (yếu tố quyết định độ cháy, khởi động và tăng tốc của động cơ). Sự khác biệt duy nhất là việc bổ sung ethanol giúp nhiên liệu có hàm lượng oxy cao hơn, cháy kiệt và sạch hơn.

Áp dụng theo chuẩn toàn cầu

Việc Việt Nam áp dụng xăng E10 không phải là một bước đi đơn độc. Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam dẫn chứng, hiện có khoảng 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, chiếm 97% dân số toàn cầu đang áp dụng xăng sinh học.

Tại Mỹ, tỷ lệ sử dụng xăng E10 lên tới 98%. Các khu vực như châu Âu, Australia, hay các nước châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Philippines đều đã sử dụng phổ biến E10. Quốc gia vốn nổi tiếng khắt khe như Nhật Bản cũng đã chốt lộ trình sử dụng xăng E10 vào năm 2027.

"Chúng ta học được điều gì? Thứ nhất, Việt Nam không mất bài học thử nghiệm bởi E10 đã được Mỹ chạy từ năm 1985 và nay là tiêu chuẩn của thế giới. Thứ hai, xăng E10 ở Việt Nam và quốc tế có tiêu chuẩn cơ bản giống nhau. Do đó, chúng ta không mất thời gian để đánh giá lại tính hiệu quả mà ngay lập tức được thừa hưởng một sản phẩm chuẩn quốc tế," ông Tuấn đúc kết.

Có thể thấy, việc chính thức đưa xăng E10 vào lưu thông toàn quốc không phải là một quyết định nóng vội, mà là kết quả của một quá trình chuẩn bị bài bản, khoa học suốt nhiều năm qua. Sự chuyển đổi này hứa hẹn mang lại "lợi ích kép" cho cả nền kinh tế và môi trường sinh thái trong dài hạn./.

​