Địa hình miền núi hiểm trở, đường sá và hạ tầng bị phá hủy khiến WFP phải triển khai nhiều phương án đặc biệt, phải sử dụng UAV để đưa lương thực đến các cộng đồng bị cô lập sau lũ lụt tại Nepal.

Công tác cứu trợ sau trận lũ lụt lịch sử tại Nepal được Chương trình Lương thực thế giới (WFP) đánh giá là một trong những chiến dịch khó khăn nhất mà tổ chức này từng triển khai.

Theo WFP, trận lũ ngày 26/8, bắt nguồn từ vụ sụp đổ sông băng và đất đá trên dãy Himalaya gần biên giới Nepal-Trung Quốc, đã gây ra dòng nước, bùn đất và đá lớn, cuốn trôi đường sá, cầu cống và nhiều công trình thủy điện.

Số liệu thống kê mới nhất tính đến ngày 17/9 cho thấy, riêng tại Nepal đã có 1.403 người thiệt mạng và 6.150 người vẫn mất tích. Phía Trung Quốc ghi nhận 43 người thiệt mạng và 519 người mất tích, đưa tổng số người thiệt mạng tại hai nước lên 1.446 người và số người mất tích lên ít nhất 6.669 người.

Trưởng đại diện WFP tại Nepal, ông Riaz Lodhi cho biết chiến dịch cứu trợ này nằm trong “3 thảm họa khó khăn nhất” mà WFP từng ứng phó.

Theo ông, mức độ tàn phá và địa hình miền núi khiến việc tiếp cận nhiều khu vực trở nên đặc biệt khó khăn; tại một số nơi, trực thăng là phương tiện duy nhất có thể đưa hàng cứu trợ tới người dân. Những hành trình trước đây chỉ mất khoảng 2 giờ nay có thể kéo dài cả ngày.

Trong bối cảnh đó, WFP lần đầu tiên triển khai thiết bị bay không người lái (UAV) chở hàng để vận chuyển lương thực tới các cộng đồng bị cô lập tại Nepal. Các UAV có khả năng vận chuyển từ 30-100kg hàng hóa, tùy điều kiện hoạt động.

Theo ông Lodhi, phương thức này có thể rút ngắn đáng kể thời gian cứu trợ: trong trận động đất năm 2015, lương thực được vận chuyển bằng la, bò Tây Tạng và người khuân vác, có khi mất 2-3 ngày mới đến được nơi cần thiết, trong khi UAV hiện có thể đưa hàng tới đích chỉ trong khoảng 5-10 phút.

Ông Lodhi cho biết WFP từng sử dụng UAV trong hoạt động cứu trợ, song chưa triển khai ở quy mô như tại Nepal. Những kinh nghiệm thu được từ chiến dịch này có thể góp phần thay đổi cách WFP tiếp cận người dân tại các khu vực bị cô lập trong những thảm họa tương tự.

WFP dự kiến tiếp tục cung cấp lương thực cho các cộng đồng bị ảnh hưởng trong 4-6 tháng tới. Tuy nhiên, nhu cầu hỗ trợ sẽ còn kéo dài do nhiều gia đình mất nguồn lương thực dự trữ, nhà cửa và mùa màng.

Trong khi đó, công tác tìm kiếm người mất tích vẫn tiếp diễn. Ngày 16/9, lực lượng cứu hộ Nepal đã tìm thấy thêm 4 thi thể và một phần thi thể trong đường hầm của nhà máy thủy điện Chilime.

Cơ quan quản lý thiên tai Nepal cho biết thêm 5 thi thể đã được phát hiện tại một địa điểm khác và lực lượng cứu hộ đang triển khai thiết bị để đưa các thi thể này ra ngoài. Nhiều đường hầm và công trình thủy điện bị bùn đất, đất đá và các công trình hư hại cản trở hoạt động tìm kiếm.

Một phân tích khoa học công bố ngày 17/9 nhận định biến đổi khí hậu nhiều khả năng đã góp phần làm gia tăng nguy cơ xảy ra vụ sụp đổ sông băng và sườn núi, trong bối cảnh nhiệt độ tại khu vực Himalaya tăng, sông băng thu hẹp và băng vĩnh cửu tan chảy.

Các nhà khoa học nhấn mạnh biến đổi khí hậu không phải yếu tố duy nhất, nhưng có thể đã làm suy yếu địa hình và gia tăng nguy cơ sụp đổ.

Chính phủ Nepal ước tính chi phí tái thiết sau thảm họa khoảng 5 tỷ USD, trong đó phần lớn dành cho công tác tái thiết dài hạn./.