Các cuộc gặp đã diễn ra "rất tốt" và tiến trình hướng tới mục tiêu phi hạt nhân hóa Iran đạt bước tiến đáng khích lệ nhưng vẫn còn nhiều bất đồng về kiểm soát eo biển Hormuz và an ninh khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1/7 đánh giá tích cực vòng đàm phán gián tiếp mới nhất giữa Mỹ và Iran tại Doha (Qatar), cho biết các cuộc gặp đã diễn ra "rất tốt" và tiến trình hướng tới mục tiêu phi hạt nhân hóa Iran đang đạt những bước tiến đáng khích lệ.

Tuy nhiên, các bên vẫn còn nhiều bất đồng, đặc biệt liên quan đến quyền kiểm soát eo biển Hormuz và các vấn đề an ninh khu vực.

Phát biểu với báo giới trước khi lên đường tới bang North Dakota, Tổng thống Trump cho biết Mỹ và Iran đã có "những cuộc gặp rất tốt" tại Doha sau giai đoạn căng thẳng quân sự vừa qua. Ông bày tỏ hy vọng các cuộc tiếp xúc sẽ góp phần hạ nhiệt căng thẳng và tạo nền tảng cho một thỏa thuận lâu dài.

Trước đó cùng ngày, các quan chức Mỹ và Iran đã tiến hành các cuộc đàm phán kỹ thuật gián tiếp tại Doha dưới sự trung gian của Qatar và Pakistan.

Theo các nguồn tin ngoại giao, các cuộc thảo luận diễn ra theo hình thức trao đổi thông qua các bên trung gian, không có tiếp xúc trực tiếp giữa hai phái đoàn.

Nội dung tập trung vào việc triển khai bản ghi nhớ đã đạt được trước đó, trong đó có các vấn đề về giải phóng tài sản bị phong tỏa của Iran, an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz và các bước hướng tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột.

Tuy nhiên, eo biển Hormuz vẫn là một trong những vấn đề gây bất đồng lớn nhất. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định Tehran sẽ không từ bỏ các quyền của mình tại tuyến hàng hải chiến lược này, đồng thời nhấn mạnh chương trình tên lửa và quyền làm giàu urani là những vấn đề "không thể đàm phán."

Theo ông, việc miễn phí lưu thông qua eo biển Hormuz chỉ áp dụng trong thời hạn 60 ngày theo bản ghi nhớ, sau đó cơ chế quản lý sẽ do Iran và Oman quyết định.

Trong khi đó, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz mới chỉ từng bước được khôi phục thông qua các hành lang hàng hải tạm thời ngoài khơi Oman. Các tuyến hàng hải trung tâm vẫn chưa thể khai thác do nguy cơ thủy lôi và những rủi ro an ninh còn hiện hữu.

Ngày 1/7, Liên đoàn Công nhân vận tải quốc tế (ITF) và các chủ tàu thuộc Diễn đàn Thương lượng quốc tế (IBF) quyết định tiếp tục coi Hormuz là khu vực có hoạt động chiến sự ít nhất đến ngày 9/7, sau khi hai tàu tiếp tục bị tấn công dù Mỹ và Iran đã đạt được bản ghi nhớ.

Cùng ngày, truyền thông Iran cho biết một tàu container nước ngoài đã mắc cạn khi di chuyển trên tuyến đường mà Tehran không cho phép.

Vụ việc tiếp tục phản ánh những khác biệt giữa Iran và Mỹ về cơ chế quản lý giao thông hàng hải tại eo biển Hormuz, cho thấy đây sẽ tiếp tục là một trong những trở ngại lớn trên con đường hướng tới một thỏa thuận toàn diện giữa hai bên./.