Một trong những hoạch định trọng tâm của tỉnh Vĩnh Long là phát triển Khu kinh tế Định An trở thành "trụ cột" cực tăng trưởng kinh tế biển cho địa phương và cả toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong chiến lược phát triển kinh tế biển, tỉnh Vĩnh Long đã xác lập một tầm nhìn dài hạn, biến những tiềm năng, lợi thế tự nhiên thành động lực phát triển kinh tế bền vững.

Một trong những hoạch định trọng tâm của tỉnh là phát triển Khu kinh tế Định An trở thành "trụ cột" cực tăng trưởng kinh tế biển cho địa phương và cả toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Khơi thông nguồn lực từ hoạch định

Việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế Định An đến năm 2040, theo Quyết định số 455/QĐ-TTg, mở ra một chặng đường phát triển mới cho Vĩnh Long. Đây được xem nền tảng vững chắc và động lực lớn để tỉnh khơi thông các nguồn lực, thúc đẩy kinh tế-xã hội vùng ven biển bứt phá.

Với quy mô quy hoạch hơn 39.000ha, Khu kinh tế Định An bao quát địa giới hành chính của nhiều xã, phường, như Duyên Hải, Trường Long Hòa, Long Thành, Đông Hải, Long Vĩnh, Đại An, Hàm Giang, Ngũ Lạc, và Đôn Châu. Điểm đặc biệt của quy hoạch này là khả năng mở rộng thông qua lấn biển, tạo ra dư địa phát triển cho các dự án lớn trong nước và cả quy mô quốc tế.

Nằm ở vị trí tiếp giáp trực tiếp với Biển Đông, với hơn 42km bờ biển và giáp sông Hậu tại cửa biển Định An, Khu kinh tế Định An nắm giữ nhiều lợi thế của một cửa ngõ giao thương hàng hải quốc tế và đầu mối giao thông huyết mạch vùng duyên hải Nam Bộ.

Khác với các khu công nghiệp truyền thống, Định An được định vị là một khu kinh tế tổng hợp đa ngành, tích hợp linh hoạt các chức năng từ công nghiệp, thương mại-dịch vụ đến du lịch, đô thị biển và nông-lâm-ngư nghiệp hiện đại.

Ông Trần Viễn Phương, Phó Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Vĩnh Long cho biết, tỉnh đã chia Khu kinh tế Định An thành 6 phân khu chức năng có sự liên kết chặt chẽ, gồm Trung tâm phức hợp hành chính, dịch vụ và công nghiệp gắn với hậu cần cảng; Trung tâm xuất khẩu năng lượng sạch; Phân khu phát triển đô thị-du lịch; Khu vực dự trữ phát triển công nghiệp gắn với cư dân nông thôn; Khu dân cư nông thôn bảo tồn các giá trị sinh thái; Trung tâm thương mại, dịch vụ hậu cần nghề cá.

Thực tế sau 15 năm hình thành, Khu kinh tế Định An đã chứng minh vị thế là "đất lành" cho các nhà đầu tư lớn. Tính đến cuối năm 2025, nơi đây đã thu hút 47 dự án, với tổng vốn đăng ký hơn 68.870 tỷ đồng,. Riêng năm 2025, khu kinh tế này đóng góp cho ngân sách tỉnh hơn 2.590 tỷ đồng.

Một trong những hiệu quả kinh tế tích cực trong tiến trình phát triển của Khu kinh tế Định An là việc đánh thức tiềm năng năng lượng sạch. Nhờ vị trí địa lý được thiên nhiên "ban tặng với cường độ bức xạ mặt trời và tốc độ gió thuộc nhóm cao nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Đến nay, tỉnh đã có 15 dự án điện gió vận hành thương mại với tổng công suất khoảng 650 MW. Hiệu quả kinh tế mang lại trong năm 2025, với sản lượng điện đạt hơn 1,52 tỷ kWh, đóng góp khoảng 300 tỷ đồng thuế VAT cho ngân sách địa phương.

Lộ trình đến năm 2030, nguồn lợi kinh tế này sẽ còn lớn hơn nhiều khi tỉnh dự kiến phát triển thêm 22 dự án điện gió gần bờ, với tổng công suất 2.283 MW.

Các dự án điện gió ngoài khơi quy mô lớn cùng nhà máy sản xuất Hydro Xanh (105 ha) cũng đang nằm trong tầm hiện hữu của từng bước phát triển, hứa hẹn đưa Khu kinh tế Định An trở thành trung tâm năng lượng xanh bền vững, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Dồn lực đầu tư cho mục tiêu phát triển

Để sớm hiện thực hóa mục tiêu "trụ cột’ về cực tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ từ Khu kinh tế Định An, tỉnh Vĩnh Long đang tập trung mọi nguồn lực để hoàn thiện hệ thống giao thông đối nội và đối ngoại.

Các dự án nâng cấp Quốc lộ 53, 53B và xây dựng tuyến đường hành lang ven biển đang được tỉnh triển khai quyết liệt nhằm phá vỡ thế "ốc đảo", tạo thuận lợi đón các nhà đầu tư lớn trong nước và ngoài nước.

Cầu Đại Ngãi kết nối liên vùng hiện đang trong giai đoạn hoàn thành trong thời gian gần nhất tới đây, kết hợp với các tuyến giao thông liên vùng, sẽ tạo nên một hành lang kinh tế thông suốt ra tới biển.

Đặc biệt, việc tỉnh xúc tiến nghiên cứu bổ sung cảng biển nước sâu có khả năng tiếp nhận tàu từ 5.000 đến 50.000 DWT, như cảng Trà Cú, cảng Định An sẽ là bước ngoặt lớn.

Hệ thống cảng này không chỉ phục vụ khu kinh tế mà còn là điểm trung chuyển chiến lược, giúp nông-thủy sản của vùng Đồng bằng sông Cửu Long tiếp cận thị trường thế giới với chi phí logistics thấp nhất.

Khu bến cảng Định An đang được khẩn trương triển khai, dự kiến hoàn thành bến số 01 vào năm 2026, sẽ đóng vai trò là trung tâm logistics của vùng kinh tế biển.

Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Quỳnh Thiện khẳng định, tỉnh quyết tâm cụ thể hóa quy hoạch với phương châm "rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm."

Việc tỉnh đề cao quyết tâm cho phát triển kinh tế biển không có nghĩa là đánh đổi môi trường. Quy hoạch mới Khu kinh tế Định An được đặc biệt chú trọng đến bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn và các làng xóm nông thôn. Định hướng phát triển đô thị biển tại đây gắn liền với du lịch sinh thái, tạo ra không gian sống hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa vùng sông nước.

Giai đoạn 2026-2027, tỉnh lập mới các quy hoạch quan trọng tại Khu kinh tế Định An, như khu phi thuế quan, kho ngoại quan, cảng Long Toàn và trung tâm xuất khẩu năng lượng tái tạo.

Việc quy hoạch gắn liền với các chính sách ưu đãi thu hút đầu tư vào Khu kinh tế Định An, như doanh nghiệp được hưởng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ 10% trong 15 năm, miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo.

Với quy hoạch rõ ràng và tiềm năng to lớn, Khu kinh tế Định An đang trở thành "đất lành" thu hút các nhà đầu tư lớn. Minh chứng cho sức hút này là việc Tập đoàn Sao Mai đã ký biên bản ghi nhớ khảo sát, nghiên cứu đầu tư dự án Khu công nghiệp Ngũ Lạc.

Ông Lê Tuấn Anh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Sao Mai nhận định: "Khu kinh tế Định An là khu vực có đầy đủ điều kiện cần thiết để triển khai dự án quy mô lớn, có khả năng kết nối, mở ra nhiều điều kiện phát triển công nghiệp, logistics… nên đã ký kết cùng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Vĩnh Long nghiên cứu đầu tư giai đoạn 2 dự án Khu công nghiệp Ngũ Lạc, với quy mô 884 ha, tổng mức đầu tư lên đến 8.400 ngàn tỷ đồng."

Theo ông Trần Viễn Phương, cùng với dự án Khu công nghiệp Ngũ Lạc, tỉnh Vĩnh Long đang mở rộng cửa chào đón các nhà đầu tư vào các dự án hạ tầng khu chức năng lớn như Khu Phi thuế quan (501ha), Khu công nghiệp Đôn Xuân-Đôn Châu (934ha), cùng các dự án công nghệ cao như Nhà máy sản xuất Hydro Xanh (105ha) và hệ thống kho ngoại quan-logistics.

Đặc biệt, Vĩnh Long đang tập trung thu hút các dự án công nghiệp phụ trợ cho điện gió và điện mặt trời, từ sản xuất cánh quạt, cột tháp tuabin đến các thiết bị cho điện gió ngoài khơi như móng nổi và giàn cấu trúc phức tạp.

Với quyết tâm thực hiện chiến lược phát triển kinh tế biển cùng với việc điều chỉnh qui hoạch Khu kinh tế Định theo tư duy phát triển mới, khoa học, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước hiện thực hóa những lợi thế để vươn tầm trở thành một trung tâm kinh tế biển năng động, góp phần nâng tầm vị thế trên bản đồ kinh tế cả nước./.

​