Sự kiện vinh danh Vietnam Fund Awards 2026 ghi dấu mốc trong việc xây dựng chuẩn mực đánh giá minh bạch, khách quan, góp phần thúc đẩy ngành quỹ phát triển bền vững sau khi thị trường nâng hạng.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức bước sang một giai đoạn phát triển mới sau khi được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp. Sự thay đổi về vị thế này đã mở ra làn sóng đón nhận nguồn vốn từ các nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước đồng thời đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về tính minh bạch, khả năng so sánh và chuẩn mực vận hành của toàn ngành quỹ.

Trong bối cảnh đó, Giải thưởng Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam năm 2026 - Vietnam Fund Awards 2026 (VFA 2026) được tổ chức với chủ đề “Ngành quỹ trong kỷ nguyên mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững.” Chương trình do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Báo Tài chính - Đầu tư và FiinGroup đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, diễn ra ngày 22/9.

Đánh giá tự động và minh bạch

Để đáp ứng các yêu cầu phát triển của giai đoạn mới, Vietnam Fund Awards 2026 hướng tới bốn mục tiêu cốt lõi, tạo lập chuẩn tham chiếu khách quan và minh bạch cho ngành quỹ, thúc đẩy dòng vốn đầu tư dài hạn, xây dựng diễn đàn kết nối hệ sinh thái ngành quỹ đồng thời ghi nhận và vinh danh các đơn vị hoạt động hiệu quả. Quá trình xây dựng tiêu chí đánh giá được dựa trên việc nghiên cứu, tham chiếu các chuẩn xếp hạng uy tín trên toàn cầu và điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh thực tiễn của thị trường Việt Nam.

Trong mùa giải đầu tiên, chương trình thực hiện thu thập dữ liệu và đánh giá đối với 100 quỹ đầu tư chứng khoán đang hoạt động hợp lệ. Số lượng này chiếm phần lớn các quỹ hiện có trên thị trường, đảm bảo phạm vi quan sát rộng lớn và phản ánh toàn diện bức tranh chung của ngành. Để tạo ra một mặt bằng so sánh công bằng tuyệt đối, toàn bộ dữ liệu phục vụ đánh giá được chốt tại thời điểm ngày 31/12/2025.

Bà Tạ Thanh Bình, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng đánh giá, cho biết cơ cấu của Vietnam Fund Awards 2026 bao gồm tổng cộng 44 giải thưởng thuộc 11 hạng mục, được phân chia thành hai nhóm chính.

Nhóm thứ nhất tập trung đánh giá hiệu quả đầu tư với 7 hạng mục, xét trên 3 loại hình quỹ cơ bản là cổ phiếu, trái phiếu và cân bằng. Các loại hình này được đo lường qua 3 khung thời gian là 3 năm (2023 - 2025), 5 năm (2021 - 2025) và 10 năm (2016 - 2025). Trong đó, khung thời gian 10 năm chỉ áp dụng riêng cho quỹ cổ phiếu.

Nhóm thứ hai mang ý nghĩa vinh danh sự phát triển của ngành quỹ với 4 hạng mục dành cho các loại hình mang tính chiến lược, gồm quỹ ETF, quỹ ESG, quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện và quỹ mở có tốc độ tăng trưởng nhà đầu tư nhanh nhất.

Đối với nhóm giải thưởng đánh giá hiệu quả đầu tư, các đơn vị tham gia phải đáp ứng đồng thời những điều kiện là quỹ đang hoạt động hợp pháp, có tối thiểu 3 năm vận hành tính đến cuối năm 2025, không vi phạm pháp luật về thị trường chứng khoán trong 3 năm gần nhất và có dữ liệu tài chính công khai, kiểm chứng được.

Bên cạnh đó, bà Tạ Thanh Bình cho biết toàn bộ quá trình tính toán diễn ra tự động theo công thức ban hành mà không có sự can thiệp thủ công. Kết quả sau đó được Hội đồng đánh giá gồm 9 thành viên đại diện cho 9 tổ chức độc lập rà soát, phản biện.

"Thay mặt Hội đồng đánh giá, tôi xin cam kết chúng tôi sẽ tiếp tục giữ vững tinh thần độc lập, khách quan trong mọi mùa giải tiếp theo để Vietnam Fund Awards thực sự trở thành một chuẩn mực đáng tin cậy của ngành quỹ Việt Nam," bà Tạ Thanh Bình khẳng định.

Sáu định hướng phát triển

Tại sự kiện, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước nhấn mạnh những kết quả trên là nền tảng quan trọng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng phát triển của ngành Quỹ trong giai đoạn mới. Mục tiêu không chỉ là tăng quy mô tài sản quản lý, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng dòng vốn, năng lực quản trị, tính chuyên nghiệp và khả năng đóng góp của ngành Quỹ đối với sự phát triển của thị trường tài chính và nền kinh tế.

Lãnh đạo Ủy ban chứng khoán Nhà nước cho biết trong thời gian tới, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tập trung vào một số định hướng lớn nhằm thúc đẩy ngành Quỹ phát triển thực chất, chuyên nghiệp và bền vững.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý và cơ chế chính sách mở rộng không gian cho ngành Quỹ phát triển. Cụ thể, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục rà soát, nghiên cứu để hoàn thiện các quy định liên quan đến tổ chức và hoạt động của công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư, đại lý phân phối và các tổ chức cung cấp dịch vụ; Tạo điều kiện để phát triển đa dạng hơn các loại hình quỹ và sản phẩm đầu tư, phù hợp với nhu cầu tích lũy, đầu tư dài hạn của người dân cũng như yêu cầu phát triển của thị trường. Tinh thần xuyên suốt là khuyến khích đổi mới nhưng phải đi cùng quản trị rủi ro, minh bạch, an toàn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

Thứ hai, thúc đẩy quá trình tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư theo hướng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư chuyên nghiệp. Đây là một nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thị trường vừa được nâng hạng. Theo đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Tài chính và các thành viên thị trường để triển khai các mục tiêu của Quyết định 1413/QĐ-TTg về cải cách tổng thể thị trường tài chính đồng thời cụ thể hóa các định hướng của Quyết định 3168/QĐ-BTC về tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán.

Thứ ba, phát triển sản phẩm quỹ theo hướng đa dạng, chuyên nghiệp và gắn với nhu cầu vốn của nền kinh tế. Thị trường cần có thêm những sản phẩm phù hợp với nhu cầu tích lũy dài hạn của người dân đồng thời nghiên cứu phát triển những sản phẩm có khả năng kết nối nguồn vốn với các lĩnh vực ưu tiên của nền kinh tế như hạ tầng, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Trong đó, cần đặc biệt quan tâm đến việc mở rộng khả năng tiếp cận sản phẩm quỹ của đông đảo người dân, để đầu tư thông qua các quỹ trở thành một kênh tích lũy tài chính chuyên nghiệp, minh bạch và dài hạn.

Thứ năm, tiếp tục thúc đẩy tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho nhà đầu tư cá nhân. Đây là nội dung cần được thực hiện thường xuyên, có trọng tâm và lâu dài. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ phối hợp với các Sở Giao dịch chứng khoán, VSDC, các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, các hiệp hội và cơ quan báo chí, truyền thông đẩy mạnh phổ biến kiến thức, đào tạo và truyền thông về sản phẩm quỹ cũng như kiến thức đầu tư tài chính.

Thứ sáu, chủ động hội nhập quốc tế và thu hút các dòng vốn đầu tư dài hạn từ các định chế tài chính toàn cầu. Đây là yêu cầu nổi bật trong giai đoạn hiện nay. Việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp tạo điều kiện để thị trường tiếp cận sâu rộng hơn với các dòng vốn quốc tế. Theo FTSE Russell, quá trình gia nhập FTSE GEIS được thực hiện theo 4 đợt từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.

“Chúng ta không chỉ hướng tới thu hút dòng vốn đầu tư theo các chỉ số mà cần từng bước thu hút các dòng vốn chủ động, dài hạn từ các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản và các định chế tài chính lớn trên thế giới,” Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước nhấn mạnh./.