Các chuyên gia Trung Quốc nhận định Việt Nam có thể thu hút đầu tư vào bán dẫn, điện tử, năng lượng sạch khi Mỹ đa dạng hóa chuỗi cung ứng, nhưng cần ứng phó với thuế quan và quy tắc xuất xứ.

Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, trong đó đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện, được cho có thể tạo ra những điều chỉnh trong cách thức Washington triển khai chính sách đối ngoại, thương mại và chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Đối với Việt Nam, những thay đổi này có thể mở ra cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, công nghệ và thu hút đầu tư, song cũng đặt ra thách thức liên quan đến thuế quan, xuất xứ hàng hóa và các yêu cầu của thị trường Mỹ. Đây là nhận định của các chuyên gia Trung Quốc trong trao đổi với phóng viên TTXVN.

Theo Giáo sư Khúc Cường, Đại học Dân tộc Trung ương Trung Quốc, chuyên gia bình luận của Đài Truyền hình toàn cầu Trung Quốc (CGTN), việc đảng Dân chủ kiểm soát lưỡng viện Quốc hội không đồng nghĩa với việc Mỹ thay đổi căn bản định hướng chính sách, bởi Nhà Trắng vẫn nắm quyền chủ đạo trong các vấn đề đối ngoại, quân sự và thương mại. Tuy nhiên, Quốc hội sẽ có thêm khả năng giám sát, kiềm chế và gây sức ép đối với chính quyền.

Trong chính sách đối ngoại, đảng Dân chủ có thể thúc đẩy phối hợp với các đồng minh và hợp tác đa phương, nhưng cạnh tranh với Trung Quốc, bảo hộ sản xuất trong nước và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng vẫn là những ưu tiên được cả hai đảng chia sẻ. Do đó, các biện pháp thuế quan khó được bãi bỏ nhanh chóng.

Đánh giá về quan hệ Mỹ-Trung, Giáo sư Khúc Cường cho rằng việc đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội chưa đủ để tạo ra cải thiện căn bản trong quan hệ song phương. Cạnh tranh trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử và an ninh dữ liệu sẽ tiếp tục duy trì.

Trong khi đó, Giáo sư Cung Quýnh, Khoa Kinh tế, Đại học Kinh tế và Thương mại Quốc tế Trung Quốc, chuyên gia bình luận CGTN, cho rằng tác động của kết quả bầu cử đối với chính sách đối ngoại Mỹ trong ngắn hạn tương đối hạn chế.

Tuy nhiên, đảng Dân chủ có thể sử dụng quyền kiểm soát ngân sách để gây sức ép buộc chính quyền Tổng thống Donald Trump tìm kiếm giải pháp đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran. Tại châu Á-Thái Bình Dương, Mỹ có thể tăng cường quan hệ với Philippines, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Về thương mại, Giáo sư Cung Quýnh nhận định Mỹ có thể xem xét giảm thuế quan do những chính sách này bị cho là góp phần làm gia tăng lạm phát. Ông cũng lưu ý xu hướng phản đối AI và việc xây dựng trung tâm dữ liệu tại Mỹ có thể làm chậm tốc độ đầu tư công nghệ, qua đó ảnh hưởng đến các nền kinh tế Đông Bắc Á, nhất là Hàn Quốc, vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) và Trung Quốc đại lục.

Về quan hệ Mỹ-Trung, chuyên gia này cho rằng quan hệ song phương đã có xu hướng ổn định kể từ sau chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khi thương mại hai nước đang dần phục hồi. Tuy nhiên, các biện pháp hạn chế và trừng phạt trong lĩnh vực công nghệ cao nhiều khả năng vẫn được duy trì.

Đối với Việt Nam, Giáo sư Khúc Cường cho rằng Việt Nam có thể tận dụng cơ hội từ nhu cầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Mỹ để thu hút đầu tư vào các lĩnh vực bán dẫn, điện tử, khoáng sản quan trọng, hạ tầng số và năng lượng sạch.

Tuy nhiên, theo ông, áp lực thuế quan khó có thể sớm giảm, do các vấn đề liên quan đến thâm hụt thương mại, trung chuyển và xuất xứ hàng hóa vẫn là những nội dung được cả đảng Cộng hòa và Dân chủ của Mỹ quan tâm.

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần theo dõi sát chính sách thuế quan và các quy định về xuất xứ hàng hóa của Mỹ, tăng cường đối thoại với cả Nhà Trắng và Quốc hội, đồng thời đa dạng hóa thị trường, đối tác và nâng cao năng lực cạnh tranh nội tại.

Việc phát triển công nghiệp trong nước, tăng tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa và nâng cao năng lực công nghệ sẽ giúp Việt Nam tận dụng cơ hội từ quá trình tái cơ cấu chuỗi cung ứng, đồng thời giảm thiểu tác động từ những biến động chính sách của Mỹ./.