Việc hai nước Việt Nam và Philippines nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Tăng cường vào tháng 6/2026 đã tạo nền tảng thúc đẩy quan hệ hai nước ngày càng toàn diện hơn trong giai đoạn mới.

Việt Nam và Philippines là hai quốc gia trong cùng khu vực Đông Nam Á, có quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp, cùng chia sẻ nhiều lợi ích chiến lược trong việc duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.

Cách đây tròn 50 năm, ngày 12/7/1976, hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Từ đó đến nay, quan hệ Việt Nam-Philippines phát triển mạnh mẽ, ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất trên nhiều lĩnh vực.

Đặc biệt, việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Tăng cường vào tháng 6/2026 đã tạo nền tảng thúc đẩy quan hệ hai nước ngày càng toàn diện hơn trong giai đoạn mới.

Nửa thế kỷ đồng hành, hợp tác toàn diện và bền vững

Trong 5 thập kỷ qua, quan hệ hai nước không ngừng được củng cố và phát triển trên nhiều lĩnh vực, ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất hơn, nhất là từ sau khi hai nước thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược vào tháng 11/2015.
Việc thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược năm 2015 là dấu mốc quan trọng, tạo nền tảng để thúc đẩy hợp tác toàn diện trong giai đoạn mới.

Trong những năm gần đây, quan hệ hai nước tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, trong đó nổi bật là sự gia tăng tin cậy chính trị, mở rộng hợp tác kinh tế và tăng cường phối hợp trên các vấn đề khu vực và quốc tế.

Hai bên duy trì thường xuyên các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao, gần đây có chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Tổng thống Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. (tháng 1/2024); Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang thăm Philippines (tháng 8/2024); Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr nhân dịp dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 44, 45 tại Lào (ngày 8/10/2024), Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 46 tại Malaysia (ngày 26/5/2025), Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47 tại Malaysia (ngày 27/10/2025); Thủ tướng Lê Minh Hưng tiếp xúc song phương Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr nhân dịp dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Philippines (ngày 7/5/2026); Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước Philippines (ngày 31/5 và 1/6/2026)...

Đặc biệt, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào ngày 31/5 và 1/6/2026 là một dấu mốc có ý nghĩa quan trọng trong quan hệ giữa hai nước.

Diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1976-2026), chuyến thăm không chỉ củng cố tin cậy chính trị, mà còn chính thức nâng tầm quan hệ Việt Nam-Philippines lên Đối tác Chiến lược Tăng cường, khẳng định quyết tâm chính trị mạnh mẽ của cả hai nước và mở ra các cơ hội hợp tác sâu rộng, thực chất hơn. Tính đến hiện tại, Việt Nam vẫn là quốc gia duy nhất trong ASEAN có quan hệ Đối tác chiến lược tăng cường với Philippines.

Với việc nâng tầm khuôn khổ quan hệ lên Đối tác Chiến lược Tăng cường, hai bên nhất trí phối hợp cùng xây dựng Chương trình hành động triển khai khuôn khổ quan hệ mới trong thời gian tới; nhất trí tăng cường tin cậy chính trị, củng cố nền tảng chiến lược vững chắc cho quan hệ hai nước thông qua tăng cường tiếp xúc, trao đổi đoàn cấp cao, phát huy các cơ chế hợp tác, tăng cường quan hệ trên các kênh và giữa các cấp, các ngành và địa phương của hai nước.

Hai bên nhất trí củng cố, thúc đẩy hợp tác thực chất về an ninh-quốc phòng, hợp tác biển, đại dương; bảo đảm tự do hàng hải và hàng không, duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực thông qua các cơ chế phối hợp…

Hai bên nhất trí các định hướng lớn để tạo đột phá trong hợp tác kinh tế để mang lại lợi ích thực chất cho người dân và sự phát triển của mỗi nước. Hai nước mong muốn vượt mục tiêu thương mại song phương 10 tỷ USD theo hướng cân bằng, thông qua mở rộng cơ hội thương mại hai chiều, cải thiện tiếp cận thị trường và giảm thiểu các rào cản thương mại và đầu tư…

Ngoài các cuộc gặp, tiếp xúc song phương, hai bên cũng duy trì các cơ chế hợp tác quan trọng, như: Ủy ban hỗn hợp về hợp tác song phương, Tham khảo chính trị, Đối thoại chính sách quốc phòng, Nhóm công tác chung về các vấn đề biển và đại dương.

Các cơ chế này giúp hai nước tăng cường trao đổi chiến lược, chia sẻ quan điểm và xử lý hiệu quả các vấn đề cùng quan tâm.

Hợp tác giữa hai nước về quốc phòng-an ninh, biển và đại dương tiếp tục là trụ cột quan trọng, ngày càng thực chất và được thể chế hóa cao. Hai bên tăng cường trao đổi đoàn, hợp tác đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm và phối hợp trong các lĩnh vực, như: an ninh hàng hải, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, tìm kiếm cứu nạn, phòng chống thiên tai và ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Điều này góp phần củng cố lòng tin chiến lược và đóng góp tích cực vào ổn định chung của khu vực.

Hai nước cũng phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, đặc biệt trong ASEAN, Liên hợp quốc và các cơ chế hợp tác đa phương khác.

Hai nước cùng coi trọng vai trò trung tâm của ASEAN, đề cao chủ nghĩa đa phương, luật pháp quốc tế và hướng tới xây dựng một khu vực Đông Nam Á đoàn kết, tự cường và phát triển bền vững.

Philippines ủng hộ Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân lần thứ 11 và các ứng cử của Việt Nam vào Hội đồng Kinh tế và Xã hội (ECOSOC) nhiệm kỳ 2030-2032 và Hội đồng Bảo an nhiệm kỳ 2032-2033 với tư cách là ứng cử viên của ASEAN; Việt Nam ủng hộ Philippines làm ứng cử viên của ASEAN vào Hội đồng Bảo an nhiệm kỳ 2027-2028.

Hợp tác kinh tế, thương mại là trụ cột

Trong chặng đường 50 năm qua, hợp tác kinh tế-thương mại luôn là một trụ cột quan trọng, phản ánh nhu cầu phát triển của hai nước và đóng góp thiết thực vào hòa bình, ổn định, thịnh vượng chung của khu vực.

Philippines hiện là một trong những thị trường quan trọng của Việt Nam trong ASEAN, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và lương thực. Việt Nam là đối tác cung ứng gạo quan trọng của Philippines, góp phần hỗ trợ bảo đảm an ninh lương thực cho Philippines, đồng thời tạo đầu ra ổn định cho nông sản Việt Nam.

Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 11 của Philippines. Kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng ấn tượng với tốc độ trung bình trên 10%/năm trong giai đoạn 2015-2025, từ 2,92 tỷ USD lên 7,8 tỷ USD. Trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 3,74 tỷ USD. Hai nước đặt mục tiêu sớm đạt kim ngạch thương mại 10 tỷ USD.

Cơ cấu hàng hóa ngày càng đa dạng với gần 40 nhóm mặt hàng xuất khẩu chủ lực từ Việt Nam, nổi bật là nông thủy sản, thực phẩm chế biến, vật liệu xây dựng, dệt may và máy móc thiết bị.

Về đầu tư, đến hết tháng 4/2026, Philippines có 112 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 626,8 triệu USD, đứng thứ 32/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam có 25 dự án đầu tư sang Philippines với tổng vốn đăng ký hơn 148,2 triệu USD, đứng thứ 22/88 địa điểm đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam. Các dự án của Việt Nam vào Philippines tập trung vào lĩnh vực chuyển đổi xanh, taxi điện và công nghệ cao, mở ra động lực mới cho hạ tầng và phát triển bền vững của Philippines.

Giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục, văn hóa và du lịch giữa hai nước cũng ngày càng được mở rộng. Ngày càng có nhiều sinh viên Philippines sang Việt Nam theo học các chương trình đại học, sau đại học, và ngược lại, nhiều sinh viên Việt Nam cũng sang Philippines thực tập và hoàn thành một phần chương trình học tập tại đây.

Lượng khách Philippines đến Việt Nam và số chuyến bay giữa hai nước tăng mạnh. Năm 2025, lượng du khách từ Philippines sang Việt Nam là hơn 482.000 lượt, tăng 81,3% so với năm 2024; 4 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 236.000 lượt (tăng 73,4%), đưa Philippines lần đầu vào top 10 thị trường gửi khách lớn nhất của Việt Nam; số chuyến bay giữa hai nước năm 2025 là 6.700 chuyến, tăng 59% so với năm 2024.

Việc mở rộng đường bay thẳng bởi 5 hãng hàng không (Vietnam Airlines, Philippines Airlines, Vietjet Air, Cebu Pacific, AirAsia) đã góp phần quan trọng vào kết quả này.

Những hoạt động trên góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước, qua đó tạo nền tảng xã hội tích cực cho quan hệ song phương phát triển bền vững và lâu dài.

Quyết tâm đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Tăng cường Việt Nam-Philippines đi vào chiều sâu, hiệu quả và thực chất

Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt, kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Philippines (1976-2026) và là năm Philippines đảm nhiệm trọng trách Chủ tịch ASEAN 2026. Việt Nam khẳng định luôn coi trọng và mong muốn phát triển quan hệ Đối tác chiến lược tăng cường với Philippines lên tầm cao mới, sâu sắc và toàn diện hơn.

Để quan hệ Đối tác Chiến lược Tăng cường Việt Nam-Philippines vững bước tiến vào chặng đường phát triển mới, toàn diện và thực chất hơn, theo Đại sứ Việt Nam tại Philippines Lại Thái Bình, trong thời gian tới, hai bên cần tiếp tục duy trì và tăng cường nhịp độ trao đổi đoàn các cấp và triển khai hiệu quả, thường xuyên các cơ chế đối thoại đã có. Qua đó, hai nước nâng cao hiểu biết lẫn nhau, củng cố lòng tin chiến lược, thúc đẩy hợp tác thực chất và lâu dài trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực có nhiều diễn biến khó lường.

Đại sứ Lại Thái Bình cho biết với tiềm năng to lớn của hai nền kinh tế tăng trưởng hàng đầu khu vực và tính bổ trợ cao cho nhau, Việt Nam và Philippines còn rất nhiều dư địa để thúc đẩy thương mại-đầu tư. Vì vậy, thời gian tới hai bên cần tiếp tục phối hợp hoàn thiện các chính sách thuận lợi hóa thương mại, mở rộng thị trường, tăng cường xúc tiến đầu tư và kết nối doanh nghiệp.

Đồng thời, hai nước cần tận dụng Bản ghi nhớ hợp tác về khoa học công nghệ và chuyển đổi số vừa ký kết để thúc đẩy mạnh mẽ các lĩnh vực kinh tế số và kinh tế xanh - những động lực tăng trưởng mới của cả hai nền kinh tế. Bên cạnh hợp tác nông nghiệp truyền thống, hai bên cũng cần tập trung vào nông nghiệp thông minh, nuôi trồng thủy sản thích ứng biến đổi khí hậu - nhu cầu cấp thiết chung của cả hai quốc gia ven biển.

Về giao lưu nhân dân, bên cạnh việc triển khai hiệu quả Chương trình hợp tác du lịch giai đoạn 2026-2029 và các chương trình hợp tác văn hóa đã ký kết, thời gian tới hai bên cần thúc đẩy kết nối trực tiếp giữa các địa phương, tổ chức hữu nghị và cơ sở giáo dục.

Theo Đại sứ Lại Thái Bình, với nền tảng 50 năm quan hệ hữu nghị và khuôn khổ Đối tác chiến lược tăng cường, quan hệ Việt Nam-Philippines đang bước sang một giai đoạn phát triển mới với mức độ gắn kết và tin cậy chiến lược ngày càng cao hơn, mang lại an ninh, thịnh vượng và hạnh phúc cho nhân dân hai nước, đồng thời góp phần tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới./.