Trọng tâm hợp tác Việt-Mỹ sẽ ưu tiên 5 lĩnh vực then chốt: công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo; năng lượng sạch; chuỗi cung ứng bền vững; đổi mới sáng tạo; và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ngày 14/10, tại Hà Nội đã diễn ra chuỗi sự kiện quan trọng nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế thương mại song phương, gồm Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam-Hoa Kỳ lần thứ 9 và Hội thảo "Thị trường Hoa Kỳ 2026: Cơ hội, thách thức và giải pháp đột phá."

Sự kiện do Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (Amcham) và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp tổ chức, nhằm nhấn mạnh định hướng chuyển dịch dòng vốn đầu tư nước ngoài vào công nghệ cao, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về minh bạch chuỗi cung ứng đối với doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường Hoa Kỳ.

Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam-Hoa Kỳ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết, sau hơn 3 năm triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện, quan hệ kinh tế hai nước đang bước vào kỷ nguyên tăng trưởng mới. Bất chấp những biến động toàn cầu, kinh tế Việt Nam 9 tháng năm 2026 vẫn ghi nhận mức tăng trưởng 9,01%, thu hút hơn 50 tỷ USD vốn FDI đăng ký và kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD.

Tuy nhiên, định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới sẽ có sự thay đổi căn bản. Theo Phó Thủ tướng Thường trực, bám sát Nghị quyết số 10-NQ/TW, Việt Nam sẽ chuyển mạnh từ việc thu hút các dự án đầu tư riêng lẻ sang phát triển nền tảng đầu tư theo cụm ngành và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Trọng tâm hợp tác Việt-Mỹ thời gian tới sẽ ưu tiên 5 lĩnh vực then chốt: công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI); năng lượng sạch; chuỗi cung ứng bền vững; đổi mới sáng tạo; và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ cam kết đẩy mạnh cải cách thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng và chuyển đổi từ tư duy quản lý sang kiến tạo.

Lãnh đạo Chính phủ cũng đề nghị phía Hoa Kỳ có những đánh giá khách quan, cân bằng trong các cuộc điều tra thương mại, sớm hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng nhằm tạo điều kiện cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường ổn định.

Dù không gian hợp tác ngày càng rộng mở, thị trường Hoa Kỳ đang đặt ra những "luật chơi" khắt khe hơn đối với hàng hóa nhập khẩu. Tại hội thảo chuyên đề do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức cùng ngày, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI, lưu ý các doanh nghiệp trong nước cần từ bỏ tư duy xuất khẩu hàng thô. Thay vào đó, doanh nghiệp phải chủ động xây dựng thương hiệu và từng bước dịch chuyển lên các công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn ngay tại thị trường sở tại.

Phân tích sâu hơn về chính sách, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), chỉ rõ thương mại Hoa Kỳ hiện xoay quanh 5 trụ cột: tính đối ứng, cân bằng thương mại, an ninh kinh tế, tăng cường sản xuất nội địa và an ninh chuỗi cung ứng. Do đó, việc minh bạch hóa nguồn gốc nguyên liệu là điều kiện sống còn. Nếu doanh nghiệp Việt Nam chỉ dừng lại ở khâu gia công, lắp ráp đơn thuần, sẽ rất khó để trụ vững trước các hàng rào kỹ thuật ngày càng tinh vi.

Thực tế giao thương đã cho thấy những rủi ro hiện hữu khi chính sách thương mại thay đổi. Tuy nhiên, để xử lý "điểm nghẽn" căn bản thì minh bạch xuất xứ mới chỉ là điều kiện cần, nếu doanh nghiệp Việt vẫn tiếp tục mắc kẹt ở công đoạn gia công, lắp ráp mang lại giá trị gia tăng thấp, nền kinh tế Việt Nam sẽ rất khó để bứt phá.

Nhìn lại chặng đường 30 năm, kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng gần 300 lần, nguyên Tham tán Thương mại Hoa Kỳ An Thế Dũng cảnh báo, đi kèm với đó là rủi ro về thay đổi chính sách, chất lượng sản phẩm và các tranh chấp pháp lý. Doanh nghiệp buộc phải tự trang bị năng lực phòng vệ từ sớm, kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất, đặc biệt là trong những ngành nhạy cảm như an toàn vệ sinh thực phẩm.

Bên cạnh đó, cộng đồng doanh nghiệp cần nghiên cứu bài bản rủi ro chính sách và chuẩn hóa quy trình quản trị. Sự chủ động minh bạch thông tin và nâng cấp chất lượng sản phẩm chính là giải pháp cốt lõi để hàng hóa Việt Nam tiến sâu và bám rễ vững chắc tại thị trường lớn nhất thế giới này./.