Dù xung đột tại Trung Đông kéo dài qua nhiều tháng, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn duy trì sự ổn định nhờ nhu cầu từ Trung Quốc giảm, nguồn cung từ Mỹ tăng và các nỗ lực xả kho dự trữ chiến lược.

Xung đột quân sự giữa Mỹ-Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2 từng làm dấy lên lo ngại giá dầu thế giới có thể vượt mốc 200 USD/thùng nếu nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn nghiêm trọng.

Tuy nhiên, sau gần 5 tháng giao tranh, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn duy trì được trạng thái tương đối ổn định, với giá dầu tăng nhưng chưa rơi vào kịch bản sốc như nhiều dự báo trước đó.

Theo giới phân tích, yếu tố đầu tiên giúp hạn chế đà tăng của giá dầu là sự sụt giảm nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc - quốc gia tiêu thụ dầu thô lớn nhất thế giới.

Trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng chậm lại, Bắc Kinh đã cắt giảm đáng kể lượng dầu nhập khẩu, đưa mức nhập khẩu trong tháng 6 xuống thấp nhất trong gần một thập kỷ. Đồng thời, nước này giảm xuất khẩu nhiên liệu, thúc đẩy sử dụng xe điện và điều chỉnh hoạt động của ngành hóa dầu, qua đó làm giảm nhu cầu tiêu thụ dầu trên thị trường quốc tế.

Ở chiều ngược lại, nguồn cung được bổ sung đáng kể từ Mỹ. Sản lượng khai thác dầu của nước này đạt gần 14 triệu thùng/ngày trong tháng 4, mức cao nhất từ trước đến nay, tiếp tục củng cố vị thế là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới.

Cùng với việc gia tăng sản lượng, Mỹ và các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng phối hợp xuất kho khoảng 400 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ chiến lược nhằm bù đắp phần nguồn cung bị gián đoạn do căng thẳng tại Trung Đông.

Một yếu tố khác góp phần kiềm chế biến động giá là tâm lý thận trọng trên thị trường tài chính.

Theo các chuyên gia, những tuyên bố trái chiều của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình hoặc mở lại Eo biển Hormuz khiến giới đầu tư khó dự báo xu hướng thị trường, qua đó hạn chế các hoạt động đầu cơ quy mô lớn.

Mặc dù giao dịch hợp đồng tương lai đã phục hồi từ giữa tháng 7, quy mô các vị thế đầu cơ vẫn thấp hơn đáng kể so với giai đoạn cao điểm của cuộc xung đột hồi tháng 3.

Bên cạnh đó, sau nhiều tháng liên tục xuất hiện các thông tin về chiến sự, thị trường dần thích nghi với các rủi ro địa chính trị. Theo các chuyên gia, những diễn biến quân sự mới không còn tạo ra tác động tâm lý mạnh như thời điểm xung đột mới bùng phát, khiến phản ứng của giá dầu trở nên ôn hòa hơn.

Trên thực tế, mặc dù hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz nhiều lần bị gián đoạn, thị trường vẫn tránh được tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhờ các tuyến vận tải thay thế.

Saudi Arabia đã tăng mạnh lượng dầu xuất khẩu qua cảng Yanbu trên Biển Đỏ để bù đắp một phần lượng dầu không thể vận chuyển qua Vịnh Persian. Việc điều chỉnh mạng lưới logistics cùng với nguồn dầu sẵn có trên thị trường châu Âu đã góp phần ổn định nguồn cung trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo sự ổn định hiện nay vẫn mang tính tạm thời. Nếu xung đột tiếp tục kéo dài, Eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa hoặc nhu cầu nhập khẩu dầu của Trung Quốc phục hồi mạnh trong khi lượng dự trữ chiến lược của các nước tiêu thụ lớn suy giảm, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể phải đối mặt với sức ép mới về nguồn cung.

Theo đó, dù chưa xảy ra cú sốc giá như dự báo ban đầu, thị trường năng lượng thế giới vẫn đứng trước nhiều rủi ro, trong bối cảnh các yếu tố địa chính trị tiếp tục chi phối triển vọng cung-cầu dầu mỏ trong những tháng tới./.