Tuyên Quang tổ chức chuỗi sự kiện Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 với trình diễn dân gian, trưng bày di sản, Festival ẩm thực và Lễ hội Nhảy lửa Pà Thẻn.

Từ những làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống, không gian trưng bày di sản đến lễ hội Nhảy lửa độc đáo của người Pà Thẻn, chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Tuyên Quang mang đến nhiều trải nghiệm văn hóa đặc sắc.

Không chỉ là dịp tôn vinh bản sắc các dân tộc, các sự kiện còn tạo không gian giao lưu, kết nối cộng đồng, quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch địa phương.

Theo Kế hoạch phối hợp số 125/KHPH-MTTQ-UBND ngày 27/10/2026 của Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và Ủy ban Nhân dân tỉnh Tuyên Quang, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc được tổ chức từ ngày 1-18/11 tại 100% thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh.

Tiếp nối các hoạt động tại cơ sở, Tuần Văn hóa-Đại đoàn kết diễn ra từ ngày 18-24/11, với hàng loạt chương trình văn hóa, nghệ thuật, giao lưu và trải nghiệm mang đậm bản sắc các dân tộc.

Đây là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930-18/11/2026) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), đồng thời tạo điều kiện để nhân dân tham gia sáng tạo, bảo tồn, truyền dạy và thụ hưởng các giá trị văn hóa truyền thống.

Hội tụ sắc màu văn hóa các dân tộc

Điểm nhấn trong chuỗi sự kiện là Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Tuyên Quang lần thứ I, diễn ra từ ngày 19-21/11 tại Quảng trường 26/3, phường Hà Giang 1. Đây là dịp để các cộng đồng dân tộc trên địa bàn tỉnh giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng, từ nghệ thuật trình diễn dân gian, trang phục, nhạc cụ đến phong tục, tập quán được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Theo kế hoạch, ngày hội quy tụ 18 đoàn nghệ nhân, diễn viên quần chúng, đại diện các vùng văn hóa và cộng đồng dân tộc tiêu biểu, được thành lập theo cụm xã, phường. Mỗi đoàn có từ 25-40 thành viên, lựa chọn những giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương để giới thiệu, trình diễn và giao lưu.

Công chúng sẽ có dịp thưởng thức nhiều loại hình nghệ thuật dân gian đặc trưng như làn điệu Then của người Tày, Páo dung của người Dao, Sình ca của người Cao Lan cùng các hình thức dân ca, dân vũ, nghi lễ truyền thống của nhiều cộng đồng dân tộc khác. Qua hoạt động trình diễn trực tiếp của nghệ nhân và người thực hành di sản, những giá trị văn hóa truyền thống không chỉ được tái hiện mà còn có cơ hội tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Điểm nhấn nghệ thuật của ngày hội là chương trình khai mạc diễn ra lúc 20 giờ 10 phút ngày 20/11, với chủ đề “Sắc màu văn hóa các dân tộc Tuyên Quang - Hội tụ, đoàn kết và lan tỏa.”

Chương trình dự kiến kéo dài 90 phút, kết hợp nghệ thuật chuyên nghiệp với sự tham gia trực tiếp của nghệ nhân, người thực hành di sản và diễn viên quần chúng. Nội dung tập trung giới thiệu những nét đặc sắc trong dân ca, dân vũ, dân nhạc và trang phục truyền thống, khắc họa bức tranh văn hóa đa dạng của các cộng đồng dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Cùng với chương trình khai mạc, Liên hoan nghệ thuật quần chúng diễn ra từ ngày 20-21/11, với mỗi đoàn xây dựng chương trình gồm ít nhất ba tiết mục.

Các tiết mục được thể hiện qua hình thức biểu diễn dân ca, dân vũ, dân nhạc hoặc trích đoạn sinh hoạt văn hóa, lễ hội, nghi lễ dân gian tiêu biểu.

Không gian trưng bày văn hóa truyền thống tại Quảng trường 26/3 từ ngày 19-22/11 tiếp tục mở rộng trải nghiệm cho người dân và du khách. Tại đây, trang phục, nhạc cụ, công cụ lao động, hiện vật văn hóa, sản phẩm thủ công, sản vật địa phương và các sản phẩm OCOP tiêu biểu sẽ được giới thiệu, tái hiện phần nào đời sống sinh hoạt, lao động và sáng tạo của các cộng đồng dân tộc.

Đáng chú ý, bên cạnh hoạt động trưng bày, Ban Tổ chức dự kiến bố trí các khu vực trình diễn nghề thủ công và trải nghiệm văn hóa. Việc ứng dụng mã QR để cung cấp thông tin về nguồn gốc, câu chuyện gắn với sản phẩm truyền thống cũng góp phần đổi mới cách giới thiệu di sản, giúp khách tham quan chủ động tìm hiểu sâu hơn về giá trị văn hóa của từng địa phương.

Đặc sắc những lễ hội và trải nghiệm văn hóa truyền thống

Một trong những sự kiện đáng chú ý trong chuỗi hoạt động là Lễ hội Nhảy lửa của người Pà Thẻn tỉnh Tuyên Quang lần thứ II, diễn ra từ ngày 22-24/11 tại xã Tân Trịnh.

Lễ hội có sự tham gia của 8 xã có đồng bào Pà Thẻn sinh sống, gồm Tân Trịnh, Yên Thành, Quang Bình, Thông Nguyên, Tân Quang, Liên Hiệp, Tri Phú và Minh Quang.

Không chỉ giới thiệu nghi lễ truyền thống độc đáo, lễ hội còn tổ chức nhiều hoạt động giao lưu, trải nghiệm nhằm tái hiện đời sống văn hóa của đồng bào Pà Thẻn. Người dân và du khách có thể tìm hiểu trang phục truyền thống, sản phẩm thủ công, ẩm thực, nông sản địa phương; đồng thời theo dõi các cuộc thi dệt thổ cẩm, gói bánh sừng trâu và tham gia, cổ vũ những môn thể thao, trò chơi dân gian như đẩy gậy, bắn nỏ, đi cà kheo, kéo co.

Đặc biệt, tối 24/11, nghi lễ Nhảy lửa truyền thống của người Pà Thẻn sẽ được tổ chức trong chương trình khai mạc lễ hội. Đây là nghi lễ tín ngưỡng dân gian mang đậm bản sắc văn hóa của cộng đồng, thể hiện quan niệm về thế giới tâm linh, sức mạnh tinh thần và mối quan hệ giữa con người với tự nhiên.

Thông qua việc tái hiện nghi lễ trong không gian lễ hội, những giá trị văn hóa đặc trưng của người Pà Thẻn có thêm cơ hội được giới thiệu rộng rãi, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về trách nhiệm gìn giữ di sản.

Trong khuôn khổ sự kiện còn có hội nghị gặp mặt, trao đổi kinh nghiệm về bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tạo diễn đàn để nghệ nhân, người có uy tín trong cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm truyền dạy, duy trì các phong tục, tập quán và giá trị văn hóa truyền thống.

Bên cạnh các chương trình nghệ thuật và lễ hội dân gian, Festival “Tinh hoa ẩm thực miền Bắc” năm 2026 với chủ đề “Giao lưu kết nối cụm du lịch miền Bắc” cũng là hoạt động đáng chú ý, diễn ra từ ngày 20-25/11 tại Quảng trường 26/3.

Sự kiện góp phần giới thiệu sự phong phú của văn hóa ẩm thực các địa phương, tạo cơ hội để người dân và du khách khám phá những món ăn đặc trưng, sản vật vùng miền, đồng thời tăng cường kết nối giữa các địa phương trong phát triển du lịch.

Lan tỏa giá trị văn hóa từ cộng đồng

Song hành với các sự kiện cấp tỉnh, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại các thôn, tổ dân phố tiếp tục tạo nền tảng để văn hóa được lan tỏa từ cơ sở.

Theo hướng dẫn của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, các địa phương tổ chức ngày hội phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm trang trọng, thiết thực, tiết kiệm và thu hút đông đảo nhân dân tham gia.

Bên cạnh phần lễ ôn lại truyền thống của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đánh giá kết quả xây dựng khối đại đoàn kết và biểu dương những tập thể, cá nhân tiêu biểu, phần hội được khuyến khích tổ chức nhiều hoạt động văn hóa truyền thống như liên hoan văn nghệ quần chúng, hát dân ca, dân vũ, trình diễn trang phục, giới thiệu nghề thủ công, ẩm thực và trò chơi dân gian.

Cùng với đó, các hoạt động như “Bữa cơm đại đoàn kết,” thăm hỏi gia đình chính sách, hỗ trợ hộ nghèo, chỉnh trang đường làng, ngõ xóm, trồng cây xanh và xây dựng công trình dân sinh góp phần gắn kết cộng đồng, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Tại các xã biên giới, hoạt động giao lưu với đại diện lãnh đạo và nhân dân các khu dân cư tương ứng ở nước láng giềng cũng được khuyến khích tổ chức trên cơ sở bảo đảm quy định về đối ngoại nhân dân và xuất nhập cảnh.

Đáng chú ý, tỉnh Tuyên Quang khuyến khích mỗi xã, phường xác định ít nhất một hoạt động, mô hình hoặc sản phẩm văn hóa có phương án duy trì sau sự kiện.

Việc tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Tuyên Quang lần thứ I trong không gian tỉnh sau hợp nhất còn mang ý nghĩa kết nối các vùng văn hóa, tạo cơ hội để những cộng đồng dân tộc có điều kiện giao lưu, giới thiệu và chia sẻ các giá trị đặc trưng. Mỗi dân tộc có ngôn ngữ, phong tục, nghệ thuật và tập quán riêng, cùng góp phần tạo nên sự phong phú, thống nhất trong đa dạng của văn hóa Tuyên Quang./.