Sự kiện tái hiện sinh động các nghi thức, lễ hội đặc trưng, tôn vinh nghệ nhân, già làng, trưởng bản, người có uy tín, là chủ thể văn hóa đã gìn giữ và trao truyền giá trị quý báu cho thế hệ mai sau.

Ngày hội “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026, tổ chức tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, Hà Nội), vừa chính thức khai mạc sáng nay, ngày 28/2. Tham dự các hoạt động văn hóa, chúc Tết cộng đồng các dân tộc Việt Nam tại sự kiện có Phó Thủ tướng Mai Văn Chính.

“Văn hóa không chỉ là di sản quá khứ…”

Phát biểu tại ngày hội, Phó Thủ tướng khẳng định, trải qua hàng nghìn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước, 54 dân tộc anh em Việt Nam đã không ngừng xây dựng, bồi đắp, hun đúc nền văn hóa Việt Nam - một nền văn hóa thống nhất trong đa dạng, tiên tiến và đậm đà bản sắc; hội tụ, hòa quyện và tỏa sáng những phẩm chất, tinh hoa văn hóa của các dân tộc trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam và tiếp nhận có chọn lọc tinh hoa văn hóa thế giới.

Những nét văn hóa độc đáo, đặc sắc ấy được khắc họa qua hình ảnh tiêu biểu như: Trống đồng Đông Sơn - biểu tượng của tinh thần quật cường và sức sống bất diệt của dân tộc; hay cồng chiêng Tây Nguyên - tiếng gọi thiêng liêng của thần linh và cộng đồng; hay sự hiện diện trong cây nêu xanh tươi đón Xuân, biểu trưng cho sự sum vầy, đoàn kết và lời cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu... Từ những hoa văn thổ cẩm rực rỡ trên trang phục của đồng bào Thái, Mông, Dao, đến những làng nghề truyền thống dệt lụa, làm gốm, đan lát của đồng bào các dân tộc…

“Chúng ta tự hào có dân ca quan họ Bắc Ninh, thực hành Then của đồng bào Tày, Nùng, Thái và điệu Xòe Thái đoàn kết, Nhã nhạc cung đình Huế trang nghiêm, nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ sinh động và dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh sâu lắng, hay Đờn ca tài tử Nam Bộ phóng khoáng, nghề gốm Chăm cổ truyền và lễ hội Vía Bà Chúa Xứ thiêng liêng, cùng những giá trị văn hóa độc đáo của đồng bào Khmer như lễ hội Ok Om Bok, nghệ thuật Dù Kê, âm nhạc dân gian truyền thống, thể hiện lòng biết ơn trời đất, tổ tiên và tinh thần gắn bó cộng đồng,” Phó Thủ tướng nói.

Theo Phó Thủ tướng Mai Văn Chính, tất cả đều là những biểu tượng văn hóa sống động, phản ánh bản lĩnh vượt qua thử thách, tinh thần sáng tạo và tình yêu quê hương đất nước. Văn hóa dân tộc chính là cội nguồn sức mạnh nội sinh, là nền tảng tinh thần vững chắc giúp chúng ta vượt qua mọi gian nan, từ dựng nước, giữ nước đến đổi mới, hội nhập và phát triển hôm nay. Văn hóa không chỉ là di sản của quá khứ mà còn là động lực cho hiện tại và tương lai, thấm sâu vào đời sống xã hội, khơi dậy truyền thống yêu nước, củng cố niềm tin và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Những năm qua, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, hàng nghìn lễ hội, sự kiện văn hóa đã được tổ chức hiệu quả, thu hút đông đảo nhân dân và du khách trong và ngoài nước; qua đó khẳng định sức sống bền bỉ, trường tồn của văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội nhập và phát triển.

Năm nay, sự kiện "Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc" tiếp tục tái hiện sinh động các nghi thức, lễ hội đặc trưng, tôn vinh vai trò của nghệ nhân, già làng, trưởng bản, người có uy tín - những chủ thể văn hóa trực tiếp sáng tạo, gìn giữ và trao truyền giá trị quý báu cho thế hệ mai sau.

Nhằm góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng yêu cầu cần tiếp tục đưa văn hóa thấm sâu vào đời sống xã hội, biến nó thành động lực mạnh mẽ cho sự phát triển.

Chuyển đổi số để bảo tồn, trao truyền di sản

Cũng trong khuôn khổ khai mạc ngày hội, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng khẳng định: “Sự kiện hôm nay còn là lời khẳng định mạnh mẽ về sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào các dân tộc, nhất là bà con ở vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo; đồng thời tạo không gian đế các nghệ nhân, già làng, trưởng bản, người có uy tín và đồng bào các dân tộc giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, tiếp tục trao truyền các giá trị văn hóa quý báu cho thế hệ hôm nay và mai sau.”

Theo Bộ trưởng, với nhiều điểm mới về nội dung và hình thức thể hiện, ngày hội năm nay quy tụ hơn 300 nghệ nhân, những chủ thể sáng tạo và gìn giữ văn hóa, đại diện cho 33 cộng đồng dân tộc đến từ 15 tỉnh, thành phố trên cả nước. Thông qua việc tái hiện các nghi lễ, lễ hội truyền thống, trình diễn di sản văn hóa đặc sắc, chúng ta được cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp phong phú, đa dạng của văn hóa Việt Nam.

Đó là âm vang hùng tráng của không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; là những giá trị văn hóa đặc sắc của Ngũ trò Viên Khê vùng đất xứ Thanh; là nghi thức rước Đại lịch trang nghiêm của đồng bào Khmer Nam Bộ; là lễ hội xuống đồng giàu ý nghĩa của đồng bào Sán Chay vùng đất Tổ Phú Thọ; cùng những điệu khèn gọi gió của vùng Tây Bắc, đến câu hò ví dặm đượm tình miền Trung và điệu lý ngọt lành, cùng làn điệu đờn ca tài tử, hò Đồng Tháp đậm đà bản sắc phương Nam...

“Mỗi nghi lễ, mỗi làn điệu dân ca, mỗi phong tục, tập quán được tái hiện hôm nay không chỉ là hoạt động trình diễn văn hóa, mà còn là sự tiếp nối của lịch sử, là sự khẳng định bản sắc, sự trao truyền, gìn giữ và lan tỏa những giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam,” Bộ trưởng nói và nhấn mạnh thực tiễn đó càng khẳng định bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành văn hóa, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính đề nghị các cấp, các ngành, địa phương tập trung quan tâm nhiều hơn nữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo, bằng cách tăng cường đầu tư chuyển đổi số để bảo tồn di sản, hỗ trợ nghệ nhân sử dụng công nghệ trong sáng tạo và trao truyền; thúc đẩy công nghiệp văn hóa, du lịch cộng đồng để tạo sinh kế bền vững; khuyến khích sự tham gia của cộng đồng.

Phó Thủ tướng cho rằng cần đa dạng hóa các hình thức giao lưu văn hóa, tận dụng sức mạnh của hội nhập quốc tế để lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, biến sự phong phú của tài nguyên văn hóa thành cơ hội phát triển kinh tế, chạm đến trái tim bạn bè thế giới.

Đặc biệt, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam cần tiếp tục phát huy vai trò như một trung tâm văn hóa tầm quốc gia và quốc tế, nơi thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu, trao đổi và trình diễn văn hóa đặc sắc.

“Làng văn hóa cần tiếp tục đầu tư đồng bộ về hạ tầng, phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa bền vững. Qua đó, khẳng định vị thế ‘ngôi nhà chung’ của cộng đồng 54 dân tộc, góp phần lan tỏa hình ảnh một Việt Nam giàu truyền thống, thân thiện tới nhân dân, du khách trong nước và bạn bè quốc tế,” Phó Thủ tướng nhấn mạnh./.