Hàng nghìn học sinh thuộc nhiều dân tộc thiểu số được tập trung về những ngôi trường có đầy đủ phòng học, khu nội trú, sân chơi, sân thể thao và các công trình phục vụ sinh hoạt.

Giữa đại ngàn Trường Sơn, những ngôi trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp mới không chỉ mang đến không gian học tập, ăn ở khang trang cho hàng nghìn học sinh vùng biên, mà còn mở ra một không gian kết nối cộng đồng.

Từ đây, những chương trình văn hóa, nghệ thuật, hoạt động thiện nguyện quy mô lớn có thể đến gần hơn với trẻ em vùng cao, giúp các em mở rộng trải nghiệm, tự tin hơn và nuôi dưỡng những ước mơ.

Từ những điểm trường lẻ đến mái trường chung nơi biên giới

Địa hình chia cắt, đèo dốc và khoảng cách giữa các khu dân cư từ lâu là trở ngại lớn đối với việc tổ chức dạy và học ở khu vực biên giới phía Tây thành phố Đà Nẵng. Nhiều học sinh phải học tại các điểm trường lẻ, điều kiện cơ sở vật chất, ăn ở và sinh hoạt còn hạn chế.

Sự xuất hiện của những ngôi trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp quy mô lớn đang tạo nên một thay đổi rõ nét. Hàng nghìn học sinh thuộc nhiều dân tộc thiểu số được tập trung về những ngôi trường có đầy đủ phòng học, khu nội trú, sân chơi, sân thể thao và các công trình phục vụ sinh hoạt.

Riêng tại 6 ngôi trường vừa đưa vào hoạt động tại các xã vùng biên thành phố Đà Nẵng, hơn 4.600 học sinh được hưởng lợi từ hệ thống trường lớp mới, thay vì phải phân tán ở nhiều điểm trường nhỏ trên địa bàn rộng lớn.

Theo bà Trần Mai Anh, sáng lập Quỹ Thiện Nhân và Những người bạn, trước đây, các con học tại nhiều điểm trường lẻ, điều kiện ăn ở, sinh hoạt còn khó khăn, gây trở ngại cho việc học tập. Do đó, giá trị trước hết của những ngôi trường mới là tạo dựng môi trường học tập, sinh hoạt tập trung, đủ điều kiện cho trẻ em vùng biên.

Không gian trường học rộng rãi cũng tạo thêm điều kiện để học sinh vùng cao tham gia những hoạt động trước đây ít có cơ hội tiếp cận.

Bà Hồ Thị Tâm, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Tây Giang cho biết, khi có ngôi trường mới với hệ thống cơ sở vật chất đồng bộ, sân bãi khang trang, học sinh có thêm cơ hội tham gia các chương trình quy mô lớn, qua đó tự tin hơn trong cuộc sống.

Khi biên giới trở thành điểm đến của những yêu thương

Một minh chứng là chương trình Trung thu “Trăng sáng muôn nơi - Vầng trăng chiến sỹ” được tổ chức tại xã Tây Giang, quy tụ hơn 1.600 đại biểu, cán bộ, chiến sỹ, nghệ sỹ và học sinh của 6 xã biên giới.

Sân trường, sân khấu và các công trình phục vụ sinh hoạt tại ngôi trường mới tạo điều kiện tổ chức một hoạt động quy mô lớn ngay tại vùng biên. Lực lượng vũ trang, tổ chức Đoàn, doanh nghiệp, các quỹ xã hội, nghệ sỹ, đầu bếp, tình nguyện viên và học sinh từ khu vực đô thị cùng hội tụ, mang đến cho học sinh vùng biên những trải nghiệm mới.

Theo bà Trần Mai Anh, ngôi trường không chỉ là nơi học tập mà còn có thể trở thành “cánh cửa kết nối hai chiều” giữa trẻ em vùng xa, vùng biên với trẻ em thành phố.

Trong ngày hội, học sinh được tham gia gian hàng sách, thưởng thức buffet ba miền, chơi trò chơi dân gian, xem biểu diễn nghệ thuật, múa lân sư rồng và pháo hoa. Với nhiều em, những trải nghiệm vốn quen thuộc với trẻ em thành thị lại là những điều mới mẻ.

Anh Võ Khắc Linh, Bếp trưởng Bếp Pizz.Á và Ngự thuyền Heritage Huế, mang pizza đến với trẻ em Tây Giang. “Đa số các bạn nhỏ lần đầu tiên được thưởng thức bánh pizza nên rất phấn khởi. Xuất thân của Linh cũng từ một cậu bé nông thôn, đến năm 18 tuổi ra thành phố mới biết chiếc bánh pizza hình hài thế nào. Linh muốn mang chính cảm xúc đặc biệt đó đến cho các bạn trẻ vùng núi biên giới”, anh Linh tâm sự.

Còn với những học sinh từ thành phố lên Tây Giang biểu diễn, chuyến đi cũng mang đến trải nghiệm về sự sẻ chia.

Em Nguyễn Đặng Thái Tuệ, học sinh lớp 8/7 Trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Nguyễn Khuyến Đà Nẵng cho biết, khi trực tiếp gặp những bạn nhỏ cùng trang lứa ở vùng cao, em cảm nhận rõ hơn sự khác biệt về điều kiện sống. Theo Thái Tuệ, nhiều bạn còn thiếu thốn cả về vật chất và tinh thần, khiến em cảm thấy thương và trân trọng cơ hội được trực tiếp biểu diễn, mang niềm vui đến cho các bạn trong ngày hội.

Đại tá Đinh Văn Hưng, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng cho rằng, trường học ở khu vực biên giới không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn góp phần hình thành tình yêu quê hương, đất nước cho thế hệ trẻ. Ngôi trường mới khang trang tạo điều kiện để học sinh học tập, đồng thời là không gian tổ chức các lễ hội, qua đó góp phần nuôi dưỡng tuổi thơ và những ước mơ của các em.

Điều quan trọng hơn cả có lẽ không nằm ở một đêm hội hay một chương trình cụ thể, mà ở những gì còn lại sau đó trong suy nghĩ của trẻ. Chương trình Trung thu “Trăng sáng muôn nơi - Vầng trăng chiến sỹ,” sáng kiến “Ngân hà ước mơ” đã tạo cơ hội để học sinh vùng cao trực tiếp nói ra những mong muốn của mình, từ những điều rất giản dị đến những ước mơ về học tập và tương lai.

Bà Trần Mai Anh, sáng lập Quỹ Thiện Nhân và Những người bạn nhận xét, trẻ em vùng cao có rất nhiều ước mơ nhưng đôi khi những ước mơ ấy còn nhỏ bé bởi thế giới trải nghiệm của các em chưa rộng. Khi được tham gia các sự kiện lớn và được nói lên ước mơ của mình, qua đó làm cho thế giới của trẻ trở nên rộng mở hơn.

Với Nguyễn Thị Bảo Ngọc, học sinh lớp 9/1 Trường Phổ thông dân tộc nội trú Tây Giang, việc được tham dự một sự kiện Trung thu quy mô lớn ngay tại ngôi trường mình đang học mang đến niềm vui và sự phấn khởi. Em cho rằng ngôi trường mới mở ra thêm nhiều cơ hội phát triển cho học sinh vùng cao, đặc biệt là những em có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời tạo động lực để em cố gắng học tập, vươn lên.

Em Trần Hà Thu Ngân, cùng học lớp 9/1 mong muốn, những hoạt động tương tự tiếp tục được tổ chức để học sinh vùng cao có thêm cơ hội trải nghiệm. Em hy vọng sẽ có thêm nhiều đoàn nghệ sỹ đến giao lưu, biểu diễn để các em được thưởng thức các chương trình nghệ thuật và cảm nhận không khí lễ hội.

Từ những hoạt động tại ngôi trường mới, có thể thấy giá trị của những ngôi trường mới ở vùng biên không chỉ được đo bằng số phòng học, khu nội trú hay sân bãi được xây dựng mà còn có thể trở thành điểm hội tụ của giáo dục, văn hóa và các nguồn lực xã hội. Qua đó, học sinh vùng cao có thêm cơ hội trải nghiệm, mở rộng hiểu biết và tiếp cận những hoạt động ngoài chương trình học.

Giữa đại ngàn Trường Sơn, những mái trường mới đang mở thêm cơ hội để thế giới bên ngoài đến gần với trẻ em vùng biên, đồng thời tạo không gian để các em nuôi dưỡng ước mơ và hướng tới tương lai./.