Việc kinh tế tư nhân được xác định rõ là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế đã tạo tín hiệu rất tích cực đối với cộng đồng doanh nghiệp và kiều bào.

Sau 1 năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, cộng đồng doanh nghiệp và kiều bào đã ghi nhận tín hiệu tích cực nhất là sự thay đổi trong tư duy chính sách: khu vực tư nhân ngày càng được nhìn nhận như một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Những chuyển biến về cải cách thủ tục, tháo gỡ rào cản thị trường và tinh thần bảo vệ doanh nhân đã góp phần củng cố niềm tin, tạo thêm động lực để kiều bào quan tâm hơn tới cơ hội đầu tư, hợp tác và đồng hành với sự phát triển của Việt Nam.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Canada về vấn đề này, bà Vũ Thị Thu Hoàn - Trưởng phòng tại Ngân hàng Citibank Canada thuộc Citigroup, cho biết chuyển động đáng chú ý nhất không chỉ nằm ở các chính sách cụ thể, mà trước hết là sự thay đổi về tư duy phát triển. Việc kinh tế tư nhân được xác định rõ là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế đã tạo tín hiệu rất tích cực đối với cộng đồng doanh nghiệp và kiều bào. Bà nhận định đây là bước chuyển có ý nghĩa lớn, bởi khu vực tư nhân không còn chỉ được nhìn nhận như một bộ phận cấu thành của nền kinh tế, mà đã được đặt vào vị trí trung tâm hơn trong chiến lược phát triển quốc gia.

Theo bà Vũ Thị Thu Hoàn, cộng đồng người Việt ở nước ngoài, trong đó có kiều bào tại Canada, đã cảm nhận rõ hơn những chuyển biến từ môi trường kinh doanh trong nước. Một số rào cản gia nhập thị trường đã được tháo gỡ; nhiều ngành nghề kinh doanh có điều kiện được rà soát, cắt giảm; qua đó tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như các ý tưởng khởi nghiệp.

Một điểm tích cực khác là tiến trình chuyển đổi số trong thủ tục hành chính. Việc mở rộng dịch vụ công trực tuyến giúp kiều bào có thể xử lý một số thủ tục từ xa, giảm phụ thuộc vào việc phải trực tiếp về Việt Nam. Tuy đây là thay đổi mang tính kỹ thuật, nhưng có tác động đáng kể đến tâm lý của nhà đầu tư ở xa, bởi thủ tục thuận tiện hơn đồng nghĩa với việc chi phí thời gian và chi phí tiếp cận thị trường sẽ thấp hơn.

Từ thực tế cộng đồng người Việt tại Canada, bà Vũ Thị Thu Hoàn cho rằng niềm tin của kiều bào đối với môi trường đầu tư trong nước đang có dấu hiệu gia tăng. Nếu như cách đây khoảng 5 năm, việc đưa vốn, kinh nghiệm hoặc mạng lưới kinh doanh về Việt Nam chưa phải là chủ đề được bàn luận thường xuyên, thì hiện nay ngày càng có nhiều người Việt tại Canada nghiêm túc trao đổi về khả năng đầu tư, hợp tác hoặc kết nối kinh doanh với quê hương.

Nhìn về giai đoạn Việt Nam bước vào “kỷ nguyên vươn mình," bà Vũ Thị Thu Hoàn kỳ vọng khu vực kinh tế tư nhân sẽ đảm nhận 3 vai trò quan trọng. Trước hết, kinh tế tư nhân cần trở thành lực lượng dẫn dắt đổi mới sáng tạo.

Tại Canada, nhiều đột phá thực chất thường xuất phát từ khu vực tư nhân, từ các startup công nghệ tại Toronto đến các doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao ở Ontario. Việt Nam hiện có lực lượng kỹ sư trẻ, năng động và có năng lực. Nếu khu vực tư nhân được trao đủ không gian phát triển, được tiếp cận nguồn lực phù hợp và có môi trường thử nghiệm thuận lợi, Việt Nam hoàn toàn có thể hình thành những doanh nghiệp công nghệ có năng lực cạnh tranh thực chất, chứ không chỉ dừng lại ở những định giá mang tính biểu tượng.

Thứ hai, khu vực tư nhân có thể đóng vai trò cầu nối hiệu quả hơn với mạng lưới kiều bào toàn cầu. Theo bà, cộng đồng người Việt tại Canada không chỉ có nguồn lực tài chính mà còn có kinh nghiệm quản trị theo chuẩn quốc tế, hiểu biết về thị trường sở tại, mạng lưới quan hệ kinh doanh và lợi thế đặc biệt là am hiểu cả Việt Nam lẫn Canada. Đây là nguồn lực mềm rất quan trọng, có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong nước trong quá trình nâng chuẩn quản trị, mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Thứ ba, kinh tế tư nhân cần góp phần tạo ra việc làm chất lượng cao. Bà cho rằng thách thức đối với Việt Nam không chỉ là tạo thêm nhiều việc làm, mà còn là tạo ra những công việc giúp người lao động tích lũy kỹ năng, nâng cao năng suất và tham gia vào các ngành có giá trị gia tăng cao hơn. Đây mới là nền tảng quan trọng để Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh quốc gia và tránh nguy cơ mắc kẹt trong bẫy thu nhập trung bình.

Từ góc nhìn thực tiễn tại Canada, bà Vũ Thị Thu Hoàn cho rằng để phát triển kinh tế tư nhân hiệu quả hơn, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, đặc biệt là tính ổn định, minh bạch và khả năng dự đoán của chính sách.

Về tiếp cận vốn, bà Vũ Thị Thu Hoàn cho rằng cần phát triển hệ sinh thái tài chính đa dạng hơn cho khu vực tư nhân. Doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, không nên phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng truyền thống. Việt Nam cần thúc đẩy các kênh như quỹ đầu tư mạo hiểm, thị trường vốn dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như các cơ chế bảo lãnh tín dụng để doanh nghiệp có thêm lựa chọn tài chính phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Đối với cải cách thủ tục hành chính, bà nhấn mạnh công tác này không nên chỉ dừng lại ở việc đơn giản hóa từng thủ tục riêng lẻ, mà cần tái thiết kế toàn bộ quy trình theo hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Nói cách khác, quy trình hành chính cần được thiết kế từ nhu cầu của người sử dụng cuối cùng, thay vì chỉ dựa trên logic vận hành nội bộ của cơ quan quản lý.

Riêng đối với việc thu hút nguồn lực kiều bào, bà Vũ Thị Thu Hoàn cho rằng Việt Nam cần có cơ chế cụ thể hơn, thay vì chỉ dừng lại ở lời kêu gọi chung. Một số hướng có thể xem xét là đơn giản hóa thủ tục để kiều bào tham gia các quỹ đầu tư trong nước; xây dựng cổng kết nối giữa kiều bào và doanh nghiệp Việt Nam do nhà nước bảo trợ nhưng vận hành theo cơ chế thị trường; đồng thời có cơ chế công nhận bằng cấp, kinh nghiệm chuyên môn quốc tế để kiều bào có thể tham gia thực chất hơn vào hội đồng quản trị doanh nghiệp, hoạt động tư vấn chiến lược hoặc tư vấn chính sách. Việt Nam đang đi đúng hướng trong việc khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân.

Một khi môi trường pháp lý ổn định hơn, thủ tục minh bạch và cơ chế tham gia rõ ràng hơn, nguồn lực tài chính, tri thức và mạng lưới của người Việt ở nước ngoài sẽ có cơ hội chuyển hóa thành những quyết định đầu tư, hợp tác và đồng hành thực chất với sự phát triển của đất nước./.