Ngành giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ tăng cường tư vấn hướng nghiệp đến tổ chức ôn tập theo năng lực học sinh, góp phần giảm áp lực cho học sinh trước kỳ thi.

Chỉ còn hơn một tháng nữa sẽ diễn ra kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập tại Thành phố Hồ Chí Minh. Trong bối cảnh số học sinh tăng mạnh cùng với việc kỳ thi diễn ra sớm hơn mọi năm, ngành giáo dục Thành phố triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ tăng tỷ lệ chỉ tiêu tuyển sinh, tăng cường tư vấn hướng nghiệp đến tổ chức ôn tập theo năng lực học sinh, góp phần giảm áp lực cho học sinh trước kỳ thi.

Tăng cơ hội cho học sinh vào công lập

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027 tại Thành phố Hồ Chí Minh sẽ được tổ chức vào ngày 1-2/6, sớm hơn gần một tuần so với các năm trước. Thí sinh dự thi ba môn bắt buộc gồm Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ, với những thí sinh có nguyện vọng vào lớp 10 chuyên hoặc tích hợp sẽ dự thi thêm môn tương ứng.

Năm nay, Thành phố có hơn 169.000 học sinh lớp 9, tăng hơn 42.700 em so với năm trước. Trước áp lực gia tăng quy mô học sinh, Sở Giáo dục và Đào tạo đặt mục tiêu tuyển gần 118.400 học sinh vào lớp 10 công lập, tương đương 70% học sinh lớp 9; nếu theo chuẩn sỹ số thì các trường trung học phổ thông công lập thì chỉ đáp ứng chỗ học cho khoảng 61% học sinh lớp 9.

Hiện nay, các loại hình học tập khác như giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp hoặc trung học phổ thông tư thục tại thành phố đáp ứng đủ chỗ học cho số học sinh còn lại.

Riêng 3 trường công lập đặc thù sẽ tuyển sinh bằng hình thức xét tuyển kết quả học tập của học sinh hoàn thành bậc trung học cơ sở năm học 2025-2026 tại trường hoặc tại địa bàn, gồm: Trường Trung học cơ sở-Trung học phổ thông Thạnh An (xã Thạnh An); Trung học phổ thông Võ Thị Sáu - Đặc khu Côn Đảo; Trường Phổ thông Dân tộc nội trú.

Theo kế hoạch, học sinh sẽ đăng ký nguyện vọng tuyển sinh lớp 10 công lập từ ngày 22-28/4, dự kiến, ngày 4/5, Sở sẽ công bố dữ liệu về đăng ký nguyện vọng 1.

Trên cơ sở đó từ ngày 4-8/5, học sinh có thể điều chỉnh nguyện vọng nếu có nhu cầu. Những năm gần đây, tại Thành phố tình trạng thí sinh trúng tuyển nhưng không nhập học khá nhiều dẫn đến nhiều trường tuyển không đủ chỉ tiêu, trong khi nhiều học sinh khác vẫn có mong muốn vào trường công lập.

Một trong những nguyên nhân được ghi nhận là nhiều em đăng ký vào trường quá xa nhà, không thuận tiện đi lại sau khi trúng tuyển. Từ năm học 2023-2024, Thành phố bắt đầu tổ chức đợt xét tuyển bổ sung sau giai đoạn tuyển sinh chính thức, nhằm tăng cơ hội cho học sinh vào lớp 10 công lập.

Năm nay, cùng với tiếp tục theo quy trình tuyển sinh 2 giai đoạn - chính thức và bổ sung, công tác tư vấn đăng ký nguyện vọng được ngành Giáo dục thành phố đẩy mạnh, bên cạnh lựa chọn trường phù hợp với năng lực, yếu tố thuận tiện đi học cũng được nhấn mạnh.

Các trường trung học cơ sở có trách nhiệm tư vấn để học sinh lựa chọn trường gần nơi cư trú, thuận tiện di chuyển, phù hợp với năng lực học tập và điều kiện gia đình.

Hệ thống tuyển sinh của Thành phố hỗ trợ tính toán khoảng cách từ nơi ở hiện tại theo VNeID đến từng nguyện vọng đăng ký và đưa ra cảnh báo phù hợp.

Trường hợp học sinh đăng ký nguyện vọng ở những trường có khoảng cách vượt mức khuyến nghị (trên 10 km đối với địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và Bình Dương cũ; trên 13 km đối với địa bàn Bà Rịa-Vũng Tàu cũ), các trường phải gặp gỡ trực tiếp phụ huynh để tư vấn, thông báo rõ quy định không được thay đổi nguyện vọng sau khi trúng tuyển.

Học sinh và phụ huynh cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đăng ký nguyện vọng và chịu trách nhiệm với quyết định lựa chọn của mình. Theo các chuyên gia tuyển sinh, việc lựa chọn nguyện vọng không chỉ dựa vào sự với năng lực mà học sinh còn phải phải cân nhắc đến yếu tố quãng đường đến trường.

Bởi nếu chọn trường quá xa, việc di chuyển hàng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và hiệu quả học tập của học sinh. Ngoài ra, việc chọn môn học lựa chọn khi đã trúng tuyển lớp 10 cũng là điều rất quan trọng, bởi nếu lựa chọn không phù hợp, học sinh sẽ gặp nhiều khó khăn trong suốt quá trình học trung học phổ thông.

Ôn tập phù hợp

Tại các trường trung học cơ sở, công tác hướng nghiệp, tư vấn tuyển sinh cũng như ôn tập được triển khai phù hợp, bám sát với từng nhóm học sinh, giúp các em có sự chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi.

Ông Phó Trọng Huy, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Bình An, phường Bình Đông thông tin, công tác hướng nghiệp được lồng ghép trong bộ môn trải nghiệm hướng nghiệp ngay từ đầu năm học.

Sau khi có kết quả thi học kỳ I, giáo viên chủ nhiệm tư vấn chuyên sâu cho học sinh để có định hướng phù hợp. Thực tế hằng năm, phần lớn học sinh lớp 9 của trường đăng ký dự thi lớp 10, chỉ một số ít chủ động chọn hướng đi khác.

Nhiều phụ huynh và học sinh dù nhận thấy ít có khả năng trúng tuyển lớp 10 công lập, thậm chí đã xác định học nghề, nhưng vẫn mong muốn tham dự kỳ thi để thử sức.

Những năm gần đây, tỷ lệ học sinh lớp 9 của trường trúng tuyển lớp 10 công lập khoảng 80%; các em còn lại theo học nghề, giáo dục thường xuyên, số ít học sinh học trường tư thục.

Hiện nay nhà trường tổ chức phụ đạo cho học sinh có kết quả học tập chưa đạt, đặc biệt là 3 môn Ngữ Văn, Toán, Ngoại ngữ. Việc tham gia dựa trên nhu cầu thực tế của học sinh và phụ huynh, với những em đã học thêm bên ngoài, giáo viên vẫn tiếp tục theo sát việc học của các em để đảm bảo quá trình học, ôn luyện đạt hiệu quả.

Theo ông Phó Trọng Huy, học sinh nên chú trọng học đều các môn, tránh học tủ, học lệch vì môn học nào cũng quan trọng và là nền tảng cho chặng đường học tập ở bậc trung học phổ thông, đặc biệt là với kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và xét tuyển đại học sau này.

Tuy nhiên, ở giai đoạn nước rút chuẩn bị trước kỳ thi rất quan trọng này, học sinh có thể đầu tư nhiều hơn cho ba môn thi chính để đạt kết quả tốt nhất.

Những năm trước, Trường Trung học cơ sở Lam Sơn, phường Gia Định có tỷ lệ học sinh lớp 9 của trường trúng tuyển vào lớp 10 công lập đạt hơn 70%; số còn lại lựa chọn học nghề, trung học phổ thông ngoài công lập hoặc giáo dục thường xuyên.

Ông Lê Đình Thảo, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, công tác hướng nghiệp cho học sinh khối 9 được nhà trường triển khai thường xuyên trong suốt năm học.

Sau khi có kết quả thi cuối học kỳ II, giáo viên tiếp tục tư vấn chuyên sâu cho học sinh và cả phụ huynh, hỗ trợ học sinh đăng ký nguyện vọng phù hợp với năng lực.

Giai đoạn này nhà trường tập trung phụ đạo cho những học sinh có kết quả học tập chưa đạt, nhằm giúp các em đủ điều kiện được công nhận hoàn thành chương trình trung học cơ sở, đồng thời có thêm kiến thức và kỹ năng để có thể tham gia kỳ thi đạt kết quả tốt hơn.

Trường sẽ tổ chức ôn tập cho toàn bộ học sinh khối 9 từ ngày 4/5. Việc ôn tập sẽ được tổ chức theo từng lớp, với nội dung và phương pháp phù hợp với trình độ, khả năng tiếp thu của từng nhóm học sinh.

Em An Nhiên, phường Xuân Hòa cho biết đã đăng ký cả nguyện vọng vào lớp 10 chuyên và đại trà để tăng cơ hội vào được ngôi trường yêu thích. Em sẽ đăng ký vào lớp chuyên Sử của Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Hồng Phong và Trường Trung học phổ thông chuyên Trần Đại Nghĩa; nguyện vọng thường lần lượt là các Trường Trung học phổ thông Nguyễn Thị Minh Khai, Marie Curie và Nguyễn Thị Diệu.

Để chuẩn bị cho kỳ thi, An Nhiên đã xây dựng kế hoạch ôn tập rõ ràng. Mỗi ngày, bên cạnh giờ học trên lớp, em dành từ 5-6 tiếng tự ôn luyện tại nhà. Trong đó, em sẽ luyện giải từ 1-2 đề Toán và Tiếng Anh, ôn thêm một bài Lịch sử. An Nhiên chia sẻ, dù có áp lực nhưng em sẽ nỗ lực để có thể vào được ngôi trường mơ ước.

Theo các chuyên gia, để giảm bớt áp lực, phụ huynh và học sinh có thể nghiên cứu thêm phương án học ở nhiều loại hình khác, các em vẫn được đảm bảo quyền lợi như học sinh trường trung học phổ thông công lập, về môi trường, chương trình học cũng như cơ hội vào đại học./.

​