Tổng Thư ký ASEAN: Mười một bông lúa, chung một mái nhà Đông Nam Á

Tổng Thư ký Kao Kim Hourn nhấn mạnh việc Timor Leste gia nhập ASEAN là dấu mốc lịch sử, hiện thực hóa khát vọng của các thế hệ sáng lập Hiệp hội về một Đông Nam Á đoàn kết, bao trùm và thống nhất.

Hội nghị Cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 49 diễn ra cũng là thời điểm đánh dấu tròn một năm Timor Leste chính thức trở thành thành viên thứ 11 của Hiệp hội (26/10/2025-26/10/2026), hoàn thành tiến trình mở rộng ASEAN tới toàn bộ 11 quốc gia Đông Nam Á.

Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Đông Nam Á, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn khẳng định bước tiến này không chỉ mở rộng quy mô của Cộng đồng mà còn đặt ra những cơ hội và yêu cầu mới trong việc củng cố đoàn kết, thu hẹp khoảng cách phát triển và nâng cao vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Tổng Thư ký Kao Kim Hourn nhấn mạnh việc Timor Leste gia nhập ASEAN là dấu mốc lịch sử, hiện thực hóa khát vọng của các thế hệ sáng lập Hiệp hội về một Đông Nam Á đoàn kết, bao trùm và thống nhất. Cùng với sự kiện này, biểu trưng và lá cờ ASEAN được cập nhật với 11 bông lúa, cùng nằm trong một vòng tròn thống nhất, tượng trưng cho 11 quốc gia thành viên.

Theo ông, biểu trưng mới không đơn thuần là sự thay đổi về hình thức mà còn thể hiện một ASEAN đang phát triển, mở rộng tính bao trùm nhưng vẫn kiên định với những nguyên tắc và khát vọng ban đầu: xây dựng một khu vực hòa bình, ổn định, năng động trên cơ sở bình đẳng và hợp tác. Các màu sắc của biểu trưng được lấy từ những màu chủ đạo trên quốc huy của các nước thành viên, thể hiện sự đa dạng trong một cộng đồng thống nhất.

Thông điệp cốt lõi được thể hiện qua hình ảnh “Một biểu trưng, một lá cờ, mười một bông lúa.” Bản sắc ASEAN đã phát triển, song những nền tảng làm nên sức sống của Hiệp hội vẫn không thay đổi, trong đó có các nguyên tắc về chủ quyền, không can thiệp, đồng thuận và cùng có lợi. Đây cũng là minh chứng cho khả năng mở rộng thành viên mà không làm phai nhạt những giá trị đã định hình ASEAN trong gần 60 năm qua.

Việc hình thành Cộng đồng 11 thành viên đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới trên các lĩnh vực thương mại, đầu tư, du lịch, kết nối, giáo dục, y tế, ứng phó biến đổi khí hậu và giao lưu nhân dân.

Theo Tổng Thư ký ASEAN, quá trình mở rộng không chỉ mang lại lợi ích cho Timor Leste thông qua việc tham gia sâu rộng hơn vào các sáng kiến kinh tế, kết nối và chương trình nâng cao năng lực của khu vực, mà còn giúp các thành viên hiện tại mở rộng phạm vi địa lý, dân số và làm phong phú thêm những góc nhìn trong quá trình xây dựng lập trường chung.

Đặc biệt, 3 trụ cột của Cộng đồng ASEAN gồm chính trị-an ninh, kinh tế và văn hóa-xã hội sẽ có điều kiện được triển khai đầy đủ hơn trên toàn Đông Nam Á. Điều này góp phần củng cố cam kết xây dựng một khu vực mà mọi quốc gia thành viên đều có vị trí, tiếng nói và trách nhiệm đối với lợi ích chung.

Về vai trò của ASEAN trong cấu trúc khu vực, ông Kao Kim Hourn cho rằng việc kết nạp Timor Leste tiếp tục củng cố vai trò trung tâm của Hiệp hội trong định hình các quan hệ và hoạt động hợp tác tại Đông Nam Á cũng như với các đối tác bên ngoài. Vai trò này không chỉ được thể hiện qua các tuyên bố mà còn được duy trì bằng sự đoàn kết, khả năng giải quyết bất đồng và tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.

Tính bao trùm, cởi mở và cơ chế ra quyết định dựa trên đồng thuận tiếp tục là những yếu tố khiến ASEAN trở thành nền tảng quan trọng để các đối tác thúc đẩy đối thoại và hợp tác khu vực. Việc mở rộng lên 11 thành viên cho thấy Hiệp hội có khả năng thích ứng và chuyển đổi, đồng thời tiếp tục đóng góp tích cực vào các cấu trúc hợp tác rộng lớn hơn, từ Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) đến các khuôn khổ thương mại tự do lấy ASEAN làm trung tâm.

Hướng tới kỷ niệm 60 năm thành lập và triển khai Tầm nhìn ASEAN 2045 với chủ đề “Tương lai chung của chúng ta,” Tổng Thư ký Kao Kim Hourn cho rằng Cộng đồng 11 thành viên cần tập trung vào mục tiêu xây dựng một khu vực có khả năng chống chịu cao, đổi mới, năng động, bao trùm và lấy người dân làm trung tâm.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, các nước cần duy trì phối hợp chặt chẽ, thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao năng lực ứng phó với những thách thức mới, mở rộng kết nối vật lý và số, đồng thời bảo đảm lợi ích hội nhập được phân bổ rộng rãi tới người dân.

Trong đó, liên kết kinh tế cần tiếp tục được làm sâu sắc để doanh nghiệp và người lao động tại cả 11 quốc gia thành viên có thể tham gia đầy đủ hơn vào các chuỗi giá trị khu vực. ASEAN cũng cần đẩy nhanh các sáng kiến kết nối nhằm giảm chi phí đi lại, vận chuyển, tăng cường liên kết cộng đồng và nâng cao khả năng chống chịu trước những gián đoạn. Bên cạnh đó, hợp tác ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý thiên tai và phát triển bền vững cần được chú trọng hơn, bởi đây là những thách thức chung mà không một quốc gia nào có thể tự giải quyết.

Một ưu tiên quan trọng khác là đầu tư cho các thế hệ tương lai thông qua giáo dục, phát triển kỹ năng và giao lưu nhân dân, qua đó nuôi dưỡng ý thức gắn bó với cộng đồng khu vực. Theo ông Kao Kim Hourn, đây không phải những mục tiêu trừu tượng mà là những hành động cụ thể để Cộng đồng ASEAN mang lại những cải thiện thiết thực trong đời sống người dân.

Biểu trưng và lá cờ ASEAN được cập nhật với 11 bông lúa, cùng nằm trong một vòng tròn thống nhất, tượng trưng cho 11 quốc gia thành viên. (Nguồn: ASEAN)

Tổng Thư ký ASEAN nhấn mạnh việc mở rộng thành viên đồng nghĩa với trách nhiệm lớn hơn trong việc chuyển hóa tinh thần đoàn kết thành kết quả cụ thể. Biểu trưng mới với 11 bông lúa không chỉ tôn vinh những thành quả đã đạt được mà còn nhắc nhở các nước về mục tiêu chung trong chặng đường phía trước.

Gửi thông điệp tới các quốc gia thành viên và người dân ASEAN trong giai đoạn phát triển mới, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn khẳng định con đường phía trước sẽ còn nhiều thách thức, song lịch sử gần 60 năm của Hiệp hội cho thấy những nỗ lực tập thể bền bỉ và nhất quán có thể giúp các nước vượt qua khác biệt, tạo ra những tiến bộ thực chất.

Với sự định hướng của các quốc gia thành viên và sự ủng hộ của các đối tác, ASEAN quyết tâm tiếp tục xây dựng một Cộng đồng 11 thành viên đoàn kết, có khả năng chống chịu, năng động, bao trùm và hướng tới tương lai, vì lợi ích của người dân Đông Nam Á và các thế hệ mai sau./.

(TTXVN/Vietnam+)