Các sân bay triển khai phối hợp ra quyết định tại cảng hàng không đã tiết kiệm được chi phí nhiên liệu cho hãng bay, hướng tới tự động hóa điều hành và nhân rộng tại các cảng hàng không khác.

Với quyết tâm chuyển đổi từ phương thức quản lý dựa trên thông tin phân tán sang điều hành dựa trên dữ liệu, từ các hệ thống riêng lẻ sang phối hợp liên thông, Tổng công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV) cùng các hãng hàng không, doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu, đơn vị phục vụ mặt đất đang thúc đẩy hợp tác, từng bước đưa công nghệ trở thành năng lực cốt lõi trong hoạt động khai thác hàng không.

Nhìn nhận hoạt động khai thác hàng không đòi hỏi sự phối hợp liên tục giữa cảng hàng không, hãng hàng không, đơn vị quản lý bay và các doanh nghiệp phục vụ bay, lãnh đạo ACV đánh giá chuyển đổi số không chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ mà còn hướng tới kết nối dữ liệu, đồng bộ quy trình và nâng cao hiệu quả phối hợp, giúp các bên chủ động ra quyết định trên cơ sở thông tin thống nhất, kịp thời.

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, ACV đã triển khai phối hợp ra quyết định tại cảng hàng không (A-CDM), hướng tới tự động hóa điều hành và nhân rộng tại các cảng hàng không trực thuộc.

Thực tiễn triển khai tại Sân bay quốc tế Nội Bài và Tân Sơn Nhất của ACV đã cho thấy hiệu quả rõ rệt, khi tại Nội Bài chỉ số đúng giờ đạt 71,47%, thời gian lăn ra giảm gần 1,5 phút/chuyến; tại Tân Sơn Nhất, tối ưu hóa hoạt động lăn tàu bay góp phần tiết kiệm hơn 3,7 triệu USD chi phí nhiên liệu.

Từ kinh nghiệm tại Sân bay quốc tế Nội Bài và Tân Sơn Nhất, ACV định hướng triển khai phối hợp ra quyết định tại cảng hàng không tại Sân bay quốc tế Đà Nẵng theo lộ trình, đồng thời nghiên cứu mở rộng tại các cảng hàng không phù hợp.

Đối với Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, lãnh đạo ACV cho rằng việc nghiên cứu tích hợp các giải pháp điều hành ngay từ giai đoạn chuẩn bị vận hành sẽ tạo nền tảng cho sự phối hợp đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác ngay khi cảng đi vào hoạt động.

Bên cạnh phối hợp ra quyết định tại cảng hàng không, ACV cũng triển khai việc kết nối dữ liệu với các đơn vị phục vụ mặt đất, cung cấp nhiên liệu và hãng hàng không là yếu tố quan trọng để tối ưu toàn bộ chuỗi khai thác. Khi thông tin được chia sẻ kịp thời, các bên có thể chủ động điều phối nhân lực, trang thiết bị và kế hoạch phục vụ, qua đó giảm thời gian chờ, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm tiến độ chuyến bay.

“Đối với các hãng hàng không và các đơn vị cung cấp dịch vụ khác, kết nối hệ thống cần được phát triển trên cơ sở thống nhất dữ liệu, quy trình trao đổi và trách nhiệm cập nhật thông tin, đồng thời đáp ứng yêu cầu về an toàn thông tin. Đây là cơ sở để từng bước mở rộng phối hợp với các lĩnh vực như khí tượng, suất ăn và kỹ thuật tàu bay, hình thành chuỗi khai thác liên thông, đồng bộ và hiệu quả hơn,” lãnh đạo ACV nhấn mạnh.

Trong lĩnh vực cung cấp nhiên liệu hàng không, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec) đã ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, điều hành hoạt động cung ứng. Việc tăng cường kết nối thông tin với kế hoạch chuyến bay sẽ góp phần nâng cao khả năng phối hợp, sử dụng hiệu quả nguồn lực và đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn trong khai thác.

Đánh giá nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ phân tích dữ liệu mở ra cơ hội chuyển từ xử lý sự việc sang dự báo và chủ động điều hành, phía ACV cho biết các ứng dụng tiềm năng gồm dự báo lưu lượng hành khách, thời gian quay đầu tàu bay; hỗ trợ phân bổ vị trí đỗ, cửa ra tàu bay; giám sát tình trạng trang thiết bị và phát triển bảo trì dự báo.

Trong hoạt động phục vụ mặt đất, theo phía ACV, AI và thị giác máy tính có thể hỗ trợ giám sát thiết bị, nhận diện nguy cơ mất an toàn và nâng cao hiệu quả điều phối nguồn lực, tùy theo điều kiện triển khai thực tế.

“Đích đến của chuyển đổi số không chỉ là những hệ thống hiện đại hơn, mà là năng lực vận hành thông minh, kết nối bền chặt và khả năng phát triển bền vững. ACV hướng tới biến những tiến bộ công nghệ thành giá trị thiết thực cho hoạt động khai thác, hành khách và sự phát triển của ngành hàng không; từng bước kiến tạo những cửa ngõ hàng không hiện đại, kết nối Việt Nam với khu vực và thế giới trong kỷ nguyên số,” lãnh đạo ACV khẳng định./.