Sức ép chính trị tại các bang biên giới Mỹ trước cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ đang thúc đẩy Washington và Ottawa tăng cường đàm phán nhằm tháo gỡ cuộc chiến thuế quan song phương.

Theo Inside Trade, chính sách áp thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với hàng hóa Canada đang trở thành chủ đề tranh luận tại nhiều bang biên giới Mỹ trước cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ, đặc biệt tại những tiểu bang có quan hệ thương mại và chuỗi cung ứng gắn bó chặt chẽ với Canada.

Phát biểu tại Michigan hôm 25/10, Tổng thống Trump khẳng định Mỹ và Canada đang tiến gần đến một thỏa thuận thương mại, đồng thời cho rằng Washington nắm lợi thế trong đàm phán.

Tuy nhiên, chính sách thuế quan đang vấp phải sự phản đối từ cả hai đảng. Cựu Tổng thống Barack Obama chỉ trích thuế nhập khẩu làm tăng giá cả, đặc biệt tại Michigan, nơi ngành ôtô phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Đáng chú ý, một số ứng cử viên Cộng hòa công khai phản đối chính sách thuế của chính quyền. Tại Michigan, ứng cử viên Thượng viện Mike Rogers kêu gọi chấm dứt cuộc chiến thuế quan với Canada. Ứng cử viên Cộng hòa John Sununu tại New Hampshire cũng cho rằng đối đầu thương mại với một đồng minh và đối tác kinh tế quan trọng là không hợp lý.

Tại Maine, Thượng nghị sỹ Susan Collins thông báo đã vận động thành công việc miễn thuế đối với một số thiết bị, vật liệu đóng gói và nguyên liệu nhập khẩu từ Canada phục vụ sản xuất nông nghiệp, có hiệu lực từ ngày 30/10. Tuy nhiên, đối thủ Dân chủ Troy Jackson cho rằng những miễn trừ này không giải quyết được hậu quả rộng hơn của chính sách thuế quan.

Theo khảo sát, hơn 60% người Mỹ phản đối áp thuế đối với Canada, trong đó có 64% cử tri độc lập. Báo cáo của Atlantic Council cảnh báo thuế trả đũa của Canada gây sức ép lên các doanh nghiệp Mỹ phụ thuộc vào thị trường này.

Trong bối cảnh đó, đàm phán thương mại Mỹ-Canada đang có dấu hiệu tiến triển. Diễn biến cho thấy sức ép từ chi phí sinh hoạt và lợi ích kinh tế địa phương đang tác động đến tranh luận về chính sách thương mại Mỹ, kể cả trong nội bộ đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Mỹ và Canada đang đàm phán một thỏa thuận nhằm giảm thuế nhập khẩu của Washington đối với thép và ôtô Canada, trong nỗ lực khôi phục quan hệ thương mại sau khi các cuộc thương lượng song phương đổ vỡ hồi tháng 8/2026.

Trọng tâm đàm phán là các mức thuế áp dụng theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại Mỹ, hiện lên tới 50% đối với thép và 25% đối với ôtô Canada. Tổng thống Trump trước đó còn đe dọa nâng thuế đối với thép và ôtô Canada lên 50% từ ngày 1/1/2027.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick giữ vai trò trung tâm trong đàm phán, do các mức thuế Mục 232 thuộc phạm vi quản lý của Bộ Thương mại. Bộ trưởng Lutnick đang thường xuyên trao đổi với Bộ trưởng phụ trách thương mại Canada-Mỹ Dominic LeBlanc. Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cũng tham gia thảo luận về cấu trúc tổng thể của thỏa thuận và các vấn đề thương mại khác.

Thủ tướng Canada Mark Carney xác nhận đàm phán gần đây được tăng cường, đồng thời khẳng định Ottawa không thay đổi lập trường. Theo ông, những tiến triển đạt được là do phía Mỹ đang tiến gần hơn tới quan điểm của Canada. Sức ép chính trị trước bầu cử giữa nhiệm kỳ đang tạo thêm động lực cho Washington, khi chính sách thuế đối với Canada vấp phải phản đối ngay từ một số ứng cử viên Cộng hòa tại các bang biên giới

Ngày 23/10, Tổng thống Trump đã ký quyết định miễn mức thuế 50% đối với một số sản phẩm nông nghiệp và lâm nghiệp Canada. Tuy nhiên, khả năng đạt thỏa thuận về thép và ôtô vẫn chưa chắc chắn, nhất là khi Washington tiếp tục đòi hỏi thêm nhượng bộ từ Ottawa./.