Tuyến đường sắt nối Trung Quốc và châu Âu đang ngày càng trở nên quan trọng trong vận tải hàng hóa toàn cầu, do hoạt động vận chuyển eo biển Hormuz bị gián đoạn trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông.

Công ty đường sắt quốc gia Kazakhstan Temir Zholy (KTZ) của Kazakhstan đang mở rộng mạng lưới đường ray và cơ sở hạ tầng để đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng tăng giữa Trung Quốc và châu Âu, khi dòng chảy thương mại thay đổi do xung đột tại Trung Đông.

Tuyến đường sắt Hành lang Trung tâm xuyên Caspi, nối Trung Quốc và châu Âu, đang ngày càng trở nên quan trọng trong vận tải hàng hóa toàn cầu, do hoạt động vận chuyển eo biển Hormuz bị gián đoạn trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông.

Trong quý đầu tiên, tuyến đường này đã xử lý khoảng 173 chuyến tàu, mỗi chuyến chở 55 container với nhiều loại hàng hóa khác nhau. Mục tiêu cho cả năm nay là 600 chuyến, và con số này có thể tăng tới 67% vào năm tới.

KTZ đang đầu tư vào phát triển cơ sở hạ tầng, bao gồm xây dựng các tuyến đường sắt mới, mua sắm tàu và nâng cao năng lực cảng biển, để tăng công suất đường sắt và mở rộng hoạt động vận chuyển quá cảnh.

Tổng vốn đầu tư của KTZ vào phát triển cơ sở hạ tầng dự kiến sẽ đạt 10 tỷ USD vào năm 2030, với khoảng một nửa số tiền đó đã được giải ngân. Công ty đang xây dựng 900 km đường sắt trong năm nay, bao gồm tuyến đường Ayagoz-Bakhty mới dài 300 km nối với Trung Quốc, tạo ra biên giới đường sắt thứ ba giữa Kazakhstan với nước láng giềng phía Đông.

Biển Caspi được xác định là một trong những điểm nghẽn chính dọc theo Hành lang Trung tâm do thiếu tàu. Để giải quyết vấn đề này, KTZ đang chi hơn 100 triệu USD để mua 6 tàu, dự kiến bắt đầu nhận bàn giao từ năm tới.

Những con tàu này cần thiết để vận chuyển hàng hóa qua biển Caspi từ các cảng Aktau và Kuryk của Kazakhstan, hiện do KTZ kiểm soát, đến Baku, trước khi hàng hóa tiếp tục đi qua Biển Đen đến châu Âu. KTZ cũng đang gia tăng năng lực cảng biển ở cả Trung Quốc và châu Âu.

Công ty đã mua lại một nhà ga tại cảng Tây An vào năm 2020, để có thể tiếp cận một trung tâm trung chuyển của khoảng 40% tổng số tàu container vận chuyển hàng hóa từ Trung Quốc đến châu Âu qua Kazakhstan.

Hiện tại, công ty đang đàm phán để mua lại các nhà ga container ở Romania, Hungary và Đức, đồng thời cũng đang nghiên cứu một dự án liên doanh tại Thành Đô của Trung Quốc, kết hợp đầu tư vào một nhà ga của Trung Quốc với việc xây dựng một trung tâm container nông sản tại Kokshetau của Kazakhstan để thúc đẩy xuất khẩu sang Trung Quốc.

Ông Talgat Aldybergenov, Giám đốc điều hành KTZ, cho biết, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông leo thang đang làm gia tăng khối lượng hàng hóa vận chuyển.

Khách hàng Trung Quốc ngày càng lựa chọn vận chuyển đường bộ hơn là đường biển vì độ tin cậy và thời gian giao hàng có thể dự đoán được. Sau khi các dự án hoàn thành, năng lực vận chuyển đường sắt giữa Kazakhstan và Trung Quốc dự kiến sẽ đạt 100 triệu tấn vào năm 2030, tăng từ khoảng 55 triệu tấn hiện nay.

Tuyến Hành lang Trung tâm dài hơn 4.250 km chạy qua một số quốc gia như Azerbaijan và Thổ Nhĩ Kỳ, trong đó Kazakhstan chiếm đoạn dài nhất. Tầm quan trọng của tuyến đường này trong vận tải toàn cầu đã tăng lên đáng kể kể từ khi nổ ra xung đột giữa Nga và Ukraine năm 2022, khiến nhiều nước tránh các tuyến đường sắt đi qua Nga. Theo công ty Abrdn Investments Ltd có trụ sở tại Anh, khối lượng hàng hóa vận chuyển dọc Hành lang Trung tâm đã tăng gấp 10 lần kể từ đó./.

​

​

​