Ngày 2/11, Thủ tướng Bỉ Bart De Wever đã đệ trình đơn từ chức, song Nhà vua Philippe chưa chấp nhận đơn từ chức mà tạm bảo lưu quyết định. 

Ngày 2/11, Thủ tướng Bỉ Bart De Wever đã đệ trình đơn từ chức lên Nhà vua Philippe, sau khi các bộ trưởng chủ chốt trong chính phủ liên bang không đạt được thỏa thuận về ngân sách. Tuy nhiên, Nhà vua Philippe chưa chấp nhận đơn từ chức mà tạm bảo lưu quyết định. Theo Hoàng gia Bỉ, Nhà vua sẽ bắt đầu tham vấn lãnh đạo các đảng trong liên minh cầm quyền từ ngày 3/11.

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, ông De Wever, thuộc đảng Liên minh Flemish mới (N-VA), đã có cuộc hội kiến kéo dài hơn một giờ với Nhà vua Philippe. Trước đó, cuộc họp nội các thu hẹp bắt đầu từ tối 1/11 đã kết thúc vào khoảng 1h00 sáng 2/11 mà không đạt kết quả.

Liên minh cầm quyền “Arizona,” gồm 5 đảng là Liên minh Flemish mới (N-VA), Phong trào Cải cách (MR), Les Engagés, Vooruit và CD&V, nắm quyền từ tháng 2/2025.

Theo truyền thông Bỉ, việc nộp đơn từ chức có thể là “quân bài cuối cùng” của ông De Wever nhằm gây sức ép buộc lãnh đạo các đảng phải nhượng bộ để có thể đạt thỏa thuận trước trưa 3/11, hạn chót để trình dự toán ngân sách năm 2027.

Nếu lỡ hạn, Bỉ có nguy cơ phải vận hành theo cơ chế ngân sách tạm thời, cho phép chi tiêu mỗi tháng tối đa 1/12 ngân sách năm trước. Ông De Wever đã nhiều lần tuyên bố không chấp nhận phương án này.

Trong nhiều tháng qua, các đảng trong chính phủ bất đồng về kế hoạch điều chỉnh ngân sách trị giá 10 tỷ euro (11,2 tỷ USD) đến năm 2029 thông qua cắt giảm chi tiêu và tăng thu. Đảng N-VA của ông De Wever và MR chủ trương cắt giảm chi tiêu, trong khi các đối tác trung tả và trung dung yêu cầu người có thu nhập cao đóng góp nhiều hơn.

Sau cuộc họp, Phó Thủ tướng David Clarinval, thuộc đảng MR, chỉ trích Vooruit yêu cầu tăng thuế nhiều hơn và cắt giảm chi tiêu ít hơn. Trong khi đó, Vooruit, với sự ủng hộ của Les Engagés, đề xuất tăng một số loại thuế liên quan đến lãi vốn, giao dịch chứng khoán và doanh nghiệp chuyển ra nước ngoài, đồng thời hạn chế một số ưu đãi thuế. Việc hạn chế tốc độ tăng chi tiêu y tế cũng là một điểm bất đồng lớn.

Bà Caroline Sagesser, nhà khoa học chính trị thuộc Trung tâm Nghiên cứu và Thông tin Chính trị - Xã hội (CRISP), nhận định việc Nhà vua chấp nhận đơn từ chức, nếu xảy ra, không đồng nghĩa Bỉ sẽ tự động tổ chức bầu cử sớm. Các đảng vẫn có thể hình thành một liên minh đa số mới trong Hạ viện hiện tại.

Tuy nhiên, do cuộc bầu cử liên bang tiếp theo dự kiến diễn ra vào năm 2029, việc duy trì một chính phủ tạm quyền trong thời gian dài sẽ khó khăn.
Bế tắc ngân sách diễn ra trong bối cảnh Bỉ chịu sức ép đưa thâm hụt ngân sách trở lại khuôn khổ quy định của Liên minh châu Âu (EU), trong khi lãi suất trái phiếu chính phủ tăng mạnh trong những tháng gần đây.

Thủ tướng De Wever từng cảnh báo nguy cơ hình thành vòng xoáy nợ công và chi phí lãi vay, khiến chính phủ phải vay thêm để thanh toán lãi các khoản nợ hiện có.

Nhà kinh tế học Bruno Colmant cũng cảnh báo việc không đạt được thỏa thuận ngân sách có thể làm gia tăng lo ngại trên thị trường tài chính, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng triển khai các cải cách cơ cấu trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ./.