Khu vực Trung Đông và Bắc Phi chiếm ưu thế với 6 di sản mới đến từ Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Jordan, Iran, Tunisia, Liban và Palestine, bên cạnh hai địa điểm ở Brazil và Mông Cổ.

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) vừa bổ sung thêm 8 địa điểm mới vào Danh sách Di sản Thế giới tại kỳ họp lần thứ 48 của Ủy ban Di sản Thế giới diễn ra ở thành phố Busan (Hàn Quốc).

Trong số này, khu vực Trung Đông và Bắc Phi chiếm ưu thế với 6 di sản mới đến từ Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Jordan, Iran, Tunisia, Liban và Palestine, bên cạnh hai địa điểm ở Brazil và Mông Cổ.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, UNESCO đã ghi danh Khu bảo tồn Wadi Wurayah thuộc dãy núi Hajar ở Tiểu vương quốc Fujairah (UAE) vào “bảng vàng” thế giới. Với diện tích khoảng 22.000 ha, nơi đây là hệ sinh thái nước ngọt hiếm hoi giữa vùng đất khô cằn, sở hữu hơn 1.000 loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm đang bị đe dọa tuyệt chủng.

Wadi Wurayah là địa điểm thứ 3 của UAE được UNESCO công nhận là Di sản thế giới, sau Di tích Văn hóa Al Ain (2011) và Khu di tích cổ Faya (2025). Tuy nhiên, nếu xét riêng trong nhóm di sản thiên nhiên, thì đây là địa điểm đầu tiên của quốc gia này giành được danh hiệu.

Tại Jordan, Khu bảo tồn biển Aqaba được ghi nhận là hệ thống rạn san hô nhiệt đới nằm ở cực Bắc của thế giới. Khu bảo tồn rộng 701 ha này là nơi sinh sống của hơn 150 loài san hô cứng, khoảng 500 loài cá và gần 1.000 loài động vật thân mềm, đồng thời lưu giữ nhiều loài đặc hữu chỉ xuất hiện tại Biển Đỏ và vịnh Aqaba.

Iran góp mặt với Quần thể pháo đài Alamut và các công trình phòng thủ, từng là trung tâm chính trị, quân sự và học thuật của cộng đồng Ismaili Nizari từ thế kỷ 11 đến khi thất thủ vào năm 1256. Hệ thống gồm pháo đài Alamut cùng nhiều công trình phòng thủ trên dãy núi Alborz được đánh giá là minh chứng quan trọng về lịch sử tôn giáo và tư tưởng của Iran.

Ở Bắc Phi, làng Sidi Bou Said của Tunisia cũng được UNESCO ghi danh nhờ sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc truyền thống, quy hoạch đô thị, cảnh quan Địa Trung Hải và giá trị văn hóa gắn với dòng Hồi giáo Sufi. Ngôi làng nổi tiếng với những ngôi nhà sơn trắng, cửa màu xanh từ lâu trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều nghệ sỹ.

Trong khi đó, 5 lâu đài lịch sử tại vùng Jabal Amel ở miền Nam Liban gồm Beaufort, Toron, Dubieh, Maron và Qalaat Chama được công nhận là một di sản thống nhất. Đây từng là mạng lưới phòng thủ chiến lược trải qua nhiều triều đại từ Thập tự chinh, Ayyubid, Mamluk đến Ottoman. Do chịu ảnh hưởng nặng nề từ xung đột kéo dài, quần thể này đồng thời được đưa vào Danh sách Di sản Thế giới đang gặp nguy hiểm.

UNESCO cũng công nhận khu di tích Sebastia ở Bờ Tây là Di sản Thế giới. Từng là kinh đô của Vương quốc Israel phía Bắc với tên gọi Samaria trước khi phát triển dưới thời Hy Lạp hóa và La Mã, Sebastia lưu giữ dấu tích của nhiều nền văn minh nối tiếp trong hơn hai thiên niên kỷ và được cho là nơi an táng Thánh John the Baptist. Giống các lâu đài ở Liban, địa điểm này cũng được ghi danh theo thủ tục khẩn cấp và nằm trong danh sách các di sản đang bị đe dọa.

Ngoài khu vực Trung Đông, UNESCO còn ghi danh Theatro da Paz tại thành phố Belém và Teatro Amazonas tại Manaus (Brazil). Hai nhà hát mang phong cách kiến trúc Pháp này được xây dựng trong thời kỳ bùng nổ ngành cao su cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, phản ánh giai đoạn phát triển kinh tế rực rỡ của vùng Amazon. Việc công nhận cũng mở rộng tới hai quảng trường lịch sử bao quanh các công trình này.

Tại Mông Cổ, quần thể lăng mộ quý tộc Hung Nô (Xiongnu) trở thành Di sản Thế giới thứ 7 của nước này. Quần thể gồm 8 khu mộ quý tộc của đế chế Hung Nô - một liên minh du mục hùng mạnh từng thống trị vùng thảo nguyên Á-Âu từ thế kỷ 3 trước Công nguyên đến thế kỷ 2 sau Công nguyên. Hàng loạt hiện vật được tìm thấy như xe ngựa, yên cương, vũ khí, công cụ và đồ tùy táng đã cung cấp những bằng chứng quý giá về đời sống, cấu trúc xã hội và văn hóa của người Hung Nô.

Với 8 địa điểm mới được ghi danh, Danh sách Di sản Thế giới của UNESCO tiếp tục mở rộng, góp phần tôn vinh những giá trị nổi bật về thiên nhiên, lịch sử và văn hóa của nhân loại, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết trong việc bảo tồn các di sản đang chịu sức ép từ xung đột, biến đổi khí hậu và quá trình đô thị hóa./.