Nhiều bệnh viện chuyển sang áp dụng đa dạng phương thức thanh toán như quét mã QR, thanh toán qua thẻ ngân hàng, ví điện tử và tích hợp trên các ứng dụng khám, chữa bệnh.

Chuyển đổi số trong ngành y tế không chỉ dừng lại ở bệnh án điện tử hay hồ sơ sức khỏe số, mà còn thể hiện rõ qua những thay đổi cụ thể trong từng khâu phục vụ người bệnh.

Cùng với chủ trương chuyển đổi số quốc gia, ngành y tế đã tích cực triển khai các giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt tại các cơ sở khám, chữa bệnh.

Từ hình thức thanh toán truyền thống bằng tiền mặt, nhiều bệnh viện đã chuyển sang áp dụng đa dạng phương thức hiện đại như quét mã QR, thanh toán qua thẻ ngân hàng, ví điện tử và tích hợp trên các ứng dụng khám, chữa bệnh.

Sự thay đổi rõ rệt trong thói quen của người bệnh

Theo Bộ Y tế, kết quả khảo sát 828 cơ sở khám, chữa bệnh gồm bệnh viện đa khoa, chuyên khoa, trạm y tế, cơ sở y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu… cho thấy 95% đơn vị đã triển khai kết hợp cả thanh toán tiền mặt và không dùng tiền mặt.

Các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt được áp dụng gồm: quét mã QR, chuyển khoản, thẻ ghi nợ/thẻ tín dụng, ứng dụng trực tuyến và dịch vụ công quốc gia. Trong đó, thanh toán qua mã QR chiếm gần 89%, chuyển khoản đạt hơn 84%.

Tại một số bệnh viện tuyến Trung ương và tuyến tỉnh, tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt mức cao, có đơn vị ghi nhận trên 70-90% giao dịch viện phí thực hiện bằng phương thức điện tử. Điều này cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong thói quen của người bệnh, đồng thời phản ánh nỗ lực cải tiến quy trình phục vụ của các cơ sở y tế.

Xu hướng này không chỉ diễn ra tại các đô thị lớn mà đang dần lan tỏa xuống tuyến cơ sở. Nhiều bệnh viện đã triển khai đồng bộ hệ thống thanh toán điện tử, liên thông với phần mềm quản lý bệnh viện, góp phần giảm sai sót trong thu chi và rút ngắn thời gian làm thủ tục.

Thay vì phải xếp hàng tại quầy thu ngân, người bệnh có thể hoàn tất thanh toán chỉ với vài thao tác trên điện thoại. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi số lượng bệnh nhân ngày càng tăng, giúp giảm áp lực cho nhân viên y tế và cải thiện trải nghiệm của người bệnh.

Thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ mang lại tiện ích cho người bệnh mà còn nâng cao hiệu quả quản lý tại các cơ sở y tế. Việc số hóa giao dịch tài chính giúp theo dõi, kiểm soát dòng tiền thuận lợi hơn, hạn chế sai sót và tăng tính minh bạch.

Đối với người bệnh, lợi ích rõ nhất là sự thuận tiện: không cần chuẩn bị tiền mặt, không lo thiếu tiền lẻ, hạn chế di chuyển giữa các khu vực trong bệnh viện. Trong các trường hợp cấp cứu hoặc cần xử lý nhanh, thanh toán điện tử giúp tiết kiệm thời gian đáng kể.

Bên cạnh đó, giải pháp này còn góp phần giảm tải cho bộ phận thu ngân, tối ưu hóa nguồn nhân lực, hạn chế rủi ro liên quan đến tiền mặt. Dữ liệu thanh toán được lưu trữ, kết nối với hệ thống quản lý, phục vụ hiệu quả công tác điều hành.

Tuy nhiên, việc triển khai thanh toán không dùng tiền mặt vẫn còn một số thách thức. Tại nhiều cơ sở tuyến dưới, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ; một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi còn e ngại hoặc chưa quen với phương thức thanh toán điện tử. Việc liên thông dữ liệu giữa các hệ thống cần tiếp tục hoàn thiện nhằm bảo đảm tính đồng bộ và an toàn thông tin.

Bước chuyển quan trọng trong đổi mới phương thức quản lý

Giáo sư, Tiến sỹ Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia cho biết nhận thức về thanh toán không dùng tiền mặt trong ngành y tế đã có chuyển biến tích cực. Nhiều mô hình được triển khai, tạo thuận lợi cho người bệnh trong thanh toán viện phí, đồng thời góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý tài chính bệnh viện.

Tuy nhiên, kết quả triển khai hiện nay chưa đồng đều và chưa tương xứng với yêu cầu. Mức độ sử dụng thực tế còn chênh lệch giữa các địa phương, các tuyến và từng cơ sở y tế.

“Vẫn còn một bộ phận cơ sở chưa triển khai hoặc triển khai ở mức rất thấp. Hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế; việc kết nối dữ liệu, xác thực người bệnh, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin cũng như tổ chức các phương thức thanh toán thuận tiện cho người dân vẫn còn nhiều việc phải tiếp tục hoàn thiện,” Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết.

Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, để thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt cần bám sát các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước và Chính phủ trên tinh thần lấy người dân làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy chuyển đổi số làm động lực; đồng thời gắn với Đề án 06, cải cách hành chính, bệnh án điện tử và mục tiêu xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công khai, minh bạch, hiệu quả.

Cùng với đó, cần đẩy nhanh triển khai tại tất cả các tuyến, đặc biệt là tuyến tỉnh và tuyến cơ sở; chuẩn hóa, kết nối đồng bộ hệ thống thanh toán với phần mềm quản lý bệnh viện, bảo đảm liên thông dữ liệu từ tiếp đón, khám bệnh, chỉ định cận lâm sàng đến thanh toán viện phí.

Ngành y tế cũng cần tiếp tục đa dạng hóa phương thức thanh toán, bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin; tăng cường truyền thông, hướng dẫn người dân, nhất là người cao tuổi và nhóm yếu thế, tiếp cận và sử dụng các hình thức thanh toán điện tử.

Đồng thời, đẩy mạnh phối hợp giữa cơ sở y tế với ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán và doanh nghiệp công nghệ để hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, nâng cao chất lượng dịch vụ, mở rộng phạm vi triển khai.Việc triển khai thanh toán không dùng tiền mặt cần gắn với các nhiệm vụ chuyển đổi số trọng tâm như bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử và cơ sở dữ liệu y tế, hướng tới hình thành hệ sinh thái y tế số đồng bộ, hiện đại.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước chuyển quan trọng trong đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh và minh bạch hóa hoạt động tài chính trong các cơ sở y tế./.