Với đường bờ biển dài trên 120km; cùng hệ đầm phá Tam Giang-Cầu Hai lớn nhất Đông Nam Á có diện tích 216km2, dài 70km tiếp giáp với biển, Huế có tiềm năng lớn về phát triển kinh tế biển và đầm phá.

Cùng với kinh tế di sản, kinh tế biển và đầm phá được xác định là một trong hai trụ cột chiến lược, động lực chính cho sự phát triển của thành phố Huế ở hiện tại và tương lai.

Dứt cảnh “lụy đò," tạo không gian phát triển mới

Với đường bờ biển dài trên 120km; cùng hệ đầm phá Tam Giang-Cầu Hai lớn nhất Đông Nam Á có diện tích 216km2, dài 70km tiếp giáp với biển, thành phố Huế có tiềm năng rất lớn về phát triển kinh tế biển và đầm phá. Hạn chế lớn nhất của vùng ven biển và đầm phá là địa hình chia cắt và thường xuyên chịu tác động của thiên tai, nhất là mùa mưa bão.

Hàng chục năm về trước, khi những cây cầu chưa được xây dựng, vùng tiếp giáp với biển ở bờ Đông hệ đầm phá Tam Giang-Cầu Hai, được xem như những "ốc đảo."

Người dân muốn đến bờ phía Tây để đến các trung tâm hành chính hoặc trung tâm thành phố, phải lệ thuộc vào những chuyến đò chòng chành giữa biển nước mênh mông.

Để khắc phục hạn chế về chia cắt, thời gian qua thành phố Huế đã dành nhiều nguồn lực đầu tư hạ tầng giao thông, nhằm tăng kết nối nội vùng và liên vùng ở vùng ven biển và hệ đầm phá Tam Giang-Cầu Hai.

Cầu Thuận An cũ, phường Thuận An được đưa vào sử dụng đầu những năm 1990. Đây là cây cầu đầu tiên vượt phá Tam Giang. Sau đó, nhiều cây cầu trên hệ đầm phá Tam Giang-Cầu Hai liên tiếp được xây dựng như: Hòa Xuân, Trường Hà, Tam Giang, Thảo Long… giúp chấm dứt cảnh “lụy đò” qua nhiều đời.

Đáng chú ý, vùng cửa biển tiếp giáp với hệ đầm phá Tam Giang-Cầu Hai có hai cửa biển chính gồm: Tư Hiền ở phía Nam thuộc xã Vinh Lộc, Thuận An ở phía Bắc thuộc phường Thuận An. Ngoài giúp kết nối giao thông, hai cây cầu bắc qua hai cửa biển này còn mở ra không gian phát triển rất lớn.

Cầu bắc qua cửa biển Tư Hiền, nơi tiếp giáp giữa đầm Cầu Hai và biển Đông, hoàn thành cuối năm 2007 với chiều dài trên 915m, rộng 12m, tải trọng 30 tấn, vốn đầu tư hơn 156 tỷ đồng. Cây cầu này nằm trên tuyến Quốc lộ 49B ven biển nối liền với Quốc lộ 1A tại mũi Chân Mây Tây.

Ông Phạm Đình Kha, người dân địa phương, nhớ lại suốt ba năm xây dựng cầu, người dân dõi theo và mong đợi hoàn thành từng ngày. Cầu đưa vào sử dụng đã khai thông tiềm năng vùng đất ven biển, tạo điều kiện giao thương và phát triển kinh tế biển của hàng nghìn hộ dân; đồng thời đánh thức tiềm năng du lịch nơi này.

Dự án đường ven biển có tổng chiều dài gần 7,8km, điểm nhấn là công trình cầu vượt cửa biển Thuận An, được đầu tư xây dựng với số vốn 2.400 tỷ đồng. Cây cầu này đã thông xe kỹ thuật ngày 30/4 vừa qua, dự kiến hoàn thành vào 30/6/2026. Đây là cầu vượt cửa biển dài nhất miền Trung với chiều dài 2,36km. Từ khi cầu vượt cửa biển Thuận An thông xe kỹ thuật đến nay, công trình trở thành điểm đến mới của du khách khi đến với Cố đô Huế.

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Thuận An Lê Đình Phong, cho biết cầu vượt cửa biển Thuận An rút ngắn thời gian kết nối giữa trung tâm thành phố Huế và vùng ven biển phía Đông, mở ra không gian phát triển 1.500ha đất đô thị, thu hút đầu tư du lịch và thúc đẩy kinh tế biển.

Theo lãnh đạo Ủy ban Nhân dân phường Thuận An, phát huy thế mạnh là ở ven biển và đầm phá, địa phương tập trung phát triển dịch vụ, du lịch biển thành ngành chủ lực, tạo ra bước đột phá thúc đẩy kinh tế biển, đầm phá tăng trưởng nhanh và bền vững.

Địa phương phát triển đa dạng các ngành dịch vụ, du lịch biển; nhất là du lịch nghỉ dưỡng, du lịch trải nghiệm; đầu tư phát triển các trung tâm thương mại, siêu thị và nâng cấp các chợ; xây dựng thương hiệu cho các mặt hàng truyền thống. Địa phương cũng ưu tiên đầu tư cho mạng lưới hạ tầng quy mô lớn, mang tính hiện đại, kết nối vùng trung tâm đô thị và các vùng phụ cận.

Giai đoạn từ năm 2026-2030, thành phố Huế dự kiến xây dựng thêm 3 cầu vượt phá Tam Giang gồm cầu nối xã Phú Vang với xã Phú Vinh, vốn đầu tư trên 1.023 tỷ đồng; cầu Hà Trung nối xã Phú Vang với xã Vinh Lộc, vốn đầu tư 950 tỷ đồng; cầu Vĩnh Tu nối xã Quảng Điền với phường Phong Quảng, vốn đầu tư dự kiến hơn 1.500 tỷ đồng.

Động lực từ cảng biển và logistics

Hội nghị Thành ủy Huế lần thứ 4 vào tháng Hai vừa qua đã định hướng ngành và quy hoạch, xác định hai động lực trọng tâm là kinh tế biển và kinh tế di sản.

Kinh tế biển được định hướng trở thành một trụ cột tăng trưởng với phát triển đô thị ven biển, logistics, công nghiệp năng lượng, cảng biển, nuôi trồng và chế biến thủy sản bền vững.

Vùng ven biển Chân Mây-Lăng Cô ở phía Đông Nam được xác định là trung tâm kinh tế biển của thành phố Huế, tập trung logistics, cảng biển nước sâu Chân Mây, du lịch nghỉ dưỡng cao cấp và công nghiệp công nghệ cao.

Theo Quyết định số 1019/QĐ-BXD của Bộ Xây dựng về việc, phê duyệt Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đặt mục tiêu xây dựng cảng biển Huế thành đầu mối giao thương hàng hóa, dịch vụ logistics và du lịch quốc tế.

Chân Mây là khu bến trọng điểm gồm 7 bến cảng, 11 cầu cảng, chiều dài 3.320m; tổng lượng hàng hóa thông qua đạt 8 -10,7 triệu tấn và hành khách từ 276.100-285.000 lượt. Các bến có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lên tới 150.000 tấn.

Hiện nay, cảng Chân Mây tại xã Chân Mây-Lăng Cô đang tiếp tục được đầu tư xây dựng các bến cảng. Tháng 1/2026, thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng bến số 6 cảng Chân Mây có tổng vốn trên 928 tỷ đồng, quy mô khoảng trên 15,5 ha; trong đó diện tích sử dụng đất trên 13,2 ha, sử dụng mặt nước khoảng gần 2,3ha.

Dự án này đầu tư xây dựng hệ thống cầu cảng, bao gồm 1 cầu cảng cho tàu tổng hợp, container, hàng rời, hàng lỏng cho tàu đến 70.000 tấn; 2 cầu cảng khác cho tàu đến 10.000 tấn; cùng hạ tầng kỹ thuật, kho bãi, máy móc, thiết bị để đảm bảo điều kiện xuất nhập hàng hóa qua cảng.

Cảng Phong Điền, phường Phong Phú gồm 2 bến với 6-12 cầu cảng, tổng chiều dài từ 1.220-2.620m, năng lực thông qua hàng hóa đạt từ 4,5-8,5 triệu tấn. Thành phố Huế đã đề xuất Bộ Xây dựng đầu tư hai bến cảng số 1 và số 2 thuộc Khu bến Phong Điền, có tổng số vốn khoảng 6.445 tỷ đồng.

Thuận An được quy hoạch một bến cảng với hai cầu cảng dài tổng cộng 185m, tiếp nhận tàu đến 5.000 tấn, phục vụ lượng hàng hóa khoảng 0,6 triệu tấn. Tầm nhìn đến năm 2050, hệ thống cảng biển ở Huế sẽ tiếp tục được mở rộng, đáp ứng tốc độ tăng trưởng hàng hóa bình quân 3,6-4,5%/năm.

Theo Tiến sỹ Trần Thị Hồng Minh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, về cơ sở hạ tầng thành phố Huế đã và đang đầu tư hoàn thiện hệ thống giao thông và các công trình logistics trọng điểm. Hạ tầng giao thông của Huế được đánh giá là khá đồng bộ với đầy đủ các tuyến đường bộ, đường sắt, đường không và đường biển.

Đặc biệt, cầu vượt cửa biển Thuận An hoàn thành sẽ mở thêm tuyến kết nối nhanh từ trung tâm thành phố Huế ra biển, thúc đẩy phát triển đô thị biển và hạ tầng cảng.

Cảng Chân Mây hiện đang tiếp tục mở rộng; là điểm đến của các tàu du lịch quốc tế cỡ lớn, tạo điều kiện để Huế phát triển loại hình logistics gắn với du lịch.

Cùng với đó, Sân bay quốc tế Phú Bài và tuyến cao tốc đường bộ Bắc-Nam, tạo thuận lợi cho Huế có đầy đủ điều kiện để phát triển trung tâm logistics xanh liên vùng.

Công ty Cổ phần Tập đoàn LEC (LEC Group) đã đầu tư xây dựng một trung tâm logistics hiện đại tại Khu kinh tế Chân Mây-Lăng Cô nhằm cung cấp các giải pháp tích hợp giữa kho bãi, vận tải và các dịch vụ logistics kèm theo. Trung tâm Logistics Chân Mây có diện tích gần 40 ha, với hàng trăm nghìn mét vuông kho bãi, đáp ứng tối đa nhu cầu trong và ngoài địa bàn thành phố Huế.

Theo Giám đốc Dự án LEC Group Đỗ Thái Dương, để nâng cao sức cạnh tranh và hiệu quả cho hoạt động logistics tại Huế, cần những cơ chế ưu đãi đặc thù cho ngành logistics như miễn giảm thuế, tiền thuê đất, đẩy nhanh quá trình cấp phép đầu tư các dự án để thu hút nhà đầu tư lớn, tạo nên một sân chơi gắn kết, nhộn nhịp tại khu vực.

Cần xây dựng tuyến giao thông vận tải thuận lợi kết nối Khu Kinh tế Chân Mây-Lăng Cô với cao tốc đường bộ đoạn La Sơn-Túy Loan để rút ngắn thời gian vận chuyển từ Tây Nguyên, Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan ra cảng biển Chân Mây; xây dựng tuyến đường giao thông từ Lào về Cửa khẩu A Đớt, kết nối với tuyến giao thông sẵn có về Khu Kinh tế Chân Mây-Lăng Cô, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa từ Lào và Thái Lan, thông qua Trung tâm logistics và cảng Chân Mây./.