Ngân hàng Nhà nước đẩy mạnh bơm tiền qua OMO và hoán đổi ngoại tệ, giúp giảm lãi suất liên ngân hàng và ổn định thanh khoản hệ thống ngân hàng trước Tết.

Sau khi lãi suất liên ngân hàng bất ngờ tăng vọt, có thời điểm lên tới 17%/năm, Ngân hàng Nhà nước đã nhanh chóng triển khai hàng loạt biện pháp hỗ trợ thanh khoản. Bên cạnh việc đẩy mạnh bơm tiền qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO), cơ quan điều hành còn kích hoạt kênh hoán đổi ngoại tệ USD/VND kỳ hạn 21 ngày nhằm bổ sung nguồn vốn VND cho hệ thống. Các động thái này đã phát huy tác dụng tức thì khi lãi suất cho vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng nhanh chóng hạ nhiệt, giảm về quanh mức 10%/năm.

Theo dữ liệu của Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, trong phiên giao dịch ngày 3/2/2026, lãi suất chào bình quân liên ngân hàng bằng VND đã tăng đột biến ở hầu hết các kỳ hạn, với mức tăng từ 2%-7,9%/năm. Đáng chú ý, lãi suất cho vay qua đêm vọt lên 17%/năm, trong khi kỳ hạn 1 tuần lên tới 15%/năm, phản ánh áp lực thanh khoản gia tăng mạnh trong hệ thống ngân hàng.

Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước đã nhanh chóng đẩy mạnh hỗ trợ thanh khoản thông qua nghiệp vụ thị trường mở. Trong phiên 3/2/2026, cơ quan điều hành chào thầu cho vay cầm cố giấy tờ có giá với tổng quy mô 118.000 tỷ đồng ở các kỳ hạn 7 ngày, 28 ngày và 56 ngày, lãi suất đều ở mức 4,5%/năm. Kết quả, tổng giá trị trúng thầu đạt hơn 80.900 tỷ đồng, trong khi lượng vốn đáo hạn chỉ hơn 15.800 tỷ đồng, qua đó Ngân hàng Nhà nước bơm ròng hơn 65.000 tỷ đồng ra thị trường. Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước không phát hành tín phiếu trong phiên này.

Sang phiên 4/2/2026, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục gia tăng cường độ can thiệp khi đồng thời triển khai cả kênh thị trường mở và hoán đổi ngoại tệ. Trên kênh OMO, cơ quan điều hành chào thầu 41.000 tỷ đồng ở các kỳ hạn 7 ngày, 28 ngày và 56 ngày, với lãi suất giữ nguyên ở mức 4,5%/năm. Kết quả, tổng giá trị trúng thầu đạt 25.716 tỷ đồng, trong khi có 17.000 tỷ đồng đáo hạn, qua đó bơm ròng 8.716 tỷ đồng ra thị trường. Khối lượng OMO đang lưu hành trên kênh cầm cố theo đó tăng lên mức kỷ lục, gần 450.000 tỷ đồng.

Song song với kênh OMO, trong phiên 4/2, Ngân hàng Nhà nước lần đầu kích hoạt lại nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ USD/VND kỳ hạn 21 ngày với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, theo hình thức mua USD giao ngay và bán USD kỳ hạn. Tỷ giá mua USD giao ngay được áp dụng ở mức 23.864 đồng/USD, trong khi tỷ giá bán kỳ hạn là 23.882 đồng/USD. Tổng khối lượng ngoại tệ được phép hoán đổi tối đa là 1 tỷ USD, tương đương 23.864 tỷ đồng, mỗi tổ chức tín dụng được đăng ký không quá 80% hạn mức Ngân hàng Nhà nước công bố.

Việc Ngân hàng Nhà nước đồng thời bơm VND qua cả kênh OMO và hoán đổi ngoại tệ đã góp phần hạ nhiệt đáng kể mặt bằng lãi suất trên thị trường liên ngân hàng. Theo ghi nhận, lãi suất cho vay qua đêm đã nhanh chóng giảm từ mức đỉnh 17%/năm xuống quanh 10%/năm chỉ sau một phiên giao dịch.

Trước đó, trong hai phiên giao dịch ngày 2/2 và 3/2, Ngân hàng Nhà nước cũng đã bơm ròng lần lượt hơn 55.000 tỷ đồng và 65.000 tỷ đồng thông qua kênh thị trường mở. Tính chung từ tuần cuối tháng 1/2026 đến nay, lượng vốn ròng được đưa ra thị trường lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống ngân hàng trong giai đoạn cao điểm trước Tết Nguyên đán.

Chia sẻ về diễn biến lãi suất liên ngân hàng trong những ngày gần đây, một lãnh đạo ngân hàng cho biết tình trạng căng thẳng thanh khoản hiện nay chủ yếu mang tính cục bộ và có yếu tố mùa vụ. Theo vị này, thời điểm cận Tết, nhu cầu rút tiền mặt của người dân tăng mạnh, khiến một lượng tiền lớn tạm thời rời khỏi hệ thống ngân hàng.

Bên cạnh đó, nguồn tiền gửi từ Kho bạc Nhà nước - yếu tố thường đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ thanh khoản - cũng sụt giảm do Kho bạc Nhà nước và Bảo hiểm xã hội Việt Nam đang thực hiện chi trả gộp lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội của tháng 2 và tháng 3/2026 trong cùng kỳ chi trả trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 cho hơn 3,5 triệu người. Ngoài ra, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tăng nhanh trong thời gian gần đây cũng khiến dòng tiền gửi này giảm đáng kể.

Nhìn tổng thể, việc Ngân hàng Nhà nước đồng thời bơm VND qua cả kênh OMO và hoán đổi ngoại tệ đã giúp thanh khoản hệ thống ngân hàng được cải thiện rõ rệt, qua đó kéo mặt bằng lãi suất liên ngân hàng giảm nhanh sau cú tăng sốc đầu tháng 2.

Tuy nhiên, diễn biến lãi suất vẫn cho thấy áp lực thanh khoản chưa hoàn toàn được giải tỏa, nhất là trong bối cảnh nhu cầu rút tiền mặt tăng cao trước Tết, cùng với việc dòng tiền từ Kho bạc Nhà nước và đầu tư công suy giảm tạm thời. Theo giới chuyên môn, căng thẳng hiện tại mang tính cục bộ và nhiều khả năng sẽ hạ nhiệt dần khi các yếu tố mùa vụ qua đi./.