Sau 8 tháng, Thanh Hóa đạt 5,2 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, tương đương 61,4% kế hoạch năm, song để đạt mục tiêu 8,5 tỷ USD trong năm 2026, doanh nghiệp cần tận dụng tốt thị trường và các cơ hội FTA.

​

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, nhu cầu tiêu dùng phục hồi chậm, chi phí logistics và các rào cản kỹ thuật gia tăng, Thanh Hóa đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời chủ động mở rộng thị trường, nâng chất lượng sản phẩm để hướng tới mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 8,5 tỷ USD trong năm 2026.

Kim ngạch tăng, nhưng áp lực còn lớn

Theo Sở Công Thương Thanh Hóa, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 8/2026 của tỉnh ước đạt 798 triệu USD, tăng 15,7% so với cùng kỳ. Một số mặt hàng ghi nhận mức tăng khá như giày dép tăng 16,1%, dệt may 18,6%, thịt súc sản xuất khẩu 17,3%, balô du lịch 12,9% và lốp ôtô 35,9%.

Lũy kế 8 tháng, giá trị xuất khẩu hàng hóa toàn tỉnh ước đạt 5,2 tỷ USD, tăng 6,8% so với cùng kỳ và tương đương 61,4% kế hoạch năm. Kết quả này cho thấy hoạt động xuất khẩu vẫn duy trì đà tăng trưởng, song khoảng cách để hoàn thành mục tiêu 8,5 tỷ USD trong những tháng cuối năm còn khá lớn.

Trong 22 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của tỉnh, có 11 mặt hàng giảm kim ngạch so với cùng kỳ. Sức phục hồi chậm tại các thị trường lớn, nhu cầu tiêu dùng suy yếu và cạnh tranh gia tăng đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu.

Bên cạnh đó, những bất ổn địa chính trị, đặc biệt tại khu vực Trung Đông, tiếp tục gây sức ép lên giá nhiên liệu, nguyên vật liệu và chi phí vận tải. Các doanh nghiệp còn phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và các rào cản kỹ thuật tại thị trường nhập khẩu.

Đối với ngành dệt may, đơn hàng trong nửa cuối năm có xu hướng nhỏ hơn, thời gian giao hàng ngắn hơn nhưng yêu cầu chất lượng khắt khe hơn.

Việc Mỹ áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng dệt may Việt Nam cùng chi phí logistics tăng cũng tạo thêm sức ép lên năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Trong khi đó, một số doanh nghiệp chế biến nông sản gặp khó về vùng nguyên liệu và nguồn lao động, khiến việc mở rộng sản xuất còn hạn chế.

Doanh nghiệp chủ động thích ứng

Trước những biến động của thị trường, hơn 300 doanh nghiệp Thanh Hóa đang xuất khẩu hàng hóa tới 68 quốc gia và vùng lãnh thổ chủ động xây dựng phương án ứng phó, tập trung vào nâng cao chất lượng, tiết giảm chi phí, ổn định sản xuất và tìm kiếm thị trường mới.

Tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Xuất nhập khẩu Thủy sản FXPT, doanh nghiệp chuyên chế biến surimi xuất khẩu sang Nhật Bản, các khâu từ tiếp nhận nguyên liệu, chế biến đến đóng gói được duy trì liên tục để đáp ứng tiến độ giao hàng.

Doanh nghiệp đồng thời cải tiến quy trình, kiểm soát chi phí và tìm kiếm thêm khách hàng. Trong 7 tháng năm 2026, công ty xuất khẩu hơn 25 tấn sản phẩm, đạt khoảng 2 triệu USD, tăng 20% so với cùng kỳ và đang tập trung sản xuất cho các đơn hàng cuối năm.

Cùng với nâng chất lượng, đa dạng hóa thị trường và sản phẩm đang trở thành hướng đi được nhiều doanh nghiệp lựa chọn. Trước sức mua giảm tại các thị trường truyền thống như Mỹ, châu Âu, một số doanh nghiệp chuyển hướng sang Nhật Bản, Hàn Quốc và các thị trường ngách có tiềm năng.

Doanh nghiệp sản xuất, chế biến cói xuất khẩu cũng mở rộng vùng nguyên liệu, sử dụng thêm các sản phẩm từ bẹ cau, bẹ chuối, bẹ ngô nhằm đa dạng nguồn cung và sản phẩm. Một số đơn vị đã có đơn hàng cho cả năm, đặt mục tiêu tăng trưởng khoảng 30% so với cùng kỳ.

Gỡ điểm nghẽn, mở rộng thị trường

Để hỗ trợ doanh nghiệp về đích, ngành Công Thương Thanh Hóa đang tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về thị trường, logistics và thông tin thương mại. Tỉnh tổ chức các hội nghị đối thoại, nắm bắt khó khăn của doanh nghiệp để xây dựng giải pháp hỗ trợ sát thực tế hơn.

Trong thời gian tới, ngành Công Thương sẽ tăng cường tập huấn về quy tắc xuất xứ, giúp doanh nghiệp tận dụng tốt hơn ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do (FTA), qua đó mở rộng thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Chính sách hỗ trợ phương tiện vận tải container qua Cảng Nghi Sơn tiếp tục được triển khai nhằm thu hút nguồn hàng, giảm chi phí logistics. Ngành cũng phối hợp với các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cập nhật tình hình thị trường, an ninh, chính trị tại các khu vực có nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động thương mại, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong sản xuất và giao nhận hàng hóa.

Cùng với đó, các doanh nghiệp sẽ được tạo điều kiện tham gia hội chợ, sự kiện xúc tiến thương mại trong và ngoài nước; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong xúc tiến thương mại, củng cố thị trường truyền thống và khai thác hiệu quả các thị trường mới.

Với 5,2 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu sau 8 tháng, Thanh Hóa còn nhiều việc phải làm để hoàn thành mục tiêu 8,5 tỷ USD cả năm. Tuy nhiên, sự chủ động chuyển hướng của doanh nghiệp cùng các giải pháp hỗ trợ về thị trường, logistics và xúc tiến thương mại đang tạo thêm dư địa để xuất khẩu bứt phá trong những tháng cuối năm./.